VOV4.Jarai-Tơring glông Krông Bông hlâo adih jing anih hơkru\ tơring ]ar Daklak rơnuk blah ayăt rai sua lo\n ia hăng pơklaih rơngai dơ\ng mơ\ng thun 1965.
Truh ră anai, rơbêh 55 thun rơgao lo\n ia rơngai, [o# mơta tơring glông Krông Bông hơmâo lu tơlơi bơblih phrâo hiam klă, tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang pơ anai jai hrơi dưi pơđ^ tui.
Bơyan anai, [ơi hmua dơnao [uôn Tul, să ngă hơkru\ đưm Yang Mao, tơring glông Krông Bông, tơring ]ar Daklak, pơdai glăk hroh, kơnong rơbêh ha blan dơ\ng năng ai `u truh bơyan hơpuă yuă yơh.
Rôk tui jơlan tuh [êtông pơtruh nao rai mơ\ng [uôn Tul hăng hmua đang pơdai ia, tha plơi ơi Y Dhăk Niê Kdăm hơdor glăi, hlâo adih, [uôn Tul jing sa amăng hơdôm boh anih ngă hơkru\ tơnap tap hloh [ơi să Yang Mao, hlâo kơ thun 2010 mrô sang ano\ [un rin amăng plơi rơbêh 70%.
Sa bơnah hmua dơnao [uôn Tul, să Yang Mao
Samơ\ ră anai bơblih laih, mơnuih [on sang ngă tui boh thâo ia rơgơi amăng bruă ngă hmua pla pơjing, anun tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang bơblih [uh rơđah mơtam:
‘’Ano\ bơblih phrâo mơta sa le\ jơlan glông nao rai, sang bruă kơnuk kơna, sang hră, sang ia jrao, laih anun apui lơtrik.
Hlâo adih [u hơmâo hơge\t get ôh. Tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang dưi pơđ^ tui, yua gơ`u thâo pơmin kơ bruă bơwih [ong huă, thâo ngă bruă hmua djơ\ anun dưi hơmâo gơnam [ong huă hăng gơnam pioh glăi, tuh pơ alin kơ bruă hmua dơ\ng.
Tơdah hlâo adih tơnă asơi lu\k hơbơi, [udah kơtor, sa hrơi huă kơnong dua wơ\t ră anai huă trơi, eng ao hiam klă laih mơ\n.
Amăng plơi ană plơi pla thâo gum pơgôp kjăp, djru nao rai amăng tơlơi tơnap tap, ư\ rơpa, huăi hơmâo tơlơi bơbe] mơ\ng ta] rơngiao ngă rung răng ôh’’.
Mơnuih [on sang [ơi anai thâo ngă tui boh thâo ia rơgơi ngă hmua hăng yua rơdêh kai hmua
Tom jing anih răm [ăm yua kơ blah wang, yak nao amăng rơnuk phrâo lo\n ia bơblih laih, să Khuê Ngọc Điền, tơring glông Krông Bông hlăk bơblih đ^ tui mơ\n.
Ơi Nguyễn Văn Trương, Khua git gai ping gah să Khuê Ngọc Điền brơi thâo, thun 1965 lơ\m phrâo pơklaih rơngai, să Khuê Ngọc Điền kơnong hơmâo 163 boh sang ano\.
Tơdơi anai, hơmâo rơbêh 1000 boh sang ano\ mơnuih [on sang mơ\ng Quảng Nam, Đà Nẵng nao do\ bơwih [ong huă phrâo. Dơ\ng mơ\ng sa boh kual glai klô [u hơmâo mơnuih do\, mơnuih [on sang ]ông jơnah jah glai pơdong plơi pla, ngă hmua pla pơdai jing hmua dơnao, ngă hmua prong, pơkra bơnư\ kong ia pơđoh nao pơ hmua pioh rah pơdai.
Thun 2003, lơ\m hơmâo apui lơtrik dêh ]ar dăng nao truh pơ plơi pla laih, mơnuih [on sang bơblih yơh hơdră ngă hmua, bơwih [ong huă, hơdră ba yua gơnam mă bruă, pơkra pơjing.
Tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang bơblih tui, dơ\ng mơ\ng hnong pơhrui glăi pơkă dưm dưm sa ]ô mơnuih sa thun kơnong 80 kg amăng thun 1986, truh ră anai dưi pơhrui glăi sa ]ô mơnuih sa thun 1000 kg pơdai.
Prăk pơhrui glăi 16 klăk prăk sa ]ô sa thun amăng thun 2015 truh ră anai đ^ tui 25 klăk prăk sa ]ô sa thun.
Ơi Nguyễn Văn Trương lăi le\, yua hơmâo ping gah hăng kơnuk kơna djru, mơnuih [on sang dưi hrưn đ^ ngă bơblih tui tơlơi hơdip mơda amăng kual plơi pla.
‘’Hơmâo tơlơi git gai, pơ]râo ba mơ\ng tơring ]ar, gơnong dlông laih anun tơring glông tơlơi bơwih [ong huă, bruă mă pơkra ming, jơlan glôn,g sang bruă truh ră anai bơblih lu biă mă, djă pioh anih gru hơkru\ đưm laih anun pơtrut tơlơi bơwih [ong huă.
Hơdôm arăt jơlan nao rai amăng plơi dưi tuh hăng
[êtông soh [ơi Krông Bông
Mơnuih [on sang đăo kơnang kơ Ping gah hăng gong gai kơnuk kơna, djă pioh gru grua hơkru\ yua anun yơh tơlơi bơwih [ong huă mơnuih mơnam, pơgang tơlơi rơnuk rơnua dêh ]ar hăng man pơdong plơi pla phrâo mơnuih [on sang ngă hrom tong ten biă mă’’.
Tui hăng ơi Đỗ Quốc Hương, Khua git gai ping gah tơring glông Krông Bông, khă ăt do\ tơnap tap đô], yua tơlơi bơwih [ong huă amăng anih [u gêh gal, mơnuih [on sang djuai [iă mơ\ng anih pơko\n nao do\ lu, samơ\ tơring glông ăt djă pioh tơlơi hơkru\ đưm, rơkâo djru pơđ^ kyar.
Bruă mă mơ\ng ping gah tơring glông pơkă kiăng ngă mơ\ng thun 2020-2025 le\ pơđ^ kyar bơwih [ong huă đ^ 11% sa thun; nua gơnam tam pơkra ming mơ\ng rim ]ô mơnuih pơhrui glăi sa thun sa ]ô amra hơmâo 95 klăk prăk amăng 5 thun pơ anăp; mrô sang ano\ [un rin amăng tơring glông trun do\ 9%. Ơi Đỗ Quốc Hương brơi thâo:
‘’{ing gơmơi pơtum man pơdong sang bruă, pơkra jơlan glông nao rai, boh nik `u jơlan [ơi ako\ tli bơnư\ pơkong ia, hnoh ia pơđoh.
Dua le\ git gai ako\ pơjing anih ngă hmua pla pơjing sa bit sa mơta mơnong ngă hmua dơnao djă gru phara kơ mơnuih [on sang do\ sui laih [ơi tơring glông.
Nao pơ]râo brơi bruă mă, ba boh thâo ia rơgơi phrâo hăng ba yua pơjeh phrâo pioh pla pơtem.
Kiăo tui dơ\ng, pơtum man pơdong plơi pla phrâo, djru ngă bơblih tơlơi pơmin mơnuih [on sang amăng bruă ngă hmua hăng lui rơmo\n ako\n rin, ngă gêh gal kơ mơnuih [on sang do\ pơ kual hơkru\ đưm hrưn đ^ hăng pran jua pô hrom hăng tơlơi djru mơ\ng kơnuk kơna pioh pơtrut tơlơi bơwih [ong huă’’.
55 thun rơgao tơdơi kơ pơklaih rơngai, [o# mơta kual plơi pla [ơi tơring glông Krông Bông glăk bơblih tui laih.
Găn rơgao lu tơlơi tơnap tap amăng rơnuk blah ayăt rai suă lo\n ia, tơdơi anai mơnuih [on sang kual hơkru\ ha pran jua mă bruă pơđ^ kyar plơi pla pô, laih anun hur har ako\ pơdong tơlơi hơdip mơda phrâo jai hrơi trơi pơđao yâo mơak hloh.
H'Xíu Pô ]ih-Nay Jek: Pơblang
Viết bình luận