Akŏ pơjing mơ̆ng thun 2021 hăng 7 ding kơna, truh ră anai, Sang bruă ngă hrŏm pơkra ming-sĭ mơdrô-bơwih bơwang Makka Ea Hleo hơmâo 30 ding kơna laih, git gai wai lăng năng ai 140 hektar đang kơphê hăng boh Makka. Thun 2025,  gơnam sĭ mơdrô boh Makka mơ̆ng sang bruă ngă hrŏm anai dưi ba sĭ mơdrô tui hră pơkôl pơkă hăng dêh čar Hàn Quốc, laih dơ̆ng tŭ mă anăn gơnam sĭ mơdrô boh troh đang hmua kual plơi pla ba gru gưl dêh čar, tơdơi kơ hơmâo mă pri apah bơni pơplông anăn Mai An Tiêm thun 2024.

Tui hăng ơi Nguyễn Trọng Huê, Khua anom ngă hrŏm, boh tŭ yua anun ƀu kơnong rai mơ̆ng bruă pok pơhai prong kual ngă hmua pla pơjing ƀudah pơđĭ tui boh tŭ yua hiam gơnam sĭ mơdrô đôč ôh, dŏ hơmâo mơ̆ng pơblih tơlơi pơmin mă bruă git gai, wai lăng ngă tơpă, rơđah rơđong amăng djop bruă hăng pơđĭ tui tơlơi gơgrong mơ̆ng rim ding kơna.

“Hơbô̆ bruă ngă hrŏm lĕ kiăng pơđĭ kyar yơh anŏ tơnap hloh, samơ̆ tơdah ngă tui djơ̆ lăp amra pơđĭ kyar tañ hăng hmar hơđong kơjăp mơ̆n. Kiăng kơ bruă ngă anai klă hloh khom hơmâo tơlơi lir hơbit hăng ngă bruă tơpă lăi pơthâo hră pơar čih pioh amăng bruă mă, prăk kăk tuh pơ alin hăng rơnoh pơhrui glăi, pơpha bruă mă, tơlơi dưi glăm ba kơ rim čô mơnuih, ding kơna amăng sang bruă ngă hrŏm amra klă hloh”.

Hrŏm hăng pơblih hơdră git gai, wai lăng, lu sang bruă ngă hrŏm ƀơi Dak Lak hlăk pơƀuh brơi rơđah boh tŭ yua mơ̆ng hơbô̆ bruă lir hơbit pơkra ming, ngă hmua pla pơjing. Ƀơi sang bruă ngă hrŏm Ngă hmua-Bơwih bơwang sĭ mơdrô Công Bằng Ea Tu, phường Tân Lập, 49 boh sang anŏ ngă ding kơna, amăng anun 90% ding kơna lĕ monuih djuai ƀiă, hlăk ngă pô wai lăng abih bang 250 hektar đang kơphê. Yua ngă tui djơ̆ tơhnal pơkă, kơphê mơ̆ng sang bruă ngă hrŏm anai hơmâo ba sĭ mơdrô rơnoh yom hloh mơ̆ng 2 klăk truh 2 klăk ha mơkrah lơ̆m sa tơ̆n, djru kơ rim sang anŏ ngă ding kơna hơmâo kơmlai mơ̆ng 10 klăk truh 25 klăk prăk rim thun. Kah pơpha tơlơi thâo thăi găn rơgao amăng bruă mă, ơi Nguyễn Đình Trọng, Khua sang bruă ngă hrŏm brơi thâo:

“Anom ngă hrŏm pơphun bruă či ngă, anăm kơnang glăi đơi ôh, blung hlâo ƀing ta khom ngă klă bruă jao, pơđĭ tui kơnuih hing ang, gơnam pơkra ming tŭ yua, arăng blơi ƀuh klă lĕ, arăng amra rai ĕp mă pơ ƀing ta, anun lĕ tơlơi phiăn hơmâo, ta pô khom ngă bruă ƀơ̆i, bơ kơnuk kơna lĕ djru sa črăn đôč kiăng ngă gêh găl brơi kơ ta nao hmar hloh ƀu ĭn ah đơi kơ tơlơi djru abih mơ̆ng kơnuk kơna ôh”.

Ƀơi să Êa Ñuôl, tơring čar Dak Lak, sang bruă ngă hrŏm Đang hmua hăng Bơwih bơwăng tuai čuă ngui Phú Nông Ƀuôn Đôn lĕ ruah mă jơlan gah ngă bruă phara hloh, lăng nao anŏ gêh găl ƀơi lŏn mơnai plơi pla ñu pô, ngă hrŏm bruă ngă hmua hăng akŏ pơjing brơi tuai apah nao ngui, dŏ glăi sem lăng bruă ngă hmua ngui ngor. Akŏ pơjing mơ̆ng thun 2019, truh ră anai sang bruă ngă hrŏm hơmâo 46 ding kơna pơčruh prăk ngă hrŏm, djru pran jua ngă tui hơbô̆ bruă ngă hmua rah čơkă tuai hyu ngui rah jum dar ia dơnao bơnư̆ pơkong ƀơi sang măi apui lơtrik Serepok 3. Ơi Trần Văn Toàn, Khua anom bruă ngă hrŏm brơi thâo, tơlơi mơ̆ gơñu ngă, hơmâo boh tŭ yua lĕ ƀu kơnong rơnoh prăk pơčruh hrŏm ôh, jing tơlơi gum pơgôp hăng kah pơpha hrŏm hơbit amăng bruă mă, tơlơi glăm ba amăng ding kơna, lăp đing nao lăng djơ̆ anŏ gêh găl amăng khul ngă hrŏm hăng pơđĭ tui tơlơi gêh găl prăk kăk hăng anih anom lŏn mơnai ƀơi kual plơi pla hơmâo baih mơ̆ng hlâo.

“Ƀing gơmơi pơčruh mă ngăn rơnoh prăk kăk amăng tơlơi phiăn pơkă rơnoh pơčruh prăk či mă bruă, pioh tuh pơ alin lu hơbô̆ bruă ngă hrŏm hơmâo ruah mă laih, lăng nao kơ dua mơta bruă, ngă atur phun kah hăng pơđĭ kyar ngă hmua lir hơbit hăng bruă čơkă tuai hyu ngui amăng anih ter hang dơnao mơ̆ng sang măi drai apui lơtrik Serepok 3. Mơ̆ng hrơi akŏ pơdong anih anun, dŏ mrơ̆k đôč, ngă hmua, pla kyâo ƀơi kual lŏn lui soh sel truh ră anai pơjing anih ngă hmua phrâo, đang kyâo boh troh đĭ hiam hñơ hñơr klă biă, ngă tơ-ui mơak pơhưč ƀing tuai hyu ngui sem lăng”.

Dak Lak ră anai hơmâo 1220 boh sang bruă ngă hrŏm hăng 185.000 ding kơna. Tơring čar hơmâo lu anŏ gêh găl pioh kơ sang bruă ngă hrŏm pơprong amăng bruă ngă hmua pla pơjing, pla kyâo pơtâo boh troh, rông akan hơdang, ngă bruă čơkă tuai hyu ngui, tuh tia pơkra ming pơdŭ pơgiăng hăng logistics. Khă hnun, ƀơi Dak Lak kiah hơmâo 20% sang bruă ngă hrŏm lir hơbit anăn pơgang rơnoh sĭ mơdrô, amăng anun 80% ăt dŏ mă bruă raih daih, pha drơi pha ngă, hơduah ĕp mă anih anom sĭ mơdrô. Anai lĕ tơlơi gun prong biă mă amăng tơlơi bơwih ƀong huă mơ̆ng lu khul mơnuih ngă ding kơna aka ba yua abih tơlơi gêh găl.

Hră pơtrun jơnum ping gah tơring čar guang bruă thun 2025-2030 hơmâo pơtong rơđah, tơlơi bơwih ƀong huă lu khul grup sa amăng hơdôm khul ngă bruă yom pioh ngă tui tơhnal pơkă. Bơwih ƀong huă pơgôp hrŏm pran kơtang pơtrut rơnoh pơđĭ kyar GRDP mơ̆ng 11% pơngŏ sa thun amăng hơdôm thun pơ anăp adih. Ơi Lương Nguyễn Minh Triết, ding kơna apăn bruă ping gah dêh čar, khua git gai ping gah tơring čar Dak Lak kah pơpha tơlơi kiăng, khul pơlir hơbit sang bruă ngă hrŏm hơbô̆ phrâo, lir hơbit sang bruă ngă hrŏm khom pơđĭ tui boh tŭ yua amăng bruă mă, akŏ pơdong sang bruă tui hơbô̆ phrâo, ba yua boh thâo ia rơgơi, pơblih pơčeh phrâo mă bruă, pơblih yua mrô, bơwih ƀong huă pơhlom sir akŏ klôn, bruă ngă hmua hơdjă rơgoh, pơgang anih hơdip jum dar hnơ̆ng hnăi kyâo pơtâo glai klô hăng pơlir hăng bruă pơhlom rơnoh sĭ mơdrô yom hơđong na nao.

“Khul pơlir hơbit ngă hrŏm tơring čar kiăng đing nao kơ boh tŭ yua amăng bruă mă mơ̆ng djop sang bruă ngă hrŏm, hơbit laih anun đing nao mơ̆n kơ mrô rơnoh, laih dơ̆ng đing nao boh tŭ yua, pơtum ngă bruă akŏ pơdong sang bruă hơbô̆ phrâo, pơblih hơdră git gai wai lăng, hơduah ĕp phun tơdŭ gơnam sĭ mơdrô, bruă sĭ mơdrô amăng plang điện tử hăng pơtruh nao rai re se hăng anih anom sĭ mơdrô, lir hơbit ba yua boh thâo ia rơgơi, pơblih yua mrô, bơwih ƀong huă mơtah mơda, ngă hmua hơdjă, ngă hmua ba yua hơbâo pruai, kmơ̆k pơjing mơ̆ng djah djâo laih anun pơlir bruă pơgang nua sĭ mơdrô pơmă hăng hơđong”.

Mơ̆ng hơdôm hơbô̆ bruă ngă hrŏm ba glăi boh tŭ yua ƀơi Dak Lak ƀuh rơđah, bruă ngă hrŏm ră anai ƀu kơnong jing hơbô̆ bruă pơkra ming mơ̆ng tơlơi pơmin pơgang ba hlao mơtam ôh. Lơ̆m mă bruă git gai wai lăng rơnuk phrâo ngă atur, lir hơbit pơkra ming djă ba tơlơi pơmin pơblih phrâo ngă pran kơtang pơtrut pơgang ba boh tŭ yua kơ abih bang ding kơna amăng sang bruă ngă anŏ phun đing nao, djop sang bruă ngă hrŏm hlăk jing pô pơtruh brơi kah hăng tơdrôn tua ba gơnam dang hmua boh troh tơring čar Dak Lak hrưn nao pơ ataih hloh, anih anom sĭ mơdrô hơđong, kiăng pơgôp hrŏm jai hrơi ƀuh rơđah  pơđĭ kyar kơ tơring čar.