Krăo lăng bruă ngă hmua ƀơi hơbô̆ bruă lông ngă lăng, lu mơnuih ngă hmua, ƀing khua apăn bruă ngă hmua hơdôm boh tơring čar kual Dap Kơdư lăp hơdor biă hăng bruă wai lăng đang hmua tui jơlan gah tum pơƀut. Mơ̆ng wai lăng mơnŏng hiam rông phun pla, ia pruih truh kơ pơgang hlăt kman leng kơ hơmâo ngă ha amăng plĕ, hơmâo măi mok phrâo, boh thâo mrô hăng măi đăo lăng hlâo ayuh hyiăng djru brơi. Ơi Nguyễn Văn Một, mơnuih pla sâu riêng ƀơi să Quảng Phú, tơring čar Dak Lăk brơi thâo, tơlơi ñu lăng djơ̆ pran biă mă lĕ hơbô̆ bruă anai ƀu pơƀuh boh thâo ngă hmua hơjăn păn ôh, arăng ngă hmua krĕp mơ̆ng akŏ truh pơ tlôn mơtăm. Mơnuih ngă hmua dưi ƀuh ƀơi anăp anŏ klă ƀơi đang hmua mơtăm či hrăm hăng hla tui:“Ta nao hrăm tui đah mơ̆ng dưi ngă hmua klă hloh dong. Ƀuh djơh hăng anai kâo mơak biă, dưi hrăm lu tui đah mơ̆ng dưi mă bruă”.

Amăng hrơi mông bruă pla sâu riêng hăng kơphê Dap Kơdư glăk dong ƀơi anăp lu tơlơi lông lăng yua adai ƀu lăp, hlăt kman lu, hăng anŏ pơkă tơnap, blơi ruah mơ̆ng anih sĭ mơdrô, bruă akŏ pơjing hơbô̆ bruă ngă lăng hlâo nao hrŏm hăng jao glăi boh thâo ia rơgơi ngă hmua jing bruă kiăng biă mă.

Nai prin tha Phan Việt Hà, Kơ-iăng khua gơgrong bruă gah Sang bruă kơsem min ngă hmua pla kyâo kual Dap Kơdư brơi thâo, hơbô̆ bruă hơmâo akŏ pơjing kiăng ngă klă djŏp, abih bang bruă ngă hmua mơtăm, ƀu djơ̆ pơƀut ngă phara hơjăn mơ̆ng sa mơta bruă ôh. Phun ñu lĕ wai lăng anŏ hiam, añrăng mơ̆ng phun pla, mă yua ia pruih klă, ngă hyôk lŏn, wai lăng mơnŏng măt hơmâo mơ̆ng gơnam, laih anun mă yua boh thâo mrô amăng bruă wai lăng ngă hmua pla pơjing.

Tuč rơnuč ñu ƀu djơ̆ pơđĭ tui gơnam pơhrui glăi đôč ôh, ăt djru mơnuih ngă hmua plai ƀiă huač prăk, dưi ngă hmua klă mơn amăng hrơi mông adai ƀu lăp, laih anun djơ̆ hăng anŏ kiăng mơ̆ng anih ba sĭ. Tui hăng nai prin tha Phan Việt Hà, anai jing hơdôm tơlơi akŏ phun pơsit brơi bruă pơkra sâu riêng hăng kơphê dưi đĭ kyar hơđong sui thun:“Hơdôm blah hmua mơ̆ gơmơi mă yua lu boh thâo ia rơgơi. Gơmơi hơmâo sa hơdră pơtô brơi bruă pla sâu riêng hơđong kjăp. Anai jing hơbô̆ bruă mơ̆ gơmơi čang rơmang pơtruh 4 boh sang bruă. Amăng hơbô̆ bruă anai, gơmơi kiăng pơtruh abih bang hơdră ngă bruă tui boh thâo ia rơgơi mơ̆ng lu anom bruă ngă hrŏm phara”.

Lăp đing nao mơ̆ng hơbô̆ bruă lĕ hơmâo tơlơi gum ngă mơ̆ng anom bruă wai lăng, mơnuih kơhnâo boh thâo, sang bruă pơtrut pơsur ngă hmua hăng sang bruă bơwih ƀong, kiăng ngă tañ ƀiă mơ̆ng hrơi kơsem min boh thâo truh kơ pơkra pơjing gơnam. Amăng anun, anom bruă pơtrut pơsur ngă hmua yơh pơtruh brơi, djru hơdôm boh thâo ia rơgơi anai hơmâo jao glăi hăng pok prong truh pơ mơnuih ngă hmua.

Kual Dap Kơdư ră anai hơmâo giăm 100.000 ha đang sâu riêng hăng năng ai 639.000ha đang kơphê. Đang hmua prong samơ̆ pơtruh nao rai mơ̆ng pla, blơi pơhrui, pơkra truh kơ ba sĭ pơ čar rơngiao dŏ tơdu đôč, lơ̆m anun anih blơi gơnam jai hrơi kiăng anŏ klă hăng kiăng hơmâo hră ĕp ƀuh anih pla.

Ơi Lê Minh Hoan, Khua ding jum hơđăp bruă ngă hmua hăng đĭ kyar plơi pla, lăi kiăng pơplih mơ̆ng tơlơi pơmin bruă pơkra gơnam mơ̆ng akŏ truh pơ tlôn hơdai akŏ pơjing anih pơkra gơnam abih bang sang bruă gum ngă, pơtruh nao rai, amăng anun mơnuih ngă hmua, anom ngă ƀong hrŏm, sang bruă mơdrô, mơnuih kơhnâo boh thâo, anih sĭ mơdrô, sang bruă prăk, sang bruă pơhlom nua hăng gong gai gum ngă:“Pơplih mơ̆ng tơlơi pơmin bruă pơkra gơnam mơ̆ng akŏ truh pơ tlôn hiưm pă hơdai ngă bruă hăng tơlơi pơmin pơkra gơnam hơmâo abih bang mơnuih, sang bruă gum ngă, pơtruh hrŏm, anun jing tơlơi plih prong. Amăng bruă pơkra gơnam, gong gai hăng hơdôm sang bruă pơkra gơnam yơh yom hloh, pơtruh brơi, djru mơnuih ngă hmua gum ngă tom, ba pơmut djŏp bơnah jing sa, ngă hiưm pă 5 thun dong bruă pơkra sâu riêng mơ̆ng ƀing ta đĭ kyar kjăp”.

Mơ̆ng hơbô̆ bruă truh pơ ngă hmua sit nik jing thun blan kiăng hơmâo tơlơi gum ngă mơ̆ng ƀing kơhnâo boh thâo, sang bruă pơtrut pơsur ngă hmua, sang bruă sĭ mơdrô hăng mơnuih ngă hmua. Lơ̆m hơdôm hơdră hơmâo pơmut hrŏm hăng jao glăi lăp djơ̆, bruă ngă hmua hơđong kjăp amra dưi pok prong tui, klă tui hăng nua gơnam mơ̆ng hmua ƀơi Dap Kơdư đĭ tui mơn.

 Ƀơi anăp kơ tơlơi rơkâo jai hrơi prong tui mơng anih anom sĭ mơdrô, bruă pla sầu riêng, kơphê hăng hơdôm phun pla phun ƀơi kual Dap kơdư glăk dong ƀơi anăp tơlơi rơkâo mơng ngă hmua raih daih phara hơdai nao mă yua pơmut hrŏm lu boh thâo pla pơjing, anăp nao bơwih ƀong ngă hmua hơđong kjăp hăng lăp djơ̆ hơnong pơkă jar kmar. Ơi Lê Quốc Thanh, Khua anom bruă pơsur ngă hmua dêh čar, amra bơră ruai lăi nao hơbô̆ bruă anai hăng tơlơi glăm ba mơng anih anom pơsur ngă hmua amăng ba boh thâo pla pơjing tơl mơnuih ngă hmua.

- Ơ ơi, yua hơget bruă pơmut hrŏm hơdôm boh thâo pla pơjing lĕ tơlơi kiăng hloh kah mơng ba glăi tŭ yua hăng hơđong kjăp amăng ngă hmua ƀơi kual Dap kơdư?

Ơi Lê Quốc Thanh: Ră anai ƀing gơmơi hrŏm hăng Bayer ngă hrŏm pơjing hơdôm hơbô̆ bruă pơmut hrŏm hơdôm boh thâo mă yua măi mok phrâo hloh. Yôm hloh lĕ hơdôm boh thâo pla pơjing phara hlâo anun hơmâo pơmut ngă klă tui amăng pla pơjing, anun lĕ bruă pla sầu riêng, pla kơphê, pla tiu, lu phun pla phun ƀơi kual Dap kơdư. Samơ̆ hăng hơdôm glông rơnoh yôm, arăng juăt pơmut hrŏm kiăng pơjing rai hơdôm hơbô̆ bruă hơmâo nua pơtum pơƀut. Anun ƀing ta anăm pơčlah phara hơdôm boh thâo pla pơjing. Yua hơget hơmâo lu hơdră pla pơjing lăng klă biă mă lơm kơsem min samơ̆ lơm ba nao ngă sit nik aka ƀu dưi pơhlôm hơđong kjăp. Yua anun ƀing gơmơi hrŏm hăng Bayer, sa, dua anih anom pơkŏn, pơhmutu lĕ ƀơi anai ƀing gơmơi jak iâu wŏt Anom bruă kơsem min boh thâo ngă hmua, pla đang glai kual Dap kơdư, laih dong hơdôm anom bruă.

- Yua anun hơdôm tơlơi hơget arăng lăng lĕ akŏ phun amăng hơbô̆ bruă pla pơjing pơmut hrŏm anai, ơ ơi?

Ơi Lê Quốc Thanh: Yôm hloh ñu, blung a lĕ ƀing ta kiăng pơmut hrŏm hơdôm boh thâo pla pơjing klă hloh. Mơng bruă ngă hiam phun pla, črâo ba bruă wai pơgang, črâo ba bruă pruih ia jrao, pruai kmơk, črâo ba bruă wai lăng djop mơta ia bơbuă kah hăng djop mơta bruă bơdjơ̆ nao glông rơnoh.

- Kiăng hơdôm hơdră bruă anun dưi ba pơmut amăng ngă hmua hăng brơi abih bang mơnuih ngă hmua mă yua, tơlơi glăm ba mơng anih anom pơsur ngă hmua kiăng ngă hiưm pă, ơ ơi?

Ơi Lê Quốc Thanh: Yua hơget hơmâo tơlơi glăm ba yôm phăn tui anun mơng anom bruă pơsur ngă hmua, sit biă ñu lĕ anom bruă pơsur ngă hmua amăng ƀon lan,  yua tơdah ƀing ta ba tơbiă hơbô̆ bruă amăng hră pơ-ar đôč, ƀu mă yua, anai ƀu djơ̆ bruă kiăng ngă klă tui. Mơ̆ ƀing ta lêng kơ pơsit tong hơdôm hơbô̆ bruă anai kiăng nao mă yua amăng ngă hmua, kiăng jing tơlơi juăt, tơlơi kiăng ngă, mă yua amăng ngă hmua mơng neh met wa. Hăng bruă ngă tui anun, ƀing gơmơi čang rơmang amra jak iâu lu ƀiă dong, hơmâo lu boh thâo phrâo, hơdôm tơlơi pơčeh phrâo, mơng anom bơwih ƀong sĭ mơdrô, kơnuk kơna, mơng djop anih ngă hrŏm mơ̆ ƀing gơmơi ƀuh anai lĕ hơdôm hơdră ngă hmua amra ba glăi tŭ yua, pơgôp hrŏm amăng bruă bơwih ƀong ngă hmua, đang glai kual Dap kơdư. Sit biă ñu hăng bruă pla sầu riêng, kơphê, tiu, boh kruăi hrĕ, hơdôm phun pla phun ƀơi kual Dap kơdư. Yua anun yơh, ƀing gơmơi hrŏm hăng Bayer kah hăng hơdôm bơnah ngă hrŏm, lăi pơthâo, ba tơbiă hơbô̆ bruă jing anih ĕp lăng, hrăm tui, pơlăi nao rai tơlơi găn rơgao, tơlơi thâo. Ƀing gơmơi ăt pok anih anom pơsur ngă hmua lĕ mơng hơbô̆ bruă anai kiăng ba pơmut amăng tơlơi bơwih ƀong sit nik mơng neh met wa.

- Ih lăng hiưm pă kơ hơbô̆ bruă sit nik ƀơi anai?

Ơi Lê Quốc Thanh: Ƀơi anai, ƀing ta amra ƀuh ƀing gơmơi glăk pơjing hơdôm hơbô̆ bruă hăng bruă pơmut hrŏm djop glông rơnoh. Anai lĕ hơbô̆ bruă klă hloh, wŏt pơhlôm ngă hiam phun pla, pơhlôm klă bruă wai pơgang, wŏt bruă pơhlôm ia bơbuă  brơi phun pla. Ngă hiưm pă kiăng ƀing ta dưi wai lăng klă hloh, mơng pla pơjing truh bơnga mơboh hăng gơnam pơhrui. Ƀơi anai, hơbô̆ bruă ƀing gơmơi pơsit tong jơlan gah anăp nao gơnam pơhrui hăng ƀing ta dưi wai lăng gơnam tam brơi klă hloh. Djop hơdră bruă anai lêng kơ jŭ yap gơnang nao hơdôm tơlơi pơčeh, hơdôm boh thâo pla pơjing hơmâo pơmut hrŏm.

- Dơnun, anai lĕ hơbô̆ bruă hơđong kjăp brơi mơnuih ngă hmua kual Dap kơdư kiăng lăng tui, hrăm tui hăng ngă tui djơ̆ mơn, ơ ơi?

Ơi Lê Quốc Thanh: Djơ̆ laih! Rai pơ anai, neh met wa ngă hmua dưi ĕp lăng kơ bruă pla sầu riêng mơboh pha bơyan, ngă sầu riêng hiam hơdjă, ngă sầu riêng tui hơnong pơkă jar kmar, kiăng pla sầu riêng pĕ pơhrui lu, ngă sầu riêng kiăng ƀing ta dưi pơhlôm brơi djơ̆ tơlơi rơkâo tơnap tap hloh mơng anih anom blơi pơhrui. Rai pơ anai ƀing ta amra dưi ĕp ƀuh hơdôm hơdră ngă tui anun. Yua anun lĕ ƀing gơmơi čang rơmang neh me wa amra hrŏm hăng ƀing pơsur ngă hmua, ngă hiưm pă kiăng ƀing ta dưi pơlăi nao rai lu ƀiă dong hơdôm tơlơi găn rơgao mơng hơbô̆ bruă anai ƀing gơmơi hơmâo ngă laih.

- Hai, bơni kơ ih hŏ!

Bruă ngă hmua hơđong lĕ tơlơi rơkâo kiăng ngă amăng pla sầu riêng, kơphê ƀơi kual Dap kơdư. Hăng tơlơi gum hrŏm mơng anih anom pơsur ngă hmua, hơdôm anom bơwih ƀong sĭ mơdrô yua boh thâo phrâo hăng tơlơi gơgrong mơng rĭm boh sang anŏ ngă hmua, amra ƀơƀrư̆ pơjing rai hơdôm kual ngă hmua pơplih phrâo ƀơi Dak Lak, lăp djơ̆ tơlơi rơkâo mơng anih anom blơi pơhrui amăng lŏn ia hăng jar kmar./.