Đang hmua prong năng ai 8.000m2 ƀơi să Nam Hà Lâm Hà, ơi Trần Văn Tấn, pla dua djuai phun kruăi hrĕ anun lĕ boh mơmih hăng boh mơsăm. Bruă anai ñu ngă mơ̆ng blan 4/2026, pla gơnam tui VietGAP, mă yua măi pruih ia tơdjoh rơnang, măi pruai hơbâo mă hơjăn, laih anun hơmâo bơnal klum.

Anih pla hơmâo laih hră pơsit mrô hơduah ĕp. Yua hnun, hrŏm hăng pla kiăng hơmâo, ơi Tấn lăng yom biă kơ bruă ngă hmua, wai pơgang hlăt kman, hăng anŏ klă mơ̆ng boh troh. Ia, anŏ hiam rông phun pla hơmâo ba nao tơl phun; hơmâo bơnal klum hŭi hơmâo lu đơi rok gom, bong anŏ djrưh, plai mơn rơngiă mông mă bruă.

Hăng đang hmua anai, ơi Tấn him lăng pơhrui năng ai 100 tơn boh kruăi amăng bơyan 3 wơ̆t pĕ. Nua ră anai hơmâo 15.000-17.000prăk/kg. Gơnam hơmâo sĭ kơ ƀing hyu mơdrô amăng čar ta mơn, anun jing ơi Tấn glăk ngă hmua klă hloh, pơđĭ tui anŏ hiam, hăng hơmâo hră pơčrâo anih pla:“Pla lĕ ta khŏm pruai hơbâo, mơnong ngă hiam, pơjing phun pla, yom hloh lĕ ta pơgang hlăt kman. Ta ngă hmua lĕ thâo yơh djuai hlăt kman ƀơi juăt ƀong, pơčrăm phun pla, phun pla juăt hơmâo kman hơget đah mơ̆ng thâo pơgang hlâo. Amăng mông ngă hmua ta khŏm hrăm tui adơi ayong, gơyut gơyâo dong. Ră anai nua hơdôm anun jing hơmâo laih anun, yua dah 8 ar ta pơhrui truh kơ hơdôm rơtuh tơn, nua anai hai tui hăng gơmơi kiăng mơn”.

Mơ̆ng bruă ngă hmua brơi ƀuh, hơmâo hră pơčrâo anih pla kơnong jing bruă hnăng blung đôč. Kiăng bong kjăp mrô anih pla hăng pok prong anih mơdrô, mơnuih ngă hmua ăt khŏm ngă hmua tui tơlơi pơčrâo, wai lăng klă gơnam ngă hmua, hơbâo pruai, ia jrao, anŏ klă mơ̆ng gơnam laih anun hơmâo hră ĕp ƀuh anih pla.

Ƀơi să Đơn Dương, hơdôm boh sang anŏ pla boh kruăi hrĕ glăk nao sa hơyak dong, ƀu kơnong bong kjăp anŏ pơkă mơ̆ng gru mrô anih pla đôč ôh, ăt pơkra sang klum jal, pla gơnam hơdjă, wai lăng klă tơlơi pơhing, hră pơ-ar kual pla đah mơ̆ng hơmâo gơnam pĕ pơhrui klă, hiam, hơmâo nua.

Mơ̆ng blan 6/2024, ơi Nguyễn Ngọc Vân plih 3ha hmua đang amăng sang mơnil, sang klum jal hơdai pla boh kruăi hrĕ TC19. Hơmâo jal kiăng plai ƀiă mơn hơmâo arong aroač hlăt kman pơčrăm mơ̆ng rơngiao, plai mơn ngă rơka boh troh, laih dong phun pla hiam, dưi ba sĭ pơ čar rơngiao.

Bruă pla gơnam hơmâo ngă tui jơlan gah hơdjă, rông mơnong amăng lŏn ngă pơhiam phun pla, mă hơbâo pruai, ia jrao pơgang phun pla aset đôč. Rơngiao kơ anun dong, hră pơ-ar, tơlơi pơhing kơ anih pla, hră čih pioh ngă hmua, hrơi blan hăng gơnam pơhrui glăi hơmâo čih pioh či wai lăng hăng ĕp ƀuh anih pla hmua đang. Ơi Nguyễn Ngọc Vân brơi thâo:“Ƀing blơi boh kruăi hrĕ gơñu lăi tơdah ta ngă hơdjă lĕ nua ñu ƀu aset hloh kơ 40.000 prăk/kg, anun jing ta khŏm gir yơh. Pla amăng sang klum jar jing plai mơn hơmâo arong aroač mơ̆ng rơngiao mut nao. Arong aset lĕ boh hiam, bơblao, anun yơh dưi ba sĭ pơ tač rơngiao lu hloh mơn”.

Amăng đang hmua, ơi Vân pơkra thim jơlan pơdŭ gơnam đuăi hăng hrĕ hriang, hŭi kơ boh ñu brŏp, rơka lơ̆m ta pĕ pơhrui. Boh kruăi hrĕ ñu tha lĕ ta pĕ yơh, giong anun ta pioh lui truh kơđuh ñu jŭ mriah hlâo či ruah. Boh hiam mrô 1 hơmâo sang bruă mơdrô blơi pơmă năng ai 42.000 prăk/kg.

Ăt pơ kual anai mơn, ayong Nguyễn Phi Hùng ngă năng ai 1 ha đang boh kruăi hrĕ hơdjă, huăi pruih jrao gun, mă yua hơbâo djah djâo bơbrŭ mă đôč. Bruă bong kjăp hră pơčrâo anih pla nao hrŏm hăng wai lăng gơnam ngă hmua, anŏ klă gơnam pĕ pơhrui hăng sem lăng tong ten hlâo či ba sĭ: “Pla tui anai lĕ ta ƀu pruih lu ia jrao dong tah, nua hai hơđong mơn pơhmu hăng bruă ta pla gah rơngiao. Hơbâo pruai, ia jrao leng kơ hơdjă soh. Gơnam tơdơi kơ pĕ pơhrui lĕ ta ba sem lăng, hiam kah mơ̆ng ba sĭ pơ tač rơngiao”.

Hơdôm boh sang anŏ glăk ƀơ ƀrư̆ ngă hră pơ-ar pơsit anih pla, ĕp ƀuh anih pla, mơ̆ng hră čih pioh bruă ngă hmua, mă yua ia jrao, hơbâo pruai, hrơi blan hăng gơnam pơhrui glăi, truh kơ tơlơi pơhing anih anung gơnam, mrô tal ba sĭ hăng gơnam ba sĭ. Mơ̆ng anun, mrô anih pla jing anŏ wai lăng gơnam klă hă ƀô̆ amăng hrơi blan ngă hmua pơkra gơnam.

Ngă tui Hră pơtrun mrô 36/2026 mơ̆ng Kơnuk kơna, hră pơ-ar gru mrô anih pla, mrô anih anung gơnam hơmâo ngă amuñ ƀiă mơn, samơ̆ kiăng ta ngă bruă djơ̆ tui hơnong pơkă, anŏ klă hiam mơ̆ng gơnam, laih anun hră pơ-ar khŏm pơhlom kjăp. Anai jing phun atur kiăng boh kruăi hrĕ Lâm Đồng hơmâo nua pơmă ƀiă, pok prong anih ba sĭ gơnam, dưi ngă djơ̆ hăng hơnong pơkă ba sĭ pơ tač rơngiao.

Hră pơtrun mrô 36/2026 mơ̆ng Kơnuk kơna hơmâo brơi ngă amuñ hloh, hơdră či ngă hră pơar rơkâo pơsit anăn mrô, gru kơnăl pơčrâo anih pla, hmua đang sang bruă anung gơnam sĭ mơdrô, kiăng ngă pơ amuñ brơi kơ mơnuih ƀôn sang ngă hmua, sang bruă ngă hrŏm laih anun sang bruă mơdrô dưi tŭ mă tơlơi djru ba anŏ gêh găl anun. Khă tui anun, dưi ngă brơi mrô anăn pơsit gru kơnăl kiah ngă tui yak blung a đôč. Yom hloh dơ̆ng lĕ ngă hiư̆m pă pioh kơ kual ngă hmua pla pơjing dưi ngă djơ̆ anŏ pơkă, pel ĕp boh tŭ yua hiam, thâo krăn phun tơdŭ anih pla hăng pơkra gơnam sĭ mơdrô hơđong. Ơi Lê Quốc Thanh, Khua anom bruă pơsur ngă hmua dêh čar lăi pơthâo tơlơi pơhing hơdôm jơlan hơdră, bruă či ngă tŭ yua pơkra ming gơnam sĭ mơdrô.

-Ơ ơi, Hră pơtrun mrô 36/2026 mơ̆ng kơnuk kơna pơtrun, brơi ngă amuñ hloh pơsit hră pơar rơkâo čih anăn mrô gru pơčrâo anih pla, pơkra pơjing gơnam sĭ mơdrô. Sang bruă pơsur ngă hmua dêh čar amra ngă tui anŏ hơgĕt pioh kơ mơnuih ngă hmua, sang bruă mơdrô amuñ tŭ mă hăng ngă tui ba glăi boh tơhnal tŭ yua klă hloh?

-Ơi Lê Quốc Thanh: Tơdơi kơ Hră pơtrun mrô 36 dưi čih pơkra, sang bruă pơsur ngă hmua dêh čar hơdai gum hrŏm djop sang bruă hơmâo tơlơi thâo čih pơkra hơdrôm hră pioh pơtô hrăm, pơčrâo brơi hăng pok anih pơhrăm kơ mơnuih ngă bruă pơsur ngă hmua amăng dêh čar.

Ƀing gơmơi čih pơkra hră pơtô ba amuñ či hla tui, kiăng ƀing khua apăn bruă amăng să hăng mơnuih ƀôn sang dưi ba yua ngă tui mơtam. Hơdrôm hră pơtô ba anun čih in pơkra hiam hăng ngă tui atur tơlơi pơhing, djru mơnuih ngă hmua amuñ hơduah ĕp, hơdră ba yua tơlơi pơhing laih anun ngă tui hră pơar pơdjơ̆ nao, rơkâo pơsit gru mrô pơčrâo anih pla, sang bruă anung gơnam sĭ mơdrô.

Hrŏm hăng anun, sang bruă pơtô hrăm, pơtô brơi hlâo kơ ƀing ngă bruă pơsur ngă hmua, biă mă ñu gưl să hăng khul hyu pơtô amăng plơi pla. Anai lĕ ƀing ngă bruă ƀơi anăp gum hrŏm hăng mơnuih ngă hmua djru ba tơlơi thâo phrâo hăng pơsir hơdôm tơlơi či hơmâo amăng bruă mă sit nik.

-Dưi ngă brơi anăn gru mrô kơnong yak blung a đôč. Hơdră pơpă dơ̆ng pioh kơ djop kual ngă hmua dưi djă pioh tong ten gru mrô, dưi pơhlom anŏ tŭ yua hiam hơdjă mơ̆ng boh troh laih anun thâo krăn ten anih pla, sang anung gơnam, ơ ơi ?

-Ơi Lê Quốc Thanh: Hrŏm hăng hră pơar hơmâo pơtô ba anun, lăi pơthâo gru mrô pơčrâo anih pla amăng plang điện tử, ƀing gơmơi dŏ čih pơkra hơdrôm hră pơtô ba tum teč hăng pơphun pơtô ba mơnuih či kiăng hăng hơdră ngă tui djơ̆ amăng kual ngă hmua pla pơjing.

Anăn gru mrô pla kơnong jing anŏ gêh găl blung a. Sa tơlơi dơ̆ng yom hloh lĕ mơnuih ngă hmua pla pơjing khom ngă tui hăng djă pioh djơ̆ hơdră pla pơjing tui jơlan gah anăp ngă hơdjă rơgoh. Yua kơ anun, sang bruă pơsur ngă hmua amra pơtô ba mơnuih ngă bruă amăng kual plơi pla kiăng djru pơtô ba na nao, re se hăng mơnuih ngă hmua.

Lơ̆m ngă hmua pla pơjing, mơ̆ng bruă ba yua gơnam tam ngă hmua blơi pơmut truh kơ bruă pơhlom pơgang arong aruač hlăt kman ƀudah hơdôm tơlơi či hơmâo, mơnuih ƀôn sang dưi pơčrong sai hăng ƀing ngă bruă pơsur ngă hmua kiăng pơtô ba hmao kru. Kơnong lơ̆m wai lăng tong ten hăng djă pioh klă gru mrô pơkă anih pla kah boh troh anun dưi ba hyu sĭ mơdrô hơđong djơ̆ tơlơi kiăng mơ̆ng anih anom sĭ mơdrô kiăng blơi.

-Ơ ơi, hăng phun boh kruăi hrĕ ƀơi Lâm Đồng, sang bruă pơsur ngă hmua anăp brơi hiư̆m lĕ, kiăng pok pơhư prong hloh tui hơdră či pla pơjing, lir hơbit hăng kual pla laih anun bruă pơkra ming hlâo či ba sĭ mơdrô pơ tač rơngiao ?

-Ơi Lê Quốc Thanh: Ră anai, hơmâo lu sang bruă mơdrô tuh pơ alin man pơdong sang măi pơkra ming boh troh pioh ba sĭ mơdrô. Khul mơnuih apăn bruă pơsur ngă hmua hăng pơsur pơkra pơjing amra djru brơi mơnuih ƀôn sang thâo hơdră pơkra ming, dăp bruă pơkra gơnam, ruah mă jơlan gah pơsir kiăng ngă tui djơ̆ lăp.

Djop črăn khom pơphun ngă sa hnơ̆ng, yua kơ tơdah ngă soh glăi sa črăn đôč amăng jơlan hơdră sa ruăi anun, amra tơ̆i đưn, tơ̆i dơnuai mơtam yơh. Lơ̆m ră anai, lu bruă ngă raih daih, pơphun glăi bruă ngă hrŏm sa tơlơi yom biă mă, kiăng pơjing rai kual ngă hmua pla pơjing djop rơnoh prong hăng hơđong kơjăp.

Hăng hơbô̆ bruă pla boh kruăi hrĕ ƀơi Lâm Đồng, hnang blung, ƀing gơmơi hơmâo ngă tui djơ̆ jơlan gah, brơi ba yua boh thâo ia rơgơi phrâo. Khă tui anun, ăt dŏ mơ̆n bruă kiăng khom pel ĕp, sem lăng anŏ hiam boh tŭ yua, biă mă ñu črăn bruă, ngă tui sa hnơ̆ng.

Bruă anai, khom dưi ngă tui mơ̆ng črăn dăp hơdră pơkă anih pla, hơdră wai lăng, trơ̆i tơdŭ, lah than, čơnuh mơda hăng lu črăn bruă pơkŏn dơ̆ng. Sa tơlơi dơ̆ng kiăng pơphun glăi hrŏm tui ruăi ngă hrŏm hơbit, yua ră anai lu mơnuih ngă hmua hơmâo boh troh ăt ba sĭ mơdrô raih daih kơ ƀing hyu blơi sĭ mơdrô anet blơi amăng bơyan đôč.

Ƀing gơmơi kiăng hơmâo hră pơkôl ngă hrŏm dưi akŏ pơjing tañ, mơ̆ng hrơi pơphun ngă hmua pla pơjing. Mơnuih ngă hmua kiăng pơtong rơđah gơnam pơkra ming, pioh bơwih brơi kơ anih ba nao sĭ mơdrô, ngă djơ̆ tơhnal pơkă mơ̆ng anih či blơi pơ anun; laih dơ̆ng lir hơbit tong ten hăng sang bruă mơdrô hăng khul sang măi pơkra ming prăp lui ĕp anih anom ba sĭ mơdrô.

-Thun blan pơ anăp adih, glông bruă pơsur ngă hmua amra ngă hơgĕt dưi pơtruh brơi tŭ yua hloh plah wah mơnuih ngă hmua, sang bruă ngă hrŏm, sang bruă mơdrô hăng anih anom či blơi, ơ ơi ?

-Ơi Lê Quốc Thanh: Blung hlâo lĕ, khom pơblih amăng tơlơi ta pơmin, mơ̆ng khul mơnuih pơsur ngă hmua. Hlâo adih, bruă pơsur ngă hmua kơnong pơtô brơi hơdră ngă hmua pla pơjing; bơ ră anai khom pơblih nao ngă hrŏm, pơčrâo ba hăng pơblih yua mrô hrŏm mơnuih ngă hmua pla pơjing.

Mơnuih ngă bruă pơsur ngă hmua khom thâo tơlơi pơmin bơwih ƀong mơ̆ng đang hmua hăng kiăo tui hlom bom rơnoh sĭ mơdrô. Ƀu kơnong thâo amăng bruă ngă hmua pla pơjing đôč ôh dŏ thâo hluh tơlơi pơhing anih blơi či kiăng, ngă djơ̆ tơhnal pơkă, gơnam yua lơ̆m hlăk pla pơjing hăng hơdôm tơlơi či kiăng blơi gơnam sĭ mơdrô.

Dua dơ̆ng lĕ, ƀing gơmơi ăt pơđĭ kyar bruă pơsur ngă hmua amăng kual plơi pla, djru pơčrâo ba hăng ngă hrŏm mơnuih ngă hmua mơtam.

Klâo lĕ, glông bruă pơsur ngă hmua amra ngă hrŏm tong ten hloh hăng gong gai plơi pla pơphun glăi bruă ngă hmua pla pơjing, djru pơtô brơi sang bruă ngă hrŏm hăng pơgang rơnoh sĭ mơdrô hrŏm sa ruăi sĭ mơ̆ng hrơi phrâo pơphun bruă mă pla pơjing.

Tơhnal pơkă lĕ, akŏ pơjing khul mơnuih ngă bruă pơsur ngă hmua jai hrơi thâo hruaih, kơhnăk hloh, gum hrŏm mơnuih ngă hmua, djru ba, lăi pơthâo, pơhŭi hlâo tơlơi či hơmâo laih anun lăi brơi tơlơi pơhing tañ truh pơ mơnuih ngă hmua. Ngă tui anun kah, bruă pơsur ngă hmua jing hĭ pô pơtruh brơi plah wah mơnuih ngă hmua, sang bruă ngă hrŏm, sang bruă mơdrô hăng anih anom či blơi.

-Hai, bơni kơ ih hŏ!