Lâm Đồng lăi pơtong, tơlơi gêh găl pơđĭ hmao jar kmar bruă ngă hmua
Thứ năm, 07:18, 15/01/2026 Khoa Điềm/Nay Jek pơblang Khoa Điềm/Nay Jek pơblang
VOV.Jarai-Tơdơi kơ pơmut hĭ 3 boh tơring čar Lâm Đồng, Dak Nông hăng Bình Thuận, tơring čar Lâm Đồng phrâo hơmâo 1 klăk hektar lŏn ngă hmua hăng lu phun  pla ba glăi boh tŭ yua bơwih ƀong huă sĭ mơdrô. Laih jơnum ruah khua ping gah tơring čar tal sa, rơwang bruă thun 2025-2030, tơring čar Lâm Đồng hlăk čih tŏ tui tơlơi ră ruai phrâo kơ bruă ngă hmua pla pơjing, sĭ mơdrô gơnam đang hmua, yak nao ƀơƀrư̆ kiăng pơtong rơđah rơnoh sĭ mơdrô tong ten, anăp nao anih phrâo amăng  rup hră lơkak jar kmar lăng nao kơ bruă ngă hmua.

Mơ̆ng asar pơjeh ba pla ƀơi Đà Lạt rơbêh hơdôm hơpluh thun mơ̆ng hlâo adih, truh ră anai, Dalat Hasfarm hơmâo 4 blah đang hmua blôk prong truh 220 hektar sang pơdong hăng mơnil gôm ba yua boh thâo ia rơgơi phrâo, pla bơnga sĭ mơdrô hăng tač rơngiao truh pơ 18 boh dêh čar pơ kual Mi kô̆ hăng dêh čar Mi. Ƀơi Việt Nam, sang bruă anai hơmâo 25 boh sang bruă dưm pơdă sĭ bơnga hăng 300 bit anih sĭ amăng sang sĭ mơdrô prong siêu thị, pơsir bruă mă brơi kơ hơdôm rơbâo čô mơnuih mă bruă amăng kual plơi pla. Ơi Aad Gordịn Ell Cordin, Khua phun kông ty Dalat Hasfarm lăi: “Ƀing gơmơi rai djơ̆ anih laih, djơ̆ hrơi blan. Đà Lạt, anih anom ayuh hyiăng hiam klă hloh ƀơi kual Dơnung ngŏ ASIA pioh pla bơnga, pla añăm hla rơ̆k”. Ñu lăi: “Kâo tơphă biă mă dưi rai pơ anai pioh kah pơpha tơlơi gêh găl tom ngă, sa tơlơi ră ruai mơ̆ng asar pơjeh pla anet aneo đôč hơmâo rah pla sui mơ̆ng anai 31 thun pơ klôn adih laih anun  ră anai jing hĭ phun pla prong hăng tha pum pam laih”.

Tơdơi kơ pơmut glăi 3 boh tơring čar Lâm Đồng, Dak Nông hăng Bình Thuận, tơring čar Lâm Đồng phrâo hơmâo rơbêh 1 klăk hektar lŏn ngă hmua hăng lu pơjeh phun pla ba glăi boh tŭ yua lu amăng tơlơi bơwih ƀong huă; sa amăng 5 boh tơring čar ba akŏ hlâo amăng dêh čar ta kơ bruă sĭ mơdrô boh troh, añăm pơtam đang hmua hơmâo rơnoh yom kah hăng: Kơphê, Añăm hla rơ̆k, tiu, boh durian hăng boh kuga. Tui hăng ơi Lê Huy Anh, Kơ-iăng khua anom bruă wai lăng ngă pô boh thâo pơčeh phrâo ia rơgơi, Ding jum Boh thâo hăng ia rơgơi lăi, hơjan kơphê tơring čar Lâm Đồng hơmâo hơdôm yak nao djơ̆ rơ-ua biă mă kơ bruă pla pơjing, ming pơkra rai lu mơta hăng thâo mơbruă:

“Kơphê tơring čar Lâm Đồng tui hăng gơmơi pơtong rơđah lĕ, sa mơta gơnam sĭ mơdrô phara biă mă. Pơđĭ kyar dưi pla kơphê hơdrô Arabica hăng kơphê Robusta. Ƀu hơmâo lu tơring čar amăng Việt Nam mơ̆ dưi pla dua mơta pơjêh kơphê anun. Anom bruă pơgang anŏ ngă pô pơčeh phrâo ia rơgơi dêh čar, gơmơi hơmâo pơtong rơđah laih, lăp djơ̆ yơh ngă brơi hră pơčrâo anih pla kơ pơjeh phun pla anai”.

Lâm Đồng ră anai sa amăng hơdôm anih ngă hmua pla pơjing, ba yua  ia rơgơi phrâo blung a amăng dêh čar ta. Tơring čar hơmâo đơ đam lŏn hmua  dưm truă, ba yua boh thâo ia rơgơi phrâo ngă hmua truh rơbêh 107.000 ha, rơnoh pơhrui glăi lơ̆m sa hektar boh ƀiă truh 195 klăk prăk sa thun, ƀudah sa bơyan pla. Boh nik ñu, pla añăm hăng bơnga Đà Lạt mơ̆ng sui laih jing gru bơkơnăl, pơ anăn bơnga ba hyu sĭ djop anih amăng dêh čar, wơ̆t hăng anih ruah biă mă hai dưi truh mơ̆n kah hăng pơ dêh čar Japan, Hàn Quốc, kual Mi kô̆ hăng gah kơdư lŏn ia Mi. Ơi Nguyễn Ngọc Phúc, Kơ-iăng khua jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Lâm Đồng brơi thâo, anŏ gêh găl boh thâo ia rơgơi amăng bruă ngă hmua pla pơjing ăt hlăk pơđĭ tui phrâo pioh pơđĭ tui anŏ hiăm klă gơnam sĭ mơdrô mơ̆ng đang hmua:

“Lâm Đồng hơmâo anih ngă hmua prong gêh găl kơtang biă mă. Lâm Đòng gêh găl hơmâo lu mơnuih kơhnâo kơhnăk amăng bruă mă ƀơi djop sang bruă kơsem min boh thâo ia rơgơi, sang hră gưl prong. Mrô mơnuih mă bruă djơh hăng anai djru kơ bruă pơblih phrâo, kơsem kin pơkra ming boh thâo pơčeh phrâo ia rơgơi. Pơtrut ba yua boh thâo ia rơgơi amăng bruă ngă hmua. Anai lĕ, gah bruă ƀing ta hơmâo tơlơi gêh găl. Mông anai pioh kơ Lâm Đồng ƀing ta hrưn đĭ kơtang hloh, hneč anŏ gêh găl ayuh hyiăng lŏn adai klă, bruă ngă hmua, anih ngă hmua pơđĭ kyar phrâo pơblih kơtang”.

Yua prăp lui hlâo ba yua boh thâo ia rơgơi phrâo, hnơ̆ng mơboh, anŏ hiam klă hăng rơnoh sĭ mơdrô gơnam đang hmua tơring čar Lâm Đồng jai hrơi đĭ tui. Yak nao amăng črăn pơđĭ kyar phrâo, Lâm Đồng đing nao biă mă čih anăn pơgang anăn ngă pô hmư̆ hing, pok pơhư prong anih anom ba sĭ mơdrô, ngă hrŏm jar kmar kiăng djơ̆ găl hăng anŏ pơblih ayuh hyiăng lŏn tơnah, ngă hrŏm bruă pơđĭ kyar tuai čuă ngui lăng amăng đang hmua anih anom plơi pla prong, amra ba glăi boh tŭ yua lu phrâo kơ bruă kơsem min ia rơgơi phrâo hăng pok pơkra jơlan nao rai:

“Ƀing gơmơi pơtum čuk pơkra jơlan glông nao rai phun hlâo kơ thun 2028 jing jơlan rơdêh đuăi hmar dưi pơtruh nao rai hăng ƀôn prong Hồ Chí Minh. Kual pơ Gia Nghĩa ăt hnun mŏn, pơtruh nao rai truh pơ Đồng Nai hăng ƀôn prong Hồ Chí Minh. Laih anun, gơmơi amra čuk jơlan nao rai Yŭ -Ngŏ mŏng Gia Nghĩa nao pơ Bảo Lộc laih anun trun nao truh pơ Phan Thiết ataih 120 km.

Boh nik ñu tơdron rơdêh por Liên Khương, pơ anăp anai ăt ming pơkra glăi phrâo kiăng rơdêh por pơprong dưi plĕ trun. Tơdron rơdêh por Phan Thiết lĕ tơdron rơdêh por tơhan hơmâo mă ya laih, ăt lăi pơthâo hăng gơnong dlông pioh pơkra ming dơ̆ng, či mă yua dua bruă wơ̆t rơdêh por pơgiăng tuai hăng rơdêh por tơhan dưi đĭ trun amăng thun 2026”.

Pơtong rơđah rơnoh yom dưi pơđĭ tui truh pơ jar kmar kơ boh troh, gơnam đang hmua ƀu kơnong jing tơhnal pơkă bơwih ƀong huă đôč ôh, dŏ jing jơlan hơdră pơđĭ tui tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang hăng pơđĭ kyar bruă ngă hmua hơđong kơjăp ƀơi tơring čar Lâm Đồng. Hăng atur dưi man pơdong hrŏm hăng tơlơi kiăng ngă khut khăt hloh pơblih phrâo laih anun mut phung amăng rơnuk hrưn đĭ pô mơ̆ng lŏn ia, bruă ngă hmua ƀơi tơring čar Lâm Đồng hlăk ƀơƀrư̆ yak nao tơpưn đĭ pơ ataih hloh, čih pioh, kơđŏm glăi gru hiam rơđah hloh amăng anih anom sĭ mơdrô ƀơi jar kmar.

 

Khoa Điềm/Nay Jek pơblang

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC