Kiăng dưi hơmâo tơlơi hơdip mơda hyuk ƀiă kah hăng ră anai, rơkơi bơnai bơn ayong Đường hăng amai Nẫm dŏ ƀơi plơi thôn 4, să Trà Tân, tơring čar Lâm Đồng hơmâo găn rơgao hơdôm thun blan tơnap tap kơƀah biă mă, kiăng ĕp ƀong huă. Tơlơi lăp pơpŭ kơ ƀing gơñu, rơkơi bơnai ayong Đường hăng amai Nẫm, anun lĕ pran jua gir run găn rơgao hĭ tơlơi tơnap tap, hơmâo tơlơi mut hrŏm sa pran jua laih anun sơ̆n pran jua amăng bruă ngă hmua pla pơjing, hrưn đĭ bơwih ƀong huă tañ pơklaih mơ̆ng ƀun rin hăng hơmâo tơlơi hơdip mơda hơđong.
Mơ̆ng hơdôm ar lŏn hmua blung a, amĭ ama dua bơnah brơi, dua rơkơi bơnai gir run mă bruă, pơblih pơjeh djuai phun pla, kiăng pơđĭ tui rơnoh pơhrui glăi. Mơ̆ng bruă tơjŭ pơdai, pla tiu, kơphê, truh kơ bruă pla boh ñông, pla rơnga, kơtor,….ƀuh phun hơgĕt hơmâo hmăi nua sĭ mơdrô lĕ ñu ba pla mơtam, pơblih tui ƀơƀrư̆ lŏn ngă hmua pla pơjing, pơđĭ tui boh tŭ yua pơhrui glăi, kiăng hơmâo prăk kăk pơhrui glăi kơ sang anŏ.
Rơngiao kơ pla pơjing, ngă hmua, ƀing gơñu dŏ čem rông hlô mơnong kah hăng rông bui, rơmô, bê….Truh hrơi hơmâo laih sang dŏ hơđong, mơnong ƀong huă djop ƀiă, sang anŏ gơñu blơi dơ̆ng lŏn ngă hmua, pok prong đơ đam ngă hmua pla pơjing. Ră anai, sang anŏ gơñu hơmâo truh 6 hektar đang hmua, pla boh ñông, boh kuel pe pơhrui laih, 1 hektar hmua ia, 2 hektar hmua pla ƀiă hrơi blan kah hăng kơtor, rơnga, rơtă rơbai, ăt pơhrui glăi hơdôm rơtuh klăk prăk mơ̆n rim thun.
Amai Võ Thị Nẫm brơi thâo, ƀuh rơnoh kơphê giăm anai đĭ glăi, sang anŏ pla kơphê amăng đang tiu hăng ăt amra pla lu mơ̆ng tiu tơdah dŏ hơđong na nao.
“Hlâo adih pla tiu, kơphê ăt hơmâo pơhrui glăi lu mơ̆n, samơ̆ phun tiu ƀu hơđong đơi kah hăng kơphê hăng phun boh ñông ôh, yua kơ anun dua rơkơi bơnai gơmơi khom pơblih pla boh ñông abih. Ră anai hlăk pĕ pơhrui tui laih. Dua rơkơi bơnai gơmơi ăt jŭ yap glăi hlâo ƀơ̆i hlâo kơ pla ƀơi 1 hektar amăng đang boh nông. Tơdah gêh găl lĕ tơdơi anai, amra koh drôm lui phun boh ñông, pla plah amăng đang tiu amăng đang kơphê”.
Kiăng pla pơjing tŭ yua hloh, rơkơi bơnai bơn anun gir nao pơhmư̆ anih arăng pơtô kơ bruă ba yua boh thâo ia rơgơi hăng hyu hơduah ĕp hmư̆ lăng tơlơi pơhing anih anom sĭ mơdrô blơi gơnam boh troh đang hmu, kiăng hơmâo jơlan gah pơblih pơjeh djuai phun pla djơ găl, ba glăi boh tơhnal bơwih ƀong huă hơmâo rơnoh yom pơmă hloh.
Ayong Võ Văn Đường kah pơpha, rơkơi bơnai ñu hlâo adih ăt pla tiu, kơphê samơ̆ tơdơi kơ anun, kơphê tiu trun nua soh, anun lui hĭ, tiu, kơphê, pơblih pla glăi kơtor, boh ñông, yua hlăk anun boh ñông hơmâo nua ƀiă.
“Ră anai, ta ngă bruă ngă tui tơlơi pơčrâo ba mơ̆ng khua mua apăn bruă gah đang hmua, ngă tui hơbô̆ bruă pla dưm hơbâo pruai, kmơ̆k djah djâo brŭ, ƀu yua kmơ̆k ia jrao jing ôh, lu kơ dưm nao hơbâo lŭk eh rơmô, kơbao hăng djah hla brŭ, adrăng pơdai…ƀuh tŭ yua mơ̆n. Ƀuh rơđah, tơ tă anai, ngă tui boh thâo ia rơgơi gah sang bruă pơsur ngă đang hmua pơtô brơi kơ ta, ƀuh tŭ yua biă mă”.
Kiăng pơđĭ tui boh tŭ yua amăng bruă ngă hmua pla pơjing, rơkơi bơnai gơñu ƀu lui lŏn soh sel ôh, bruă pưk hmua pla pơjing ƀu thâo pơdơi ôh, na nao amăng djop blan, hrơi ha thun, giong hơpuă yuă, hlong pla glăi, pơblih nao rai na nao mơ̆ng boh ñông, hơdai pla kơtor, rơnga. Ayong Đường brơi thâo, bơyan rơnga anai pĕ pơhrui sĭ hăng rơnoh 60 rơbâo prăk sa kg, sang anŏ gơnuu pơhrui glăi hơđong mơ̆n.
“Ăt čang rơmang kơnuk kơna djru ba hloh, gah anom bruă ngă hmua pok anih pơtô brơi thâo krăn pơjeh phun pla djơ̆ găl, hơmâo boh lu laih anun dưi bong glăi hăng kơƀah ia adai pơđiă, sĭ lĕ hơmâo rơnoh hơđong, ba glăi boh tŭ yua bơwih ƀong huă”.
Ƀu kơnong bơwih ƀong rơgơi đôč ôh, sang anŏ gơñu dŏ ba jơlan hlâo amăng bruă, djru bruă mơnuih tơpuôl amăng plơi pla kah hăng jak iâu man pơdong plơi pla phrâo, akŏ pơdong sang anŏ rơguăt, thâo gum pơgôp, djru nao rai tơdruă amăng plơi pla pioh pơđĭ kyar hrŏm hơbit. Pơčrong sai kơ tơlơi ngă bruă, gir run hrưn đĭ mơ̆ng gru hiam rơkơi bơnai ayong Đường hăng amai Nẫm ba jơlan hlâo, ơi Lâm Văn Nhu, khua plơi thôn 4, să Trà Tân, tơring čar Lâm Đồng brơi thâo:
“Amăng plơi thôn 4 hơmâo sang anŏ bơn Võ Văn Đường jing sang anŏ mơnuih ngă hmua rơgơi, bơwih ƀong huă thâo, hnang blung sang anŏ gơñu ăt tơnap tap mơ̆n, samơ̆ truh ră anai tơlơi bơwih ƀong huă sang anŏ dưi pơđĭ kyar hơđong laih, yua pla boh ñông, pla rơnga, pla kơtor hăng tơjŭ pơdai…Ană gơñu hơmâo sa čô nao ngă tơhan mut ngă kông an hơdôm thun pơkă, sa čô nao ngă tơhan hơdôm thun pơkă. Dua rơkơi bơnai gơñu lêng kơ thâo gir run bơwih ƀong huă, sang anŏ hơmâo 5-6 ha đang boh ñông, bơwih ƀong huă hơđong”.
Rơkơi bơnai ayong Đường hăng amai Nẫm lĕ mơnuih ngă hmua triăng biă mă, tŭ añ mă bruă, gir run pla pơjing amăng đang hmua ta pô, anun yơh ƀu kơnong pơklaih ƀun rin đôč ôh, dŏ hrưn đĭ jing sang anŏ đĭ đăi gŏ amŏ, dưi hơmâo lu mơnuih amăng plơi pơpŭ bơni biă mă, lăng kơ gơñu jing gru hiam pioh hrăm tui hăng hla tui.
Viết bình luận