Đơ đam đang hmua pla boh durian amăng dêh čar ta him lăng hơmâo 200.000 ha, rơnoh pĕ pơhrui 2 klăk tơn. Amăng 7 blan akŏ thun anai, Việt Nam sĭ mơdrô 493.000 tơn boh durian, pơhrui glăi hơmâo 950 klăk USD, đĭ tui 31% pơkă hăng tal anai thun hlâo; him lăng abih ha thun či pơhrui glăi truh 4 klai USD.

Khă hnun, hrŏm hăng anŏ pơđĭ kyar hmar, anom bruă sầu riêng hlăk dong ƀơi anăp tơlơi lông lăng prong. Ƀơi kual Dap Kơdư, adai pơ-iă không phang, kơƀah ia bruih amăng bơyan không, bơbeč djơ̆ tơlơi pơđĭ kyar mơ̆ng boh durian lơ̆m hlăm kơbŭm bluh bơnga; lơ̆m anun bơyang hơmâo hơjan ƀu lê̆ anŏ, ƀu tui tơđar juăt hơmâo ngă hlung bơnga abih, wơ̆t boh mơda hlăk pơ-adai laih anun arong aruač hlăt kman ngă.

Hrŏ anŏ bơbeč djơ̆ mơ̆ng ayuh hyiăng, tơlơi kiăng mơ̆ng anih sĭ mơdrô blơi pơmut jai hrơi tong ten hloh, ngă tơnap kơ bruă sĭ mơdrô boh durian. Mơ̆ng akŏ thun 2024 truh ră anai, dêh čar Khač pơhŭi hlâo hơmâo 761 ruăi gơnam boh sầu riêng Việt Nam ƀu ngă djơ̆ tơlơi pơkă sem lăng anŏ hơdjă mơnong ƀong, amăng anun 589 ruăi gơnam sĭ mơdrô boh durian dŏ đôm ia jrao C adimi hăng 157 ruăi gơnam pơdjơ̆ nao rai Vàng O.

Ƀơi anăp hơdôm tơlơi lông lăng phrâo anun, nai prin tha Phan Việt Hà, Kơ-iăng khua sang bruă kơsem min tơlơi thâo mơneč ngă hmua pla kyâo Dap Kơdư (WASI) lăi lĕ, kiăng kơtưn tuh pơ alin kơ bruă kơsem min kiăng hơmâo anŏ bơkơnăl djơ̆ rơ-ua tañ bong glăi hăng hơdôm tơlơi hơmâo lơ̆m pla pơjing.

“Hăng tơlơi lông lăng phrâo, kah hăng anŏ pơblih ayuh hyiăng lŏn tơnah, tơlơi pơdjơ̆ nao jrao cadimium ƀudah vàng o, kâo pơmin djop sang bruă kơnuk kơna, amăng anun hơmâo Ding jum Ngă hmua hăng Ayuh hyiăng ƀudah hơdôm tơring čar, dưi mơ̆n tuh pơ alin pơhrua nao dơ̆ng kiăng hơmâo tơlơi kơsem min tong ten hloh. Lơ̆m ƀing ta thâo hluh laih anŏ phun ñu mah hơdôm tơlơi hlăk hơmâo ñu phara ƀudah lu tơlơi pơblih phrâo pơkŏn ƀing ta khom ba tơbiă hơdôm jơlan hơdră bong glăi tañ pioh pơđĭ kyar bruă pla boh sầu riêng djơ̆ lăp”.

Ƀơi mông jơnum pơčrong sai hơduah ĕp hơdră tơlơi thâo, lu khua mua ăt lăi pơthâo anom bruă sầu riêng kiăng pơblih đing nao mơ̆ng bruă pơđĭ kyar đơ đam lŏn hmua, rơnoh pĕ pơhrui jing bruă kơđiăng kơ anŏ hiam, tŭ yua hăng ba glăi boh tơhnal klă hloh. Pơkă rơđah kual  ngă hmua pla pơjing djơ̆ găl hăng anih hơdip jum dar, ayuh hyiăng lŏn mơnai glai klô, tuh pơ alin đing bruih ia pơkrem, mă yua hơbâo hơmâo mơ̆ng djah djâo, eh hlô mơnong rông, ngă pơhiam glăi lŏn đang, wai lăng tong ten djop mơta kma arong aruač, laih dơ̆ng krăp lăng ayuh hyiăng pioh pơkă hnơ̆ng glăi hơdră wai lăng lơ̆m phun boh durian hlăk blang bơnah.

Ơi Lê Quốc Thanh, Khua sang bruă pơsur ngă hmua dêh čar lăi pơtong, tơlơi hơdjă mơnong ƀong huă hăng hơduah ĕp phun tơdŭ anih pla dưi lăng kah hăng bruă yom tal sa kơ bruă ngă hmua pla pơjing hăng răk rem. Anai lĕ ƀu kơnong tơlơi pơtrun brơi ngă djơ̆ boh thâo, mơneč ia rơgơi đôč ôh, dŏ jing anŏ gêh găl pioh sầu riêng Việt Nam dưi djă bong djop anih anom sĭ mơdrô hlăk hơmâo ră anai, pok prong anih anom sĭ mơdrô hăng pơđĭ tui rơnoh gơnam tam ba sĭ mơdrô pơ tač rơngiao.

“Ƀing ta khom pơtrut bruă pơđĭ tui ngă hrŏm gum ba, biă mă ñu pơphun abih bang ding kơna ngă hrŏm, sang bruă ngă hrŏm kiăng ngă hiư̆m pă čih pơthâo, pơčrâo rơđah anih pla, hrŏm hăng ngă tui djơ̆ djop tơlơi pơkă, bruă pơtrun ngă pơhlom akŏ klôn….kiăng pơgang tơlơi hơdjă rơnuk rơnua mơnong ƀong….Ƀing ta amra dăp hơdră pơphun či mă bruă piho pơđĭ kyar anom bruă sầu riêng Dak Lak lăi pha amăng kual lăi hrŏm pioh pơđĭ kyar hơđong kơjăp, tŭ yua hloh”.