Lơm yang hrơi aka ƀu ƀlĕ, amăng sang apui ƀơi sang hră kơnuk kơna čem rông ba gưl I Tu Mơ Rông ƀuh bluk apui jă. Đa pơluk pơkra, đa prap lui ƀún phơ, đa dŏ tơnă hơbai, pơpha rĭm čô mơnuih sa bruă kiăng kơ tañ hơmâo gơnam ƀong mơguah brơi hơdôm rơtuh čô čơdai.

Sa hrơi hăng ƀing nai pơtô ƀơi anai pơphun tañ ƀiă pơhmu hăng jua hơgor atông mut hrăm hră.

Nai Dương Thị Kiều, nai pơtô anih 1A2, sang ñu ataih mơng sang hră giăm 5 km. Rĭm hrơi, mơng 4 mông mơguah, ñu đĭ rơdêh thut nao pơ sang hră laih kiăng gum hrŏm hăng ƀing neh nai pơkŏn prap lui gơnam ƀong mơguah brơi ƀing čơđai. Bruă mă pơphun lơm dŏ mơmŏt, samơ̆ amra ngă ƀing čơđai hơmâo gơnam ƀong pơ-iă pơđao hlâo kơ mut hrăm hră. “Mah glêh glar hăng mơhao pit samơ̆ hok mơ-ak biă mă yua ƀing čơđai amra hơmâo gơnam ƀong mơguah kiăng ƀing čơđai nao hrăm hră djop”.

Giăm 6 mông mơguah, ƀing čơđai pơphun nao hrăm hră. Ƀing čơđai hơmâo amĭ ama pơgiăng nao hăng rơdêh thut, đa hơmâo čơđai rơbat tơkai mơng hơdôm boh plơi pla ataih hơdôm km. Hơdôm dơlŭ phơ dŏ pơ-iă amra pơphun brơi rĭm čô čơđai. Ƀong mơguah giong, ƀing čơđai pot glăi pơ anih hrăm, pơphun sa hrơi hrăm phrâo.  

Hăng ƀing čơđai kual Tu Mơ Rông, ƀong mơguah pơ sang hră ƀu djơ̆ kơnong lĕ bruă ƀong huă đôč ôh. Anai amra ngă trơi pơđao hlung kiăng ƀing čơđai đing nao bruă hrăm hră. Sit biă ñu hăng ƀing čơđai ataih mơng sang, khŏm rơbat tơkai hơdôm km kah mơng truh pơ sang hră. Lu čơđai lĕ ană bă mơnuih djuai ania ƀiă. Sang anŏ dŏ lu tơnap tap, mơguah hơmâo gơnam ƀong trơi pơđao hlung hlâo kơ mut hrăm hră ăt tơnap tap biă mă hlâo anun. Amon Y Kim Ngân, hrăm anih 5A5 brơi thâo: “Gơnam ƀong ƀơi anai jơman biă. Hrơi anai ƀong ƀún hăng chả. Kâo nao sang hră mơng mơguah, ƀong mơguah giong kâo amra mut hrăm hră”.

Gah tlôn hơdôm gơnam ƀong mơguah anun lĕ tơlơi djru ba mơng ƀing neh nai amăng sang hră. Nai Lê Tấn Thức, hơmâo 2 thun djru tơnă hơbai. Anai lĕ gah rơngiao bruă pơtô hrăm, samơ̆ hăng ƀing nai pơtô ƀơi anai, anai lĕ sa tơlơi glăm ba kiăng djru brơi ƀing čơđai: “Kâo ăt dŏ ƀơi anih dŏ hrŏm amăng sang hră, yua anun juăt gum hrŏm amăng bruă tơnă hơbai gơnam ƀong mơguah brơi ƀing čơđai. Ƀing čơđai ƀơi anai mơguah juăt ƀu hơmâo gơnam ƀong ôh, yua anun sang hră pơphun tơnă hơbai tui anai, ngă ƀing čơđai hok mơ-ak biă. Kâo pô ăt hok mơ-ak mơn”.

Thun hrăm anai Sang hră kơnuk kơna čem rông ba gưl I Tu Mơ Rông hơmâo 902 čô čơđai, amăng anun 665 čô čơđai dong amăng mrô čơđai dŏ glăi yang hrơi dong. Bruă djru ba kơnong gơnam ƀong yang hrơi dong. Lơm anun, ƀu djơ̆ ƀing čơđai hơpă lêng kơ hơmâo gơnam ƀong mơguah hlâo kơ nao sang hră. Đa hơmâo čơđai ataih mơng sang hră hơdôm km, đa rơbat tơkai nao sang hră. Hăng ƀing čơđai ƀơi anai, kiăng ƀing čơđai nao sang hră djơ̆ mông, bruă kiăng ngă lĕ bơwih brơi gơnam ƀong mơguah đôč.

Mơng tơlơi sit nik anun, sang hră hơmâo prap lui gơnam ƀong mơguah brơi ƀing čơđai. Bruă anai hơmâo tŏ tui mơng thun hrăm hlâo anun hăng truh thun hrăm anai. Kiăng gơnam ƀong mơguah lêng kơ hơmâo soh, ƀu djơ̆ kơnong ƀing neh met djru brơi đôč ôh ăt kiăng ƀing amĭ ama gum hrŏm mơn. Rĭm mơguah ba čơđai nao sang hră, ƀing amĭ ama djă ba sa tơnă djuh djru brơi sang hră. Hơdôm tơnă djuh hơmâo dưm amăng sang apui, pơhlôm brơi djuh tơnă hơbai brơi kơ ƀing nai.

Nai Hồ Thị Thuỳ Vân, Khua sang hră kơnuk kơna čem rông ba gưl I Tu Mơ Rông brơi thâo, bruă prap lui gơnam ƀong mơguah ngă ƀing nai glêh glar ƀiă samơ̆ ƀing čơđai dưi trơi hlung, hăng amra gir kơtir hrăm hră ƀiă: “Lơm pơphun bơwih brơi gơnam ƀong mơguah tui anai, ƀing nai ăt glêh glar mơn, samơ̆ ƀing čơđai dưi trơi hlung, hor nao sang hră hăng gir kơtir hrăm hră rơgơi. Anai lĕ tơlơi hok mơ-ak hăng ƀing nai glăk dŏ mă bruă pơ kual ataih, kual asuek”.

Samơ̆ kiăng kơ hơmâo gơnam ƀong mơguah anun, ƀing neh nai kiăng tơgŭ mơng mơguah sing bring. 4 mông tơgŭ tŏ apui. Giăm 6 mông čơkă čơđai rai sang hră. Truh 7 mông, lơm čơđai ƀong mơguah giong, ƀing nai amra rơmet hĭ, pot glăi bruă mă anun lĕ nao pơtô, prap lui tơlơi hrăm, djru brơi ƀing čơđai. Sa hrơi mă bruă mơng ƀing nai yua anun sui biă.

Ƀơi sang hră kual ataih Tu Mơ Rông, apui ăt dŏ jă na nao ƀơi apur rĭm mơguah, ƀơi anăp lĕ ƀing čơđai kiăng trơi hlung hlâo kơ hrăm hră. Hơdôm bruă mă anai ăt jing bruă ba tơlơi pơtrun mrô 71-NQ/TW mơng Ding jum kơđi čar kơ pơtrut pơđĭ kyar pơtô pơjuăt mut amăng tơlơi hơdip./.