Ƀơi plơi pla djuai ania ƀiă, lŏn dŏ, lŏn ngă hmua hăng bruă mă ăt jing hơdôm bruă mơ̆ mơnuih ƀon sang, mơnuih ruah khua lăp đing nao. Mơnuih ruah khua Puih Kơk, dŏ pơ plơi Ia Grăng 1, să Ia Grai, tơring čar Gia Lai čang rơmang Kơnuk kơna hơmâo hơdră djru lăp djơ̆ hăng hơdôm boh sang anŏ tơnap tap:“Čang rơmang Kơnuk kơna lăng ba lŏn dŏ, lŏn ngă hmua mơ̆ng neh met wa, djru brơi hlâo mơnuih tơnap tap kơtang, hơduah ĕp brơi bruă mă pơ sang, amăng plơi hlao đah mơ̆ng đĭ kyar bơwih ƀong amăng plơi pla”.

Hrŏm hăng bruă bơwih ƀong, mơnuih ruah khua Rmah Nhiên, ƀơi plơi Ia Grăng 2, să Ia Grai, čang rơmang hơmâo thim bruă mă ƀơi anih hlao, kiăng huăi hơmâo lu hlăk ai hyu mă bruă pơ ataih:“Bruă mă ƀơi tơring mơtăm ƀu hơmâo ôh, anun yơh ƀing hlăk ai ƀơi Gia Lai nao mă bruă pơ ataih lu biă mă. Čang rơmang Ping gah, Kơnuk kơna lăng ba hloh dong kơ bruă anai, kiăng djru ană plơi bơwih ƀong đĭ pơ anăp anai”.

Mơnuih ruah khua Ndong Brừm, djuai ania K’ho, să Dam Rông 3, tơring čar Lâm Đồng, čang rơmang ƀing khua pơ ala djru brơi hlâo pơđĭ kyar kual mơnuih ƀon sang djuai ania ƀiă, biă ñu jơlan nao rai, anih anom hăng hơdră djru ĕp bruă bơwih ƀong huă:“Čang rơmang ƀing khua pơ ala lăng ba bruă pơkra jơlan, ia jrao, pơtô hrăm hăng djru ĕp jơlan brơi neh met wa bơwih ƀong; kah pơpha brơi prăk kăk lăp djơ̆, đah mơ̆ng huăi pleh ploh anih pơdrong anih rin plah wah hơdôm kual, djru neh met wa pơklaih ƀun rin hơđong”.

Hơdôm tơlơi rơkâo mơ̆ng plơi pla ăt kiăng čih pơkra giong hơdră djru gah lŏn sang đang hmua, pơhlom tơlơi dưi mơ̆ng mơnuih ƀon sang laih anun pơklaih brơi anŏ tơnap lơ̆m ngă bruă. Mơnuih ruah khua H Nhip Bkrông, djuai ania Êđê ƀơi ƀuôn Čuôr, să Ea Mdroh, tơring čar Dak Lăk, čang rơmang kiăng tañ ngă brơi hră pơar pơčlah brơi hră yua lŏn.

“Amĭ ama pơpha brơi kâo 4 ar lŏn giăm sang să či ngă hmua, samơ̆ truh ră anai aka ƀu dưi pơčlah đuăi ôh hră yua lŏn hơđăp. Kâo čang rơmang dưi pơsir brơi, kiăng lŏn anai djă anăn kâo, kâo dưi mă yua”.

Ƀơi plơi pla ter hang ia rơsĭ, mơnuih ruah khua čang rơmang hơdôm tơlơi pơtrun yom kơ bruă tuh pơ alin man pơkra ring bruă kiăng hlâo hloh, pơsir hĭ anŏ aka ƀu djơ̆ sui thun, pơgang ba plơi pla ƀơi anăp tơlơi truh lŏn adai ngă. Mơnuih ruah khua Nguyễn Văn Mẹo, ƀơi ƀut plơi prong Từ Nham, phường Sông Cầu, tơring čar Dak Lăk, rơkâo kiăng tañ man pơkra bơnư̆, akŏ kli pơgăn ia tlă pơčah.

“Rim thun, ia rơsĭ blai đĭ, mut hram amăng lŏn tơnah dlăm biă mă, anun yơh ngă kơ mơnuih ƀon sang ƀu suk dŏ dong ƀong huă ôh rim bơyan kơthel truh. Rơkâo kơ Khua mua pơ ala mơnuih ƀon sang, Kơnuk kơna ta lăng ba, man pơkra bơnư̆, kli nia pơgang brơi neh met wa”.

Hăng hơdôm plơi pla pơ ia rơsĭ, bul pơtâo, anŏ kiăng đĭ kyar bơwih ƀong huă nao hrŏm hăng pơhlom rơnuk rơnua hơđong kjăp, ăt hơmâo mơnuih ƀon sang ruah khua lăp đing nao mơn. Ơi Phạm Thanh Liêm, Khua jơnum min mơnuih ƀon sang Trường Sa, tơring čar Khánh Hòa, rơkâo ngă pơgiong hơdră djru đĭ kyar bơwih ƀong huă gah ia rơsĭ hăng anŏ djru phara kơ bul pơtâo.

“Čang rơmang khua mua pơ ala mơnuih ƀon sang čih pơkra giong hơdră djru đĭ kyar bơwih ƀong huă ia rơsĭ, djru ba mơnuih hyu mă akan, man pơkra anih anom djru bruă mă akan. Kơnong ƀơi kual wai lăng phara Trường Sa, čang rơmang ƀing khua lăng ba hloh, čih pơkra hơdră djru phara đah mơ̆ng hơmâo prăk kăk man pơkra anih anom mă yua amăng bruă đĭ kyar bơwih ƀong huă - mơnuih mơnam hrŏm hăng bong kjăp rơnuk rơnua, pơgang lŏn ia”.

Tui hăng tơlơi lăi pơthâo mơ̆ng Jơnum min djŏp djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam, hơmâo laih rơbêh kơ 2.800 wơ̆t tơlơi pơgop hiăp, rơkâo mơ̆ng mơnuih ƀon sang, mơit kơ mông Jơnum lok 2, Khua pơ ala mơnuih ƀon sang dêh čar tal XVI. Mơnuih ƀon sang hăng mơnuih ruah khua ăt dŏ bơngơt mơn kơ bruă arăng plư prăk amăng mang internet, biă ñu mơneč mă tơlơi rơgơi ană mơnuih ta pơčeh phrâo či pôr pơhing ča čot, či plư mă prăk; bơngơ̆t kơ anŏ hơdjă mơnong ƀong huă, bruă hơƀak ayuh hyiăng; bruă ngă hră pơ-ar ƀơi hơdôm boh tơring dŏ kaih mơn,...Ding kơna Ding jum kơđi čar, Khua jơnum min djŏp djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam, yă Bùi Thị Minh Hoài rơkâo kiăng ngă:

“Rơkâo kơ Kơnuk kơna, djŏp anom apăn bruă kơnuk kơna, hơdôm boh tơring hyu pel ĕp, sem lăng, krăp lăng hmao kru hăng pơsir khut mơtăm bruă ngă soh pơkra mă ča čot gơnam tam, ia jrao gun, mơnong ƀong huă, ngă soh bruă hơdjă mơnong ƀong huă hăng bruă ngă hơƀak jrak ayuh hyiăng; rơkâo kơ ƀing khua pơ ala, kơnuk kơna git gai čih pơkra giong tơlơi phiăn hăng pơƀut pơklaih brơi anŏ tơnap gah lŏn sang đang hmua, duh lŏn, djru pơdong plơi phrâo, akŏ pơjing tơlơi hơdip phrâo kơ neh met wa lơ̆m pơhrui glăi lŏn sang đang hmua”.

Hơdôm tơlơi rơkâo mơ̆ng Dap Kơdư truh pơ djŏp kual lŏn amăng dêh čar ta, pơƀuh anŏ čang rơmang djơ̆ biă mơ̆ng mơnuih ƀon sang, mơ̆ng anun kiăng khua mua pơ ala pơhmư̆, krăp lăng hăng pơsir brơi tŭ yua hơdôm bruă hơmâo sit mơ̆ng tơlơi hơdip mơda, kiăng djơ̆ hăng pran đăo kơnang, čang rơmang mơ̆ng Mơnuih ƀon sang./.