Jơlan ataih rơbêh 1,7 km mut nao amăng ƀon Bu Sir, să Quảng Sơn, tơring čar Lâm Đồng hrơi anai hiam, rơhaih, tŏ hơdôm boh sang rơnuk rơnua yâo mơak amăng đang kơphê mơtah mơda hăng glai čư̆. Mơnuih ƀôn sang nao rai, pơdŭ gơnam mơak mơn; jơlan mut amăng plơi pla hiam, tơlơi hơdip amăng plơi hơđong mơn. Yă H’Thoan, dŏ pơ ƀon Bu Sir brơi thâo, amăng plơi hơmâo gum pơgôp, kăng pơpha lŏn, djru hrơi mă bruă, hrŏm hăng Kơnuk kơna man pơkra jơlan anai. Ăt tui hăng yă H’Thoan, tha plơi ngă rah khua plơi Y Long yơh pô pơgôp lu hloh. Ñu gir nao pơ rim boh sang iâu pơthưr neh met wa pơpha brơi lŏn, gum pok jơlan phrâo: “Hlâo adih jơlan nao rai tơnap biă, yua hơmâo ơi Y Long nao tơl sang, jak iâu neh met wa pơpha brơi lŏn, djru pơkra jơlan. Tơ tă anai jơlan hiam laih, rơdêh krua, rơdêh thut nao rai mơak, huăi hlŭ, huăi dlut tui hlâo dong tah, ta rơbat tơkai hai hơdjă, hiam mơn, huăi hlŭ hlañ dong tah”.
Tha plơi Y Long jing sa amăng rơbêh 880 čô mơnuih ană plơi djuai ania ƀiă kơnang mơ̆ng tơring čar Lâm Đồng. Ƀu kơnong iâu pơthưr pơkra jơlan, ba jơlan ngă hmua pla pơjing đôč ôh, ñu hơmâo boh pơhiăp yom biă amăng plơi pla, ñu hiăp ană plơi hmư̆, pơtô tơlơi phiăn ană plơi hla tui, bơyai kơđi bơrơdjơ̆ pơsao, ngă kjăp tui tơlơi khăp ƀu-eng ană plơi pla, bong kjăp rơnuk rơnua amăng plơi pla, ƀon ƀut.
Ñu juăt hyu bưp, hiăp tom, pơtă pơtăn kơ neh met wa hăng ană tơčô hơdip kiăo tui tơlơi phiăn, anăm ƀong ia bah arăng pơsur, pơčut pơčao, bơrơdjơ̆ pơsao, taih amang, klĕ dŏp; gir jik bruă ngă hmua, bơwih ƀong, akŏ pơjing tơlơi hơdip. Hăng ñu, kiăng neh met wa hmư̆ hăng hla tui, blung hlâo sit pô ta hăng sang anŏ ta yơh khŏm ngă hlâo: “Jak iâu neh met wa ngă bruă kiăng djơ̆, ƀu dưi ƀong ia bah arăng lăi, hmư̆ tui tơlơi plư, pơčut pơčao hnun hnai lĕ ƀu dưi ôh. Ta anăm hyu čuih gŏp, ngă sat kơ arăng, ƀu dưi klĕ dŏp gơnam arăng, gir ngă bruă đôč. Blung hlâo, ta khŏm pơtô ană bơnai sang ta ƀơ̆i, hnun kah ta lăi arăng mơ̆ng hmư̆”.
Tơdah tui hăng ƀon Bu Sir hơmâo tha plơi Y Long ngă gru, ba jơlan, lu thun mơtăm hơmâo hră bơni ƀon gru grua, rơnuk rơnua, hơđong kjăp, tơlơi hơdip mơnuih ƀôn sang jai đĭ tui, jing ƀơi să Bảo Thuận, tha plơi K’Tiếu, plơi Duệ ăt jing mơnuih ană plơi kơnang mơn, djru neh met wa djuai ania K’ho plơi Duệ djă pioh, pơtrut tui gru grua hiam mơ̆ng ơi yă dkdưm. Jing mơnuih kơhnâo bruă atông čing, ñu gir pơtô atông čing kơ ƀing hlăk ai, ƀing čơđai, pơtô lăi mơnuih ƀôn sang lui hĭ tơlơi phiăn ƀu hiam, gum pơgôp ngă hmua pla pơjing hăng gum bong kjăp rơnuk rơnua amăng plơi pla.
Ñu juăt nao pơhmư̆ mông jơnum amăng plơi pla đah mơ̆ng thâo rơđah tơlơi pơtrun, hơdră djru, tơdơi kơ anun glăi lăi pơhmư̆ hăng sang anŏ, kơnung djuai, phung wang hăng tơlơi pơhiăp amuñ thâo hluh. Mơ̆ng bruă mă amăng tơlơi hơdip, tha plơi K’Tiếu gir jak iâu abih bang hơdip tui tơlơi phiăn, gum pơgôp, ƀu brơi tơlơi bơrơjah, bơrơdjơ̆ anet jing prong ôh: “Ta khŏm triang nao jơnum, hnun kah mơ̆ng hmư̆ tơlơi pơtrun, bruă kiăng ngă mơ̆ng Ping gah, tơlơi phiăn mơ̆ng Kơnuk kơna, giong anun glăi lăi pơthâo hăng sang anŏ, phung wang, kơnung djuai. Ta iâu pơthưr, ba hơdôm tơlơi pơtrun anun ngă tui sit nik hnun kah arăng mơ̆ng thâo hluh”.
Mơ̆ng Quảng Sơn truh pơ Bảo Thuận, hăng lu plơi pla djuai ania ƀiă pơkŏn, khul giăm 900 čô mơnuih ană plơi kơnang yơh pơtruh brơi mơnuih ƀôn sang hăng gong gai, ping gah, Jơnum min djŏp djuai ania hăng tơhan Kông an. Hăng anŏ thâo hluh anih dŏ, gru grua, tơlơi pơhiăp hơmâo ană plơi hmư̆, jing gơñu djru ba tơlơi pơtrun, tơlơi phiăn truh pơ rim sang anŏ; tañ thâo djŏp bruă, pơsir brơi kơđi bơrơdjơ̆ bơrơsao, iâu pơthưr neh met wa anăm ngă soh tơlơi phiăn, anăm hmư̆ tui arăng pơsur, pơčut pơčao, kah ania pơpha djuai ôh.
Tơlơi gơgrong bruă anun ăt hơmâo ƀuh amăng hơdôm hơbô̆ bruă wai lăng mă pô ƀơi plơi pla. Truh ră anai, Lâm Đồng hơmâo laih 214 hơbô̆ bruă wai lăng mă pô tơlơi rơnuk rơnua amăng plơi, hơmâo ƀing tha, mơnuih ană plơi kơnang, amăng anun 186 hơbô̆ bruă hơmâo ngă na nao, klă biă. Hơdôm hơbô̆ bruă kah hăng “Sang jơnum đăo rơnum rơnua”, “Jua lua pôr rơnuk rơnua”, “Jua teng rơnuk rơnua”, “Kual plơi pla rơnuk rơnua, hơđong”...glăk pơtrut tui anŏ kơtang mơ̆ng mơnuih tơpuôl amăng bruă wai lăng mă pô, pơgang hlâo hăng bong kjăp rơnuk rơnua amăng plơi pla.
Ơi Bon Yô Soan, Kơ-iăng khua Jơnum min djŏp djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam tơring čar Lâm Đồng lăi, ƀing tha plơi, mơnuih hiăp ană plơi hmư̆ jing mơnuih yom biă mă lơ̆m iâu pơthưr mơnuih ƀôn sang, ngă kjăp bruă gum pơgôp laih anun akŏ pơdong khul plơi pla rơnuk rơnua: “Tơlơi gơgrong mơ̆ng tha plơi, mơnuih hiăp ană plơi hmư̆ amăng plơi pla djuai ania ƀiă pơtrut tui rơđah biă amăng rim bruă gah lui, lŏm hĭ tơlơi phiăn ƀu hiam. Biă ñu lăi glăi tơlơi pơtrun ngă bruă mơ̆ng Ping gah, tơlơi phiăn mơ̆ng Kơnuk kơna amăng plơi pla; jing mơnuih nao hlâo, ba gru ba hơdôm tơlơi klă hiam amăng bruă akŏ pơdong kual plơi pla, akŏ pơdong să, akŏ pơdong mơnuih tơpuôl amăng hră pơkôl pơkă, tơlơi phiăn mơ̆ng plơi pla. Tơlơi gơgrong mơ̆ng ƀing tha plơi, khua ƀon, mơnuih ană plơi kơnang jing yom biă mă”.
Sa tơlơi pơtă pơtăn hmao kru, sa bruă phat kơđi ngă bơmơak, ƀudah iâu pơthưr neh met wa anăm hmư̆ arăng pơčut pơčao jing pơgăn hĭ bruă prong tañ, mơ̆ng plơi pla mơtăm. Sit tơlơi kơdrưh, ba jơlan hlâo hăng gơgrong bruă mơ̆ng ƀing tha plơi, mơnuih hiăp ană plơi hmư̆, bruă bong kjăp rơnuk rơnua hơmâo bong kjăp mơ̆ng plơi pla mơtăm, laih anun tơlơi yâo mơak hơmâo pơđĭ tui rim hrơi amăng rim boh plơi pla mơ̆ng tơring čar Lâm Đồng./.
Viết bình luận