VOV4.Jarai-Phrâo anai, [ơi hơdôm anih tuai ]uă ngui hmư\ hing tơring ]ar Daklak le\, dơnao Lak hăng {uôn Đôn, hơmâo na nao tơlơi truh rơman lan, lơ\m pơgiăng hyu tuai, bơnuh pô mơgăt `u hăng ngă sat kơ tuai tơl djai.

 

Kiăng be\ h^ tơlơi truh sat anai, pơ anăp bruă mă pơgang djuai rơman tu\ yua hloh, khua mua pơ ala kơ anom bruă wai pơgang hlô mơnong kual Châu Á [ơi Việt Nam Animals Asia hăng lu tơlơi pơgôp hiăp mơ\ng [ing tuai rơkâo tơring ]ar khom lui yơh bruă pơgiăng hyu tuai đ^ rơman, hu\i ba truh tơlơi sat.

 

Tơlơi hơmâo phrâo anai đô], lơ\m lơ 19/7, amai Nguyễn Thị Bích, do\ pơ tơring glông Khoái Châu, tơring ]ar Hưng Yên hrom hăng dua ]ô ană `u nao pơ anih tuai hyu ngui {uôn Đôn, tơring glông {uôn Đôn kiăng hyu ngui đ^ rơman, samơ\ rơman rơyuh trun le\ pơ lo\n, tơl rơka kơtang nao đih pơ sang ia jrao pơjrao je].

 

 

 

Anom bruă wai lăng hlô mơnong glai klô Asia [ơi Việt Nam rơkâo Daklak lui mơtam bruă brơi rơman pơgiăng tuai hyu ngui pioh pơgang klă kơ pu\ rơman

 

Tơdơi kơ tơlơi anun, khua mua pơ ala kông ty ba tuai hyu ngui Biệt Điệt, anih wai lăng anom tuai hyu ngui {uôn Đôn lăi pơthâo, brơi pơdơi mơtam bruă ba tuai hyu ngui đ^ rơman.

 

Ayong Nguyễn Xuân Thủy, sa ]ô tuai mơ\ng tơring ]ar Vĩnh Phúc lu wơ\t laih nao pơ {uôn Đôn lăi, rơman le\ je\ giăm hăng mơnuih [on sang, ană plơi pla {uôn Đôn lu thun rơgao, anun lu tuai amăng dêh ]ar hăng ta] rơngioa kiăng nao e\p lăng.

 

Samơ\, bruă đ^ rơman hyu amăng glai, găn ia krông le\ [u klă ôh, khom bơblih yơh hơdră ba tuai hyu ngui kiăng pơhư] tuai rơnguai..

           

{ing ta lui h^ yơh hơdră ba tuai hyu ngui djơh hăng anai yua hu\i rơhyưt biă mă. 3-4 ]ô đ^ [ơi ro\ng rơman, brơi pơgiăng hyu amăng glai klô, đ^ mă [iă mơnit hiư\m thâo mơak.

 

Sang ano\ gơmơi tom nao laih pơ Thai Lan hyu ngui. Pơ adih, arăng ngă bruă ba tuai hyu ngui phara biă mă.

 

Arăng krư\ lui rơman amăng ha anih, ngă war pơga prong kjăp biă mă, pơphun brơi rơman ]ưng boh lông, pơplông đuăi marathon, ngă mơsêh mơyang (siêk) ngui ngor lăng mơak biă.

 

{ing ană bă kâo do\ giăm pơgang, blơi pơtơi ]em rơman huăi hơmâo tơlơi hơge\t ôh’’.

 

Lu tơlơi pơgôp pơhiăp lăi đ^ rơman ba hyu tuai [ơi {uôn Đôn [u djơ\ dơ\ng tah, anom bruă ba tuai hyu ngui khom bơblih hơdră

ba tuai djơ\ hăng tơlơi pơtrun [ơi ro\ng lo\n tơnah

 

Bơ amai, Hà Nhi Phương Thảo, tuai mơ\ng [ong prong Hồ Chí Minh, nao pơ {uôn Đôn lăi, ră anai, rơman lan [ơi Daklak hro\ kơtang biă mă, aka [u [uh tuh ană ôh.

 

Bruă yua pran rơman pơgiăng hyu tuai le\ amra ngă kơ rơman hro\ djuai ta` hloh, tăp năng ngă đut djuai rơman.

 

Anom bruă ]ơkă tuai tơring ]ar Daklak khom bơblih ta`, pơjing tuôr tuai hyu ngui phara pơ anăp anai klă hloh. Amai Hà Nhi Phương Thảo lăi:

 

‘’Tui hăng kâo pơmin  khom pơkra hơdră tuôr kơ tuai hyu ngui pơdjơ\ nao kơ rơman le\, anăm brơi ôh rơman pơgiăng hyu mơnuih kah hăng ră anai.

 

Kah hăng pơkra hơdră tuai hyu ngui, hơduah e\p bruă guăi rơman, rông rơman mơ\ng đưm [ơi {uôn Đôn, pơphun hyu ngui, ]ơphil rup, nao bơmơnơi kơ rơman, wai lăng rơman [ơi {uôn Đôn hiư\m thơ klă hloh, pơphun tuor đ^ rơman kah hăng ră anai, ngă sat kơ rơman kơ` đut djuai đô]’’.

 

Lu tơlơi pơgôp hiăp lăi le\ pơkra hơdră ba tuai hyu ngui je\ giăm hăng rơman laih anun lui bruă đ^ rơman

 

Mrô rơnoh ju\ yap mơ\ng anom bruă wai lăng hlô mơnong amăng glai kual ASIA (Animals Asia) brơi [uh, đơ đam tơring ]ar Daklak ră anai do\ năng ai do\ 145 drơi rơman đô].

 

Amăng anun 100 drơi rơman glai, do\ glăi 44 drơi rơman lan. Rơman anai lu biă mă pơ tơring glông Lak, {uôn Đôn, Krông Ana hăng plơi prong {uôn Ma Thuôt.

 

Tui hăng nai prin tha Tuấn Bendixsen-Khua anom bruă wai lăng hlô mơnong amăng glai kual ASIA [ơi Việt Nam, ră anai [ơi ro\ng lo\n tơnah [u hơmâo dêh ]ar pơpă dơ\ng tah mă yua rơman hyu pơgiăng tuai, biă mă `u đ^ rơman.

 

{ơi Việt Nam, mrô rơman rông, rơman lan hro\ kơtang biă mă, yua kơ pô rơman arăng brơi ba nao pơ anih ba tuai hyu ngui, kông ky apah prăk kơ pô rơman laih anun mă yua rơman hơdôm kiăng.

 

Tơdah bruă ngă anai ăt do\ na nao le\ boh tu\ yua ba tuai hyu ngui [u tu\ yua lơi, rơman ăt đut djuai soh sel mơ\n.

 

Nai prin tha Tuấn Bendixsen lăi, dơ\ng mơ\ng thun t2018 truh ră anai, Anom bruă wai lăng hlô mơnong amăng glai klô kual ASIA [ơi Việt Nam hơmâo djru djru kơ Anom bruă pơgang rơman tơring ]ar Daklak rơbêh 60 rơbâo dolar My, năng ai 1 klai 400 klăk prăk, djru kơ pô rơman bơblih bruă mă kiăng rông rơman klă hiam, [u brơi tuai đ^ rơman dơ\ng tah.

 

‘’Hyu ngui đ^ rơman, sa tơlơi ngă hu\i rơhyưt biă mă kơ tuai. Abih bang [ing ta thâo laih mơ\n, rơman le\ hlô mơnong amăng glai, khă ta rông laih ăt do\ pran `u hlô mơnong amăng glai đô], sit rơman ngă bruă lu đơi, `u gleh glar laih anun djơ\ hrơi kiăng je\ giăm tơnô ania le\ `u ngă sat yơh, tơlơi anun phiăn hơmâo.

 

{ing gơmơi lu wơ\t laih pơhu\i hlâo hăng anom bruă tuai ]uă ngui Daklak kiăng pơdơi h^ bruă đ^ rơman hyu ngui, anăm hơmâo tơlơi sat truh laih anun pơgang pu\ rơman brơi klă.

 

Anom bruă wai lăng hlô mơnong kual ASIA [ơi Việt Nam ăt ngă hră rơkâo kơ Jơnum min mơnuih [on sang tơring ]ar Daklak brơi bơblih h^ hơdră đ^ rơman, jing bruă djru prăk kơ pô rơman bơblih bruă mă pơko\n. Tơdah dưi ngă bruă anai le\ rơman dưi wai lăng klă hăng đ^ kyar tui’’.

 

Lơ 29/7, phrâo rơgao, Gơnong bruă đang hmua hăng pơđ^ kyar plơi pla tơring ]ar Daklak ngă hrom anom bruă jar kmar pơgang glai klô [ơi Việt Nam pơphun jơnum, pơtong glăi bruă je\ giăm rơman hăng mơnuih [ơi Daklak.

 

Lu tơlơi pơgôp hiăp [ơi mông jơnum lăi, ano\ ba truh tơlơi ngă sat kơplah wah mơnuih hăng rơman, yua rơman [u hơmâo glai klô do\ dơ\ng tah; bruă mă yua rơman lan kraih đơi, ngă kơ rơman [u anăm a` lơi, anun ngă sat kơ mơnuih, [ing tuai đ^ rơman mơtam yơh sat răm yua…

 

Kiăng pơgang rơman klă hloh, lu tơlơi rơkâo kơ khua mua tơring ]ar Daklak, kiăng ngă giong bruă kăng pơpha lo\n glai anih hơmâo rơ\k, kyâo pơtâo kơ rơman hơdip, dưi djop kơ rơman glai, rơman do\ hơdip mơda, lar tui.

 

Ơi Huỳnh Trung Luân, Khua anom bruă Pơgang rơman Daklak brơi thâo, hơdră pơhro\ [iă tơlơi truh rơman hăng mơnuih kah hăng pơgang pioh djuai rơman klă hloh kơ` pơgi ni anăp.

 

‘’Hơdră ngă blung a gơmơi ako\ pơjing 9 grup pơgang hlô mơnong, rơ\k tơ\k kyâo glai, lăi pơthâo ta` kơ mơnuih [on sang djop să juăt [uh rơman glai.

 

 Rơkâo kơ tơring ]ar Daklak pơpha djop kual lo\n amăng glai, prưh lui rơman do\ dưi djop rơ\k [ong, kyâo pơtâo glai klô hnong hnăi; laih dơ\ng pơkra hơdră tuai ]uă ngui djơ\ hơdră, je\ giăm hăng hlô mơnong amăng glai, lui h^ bruă đ^ rơman kah hăng ră anai;

 

 laih anun ăt rơkâo anom bruă tuai ]uă ngui pơdơi mơ\n bruă ba nao rơman pơ anih jơnum lu mơnuih mơnam, jơngum mơak.

 

Mă yua rup đô] đa] pioh ba pơdah amăng mông jơnum lu mơnuih pơhrua kơ bruă ba nao rơman sit nik amăng mông ngui ngor anun’’.

 

Nay Jek: Pơblang