VOV4.Jarai - Tơring glông Tuy Đức le\ kual pla lu phun mắc ca hloh [ơi tơring ]ar Daknông, samơ\ bruă pơkra `u kơnong kơ phang krô đo#].

Hăng ]ang rơmang kiăng ngă rai lu gơnam tam, pơđ^ tui noa `u, amai Tôn Nữ Ngọc Như, tơkeng thun 1990, [ơi să Dak Buk So, tơring glông Tuy Đức hmâo kơsem min pơkra truh kih ia tơsâu mơng bôh mắc ca mơng asar do# asăt, blung a dưi hmâo mơnuih blơi yua pơsit yôm.

Hăng mơnuih kuh thun blư\ kup blư\ đang hăng blơi, s^, lôk, phang bôh mắc ca, tui anun mơn abih bang mắc ca pơkra rai mơ\ amai Ngọc s^ tơbiă kơnong kơ [ia\ hloh kơ 5 tơn asar phang krô mơn, hmâo noa năng ai `u 1 klai 500 klăk prăk.

Amai Ngọc Như pơkra truh kih ia tơsâu mắc ca

Amai Như lăi pơthâo, s^ mdrô asar mắc ca ră anai jing bruă mă lu mơnuih ngă tui. Đơ đam tơring glông Tuy Đức hmâo hơdôm pluh bôh anih anom pơkra.

Hơdră ngă mơng hơdôm bôh sang ano# hơhru\p hăng gơnam pơkra tu\] rơnu] le\ asar mắc ca phang krô lôk đuăi kơđuh. Asar mắc ca [âo phu jơman, samơ\ kơnong kơ phang krô mă mơn.

Amai Như pơmin, kiăng pơtrut kơtang bruă s^ blơi le\ khom pơhư prong kiăng hmâo lu mơnuih blơi, amăng anun đing nao mơnuih tha rơma hăng ]ơđai muai. Mơng anun `u hyu hơduăh e\p pơkra rai ia tơsâu mắc ca.

Amai Như [uh hleng hlong biă yua kơ ia tơsâu khă phrâo hnuă hai, samơ\ dưi hmâo lu mơnuih blơi yua hor biă.

“Blung a kâo kơnong kơ hơtuk [ia\ đo#] hăng kiăng mơnuih blơi gum lăi pơthâo, pơsir. Blung a s^ kơ [ing adơi amai hmâo ană anet hăng dưi gơ`u lăi glăi klă, gơ`u blơi lu biă.

Ano# [âo phu mơng bôh mắc ca jơman biă, ia tơsâu mắc ca [âo phu kah hăng glăk phang krô hăng kơnong kơ pơplih mơng gơnam [ong jing gơnam mơ`um đo#].

Tơdah ]ơđai muai anet akă hmâo tơgơi, [ing tha rơma tơgơi tơdu [u dưi [ong, samơ\ hăng ia tơsâu le\ leng mă yua amu` ame\.”

Ia tơsâu mắc ca mơng anom pơkra Như Ý [ơi tơring glông Tuy Đức, Daknông

Ano# [âo phu ia tơsâu mắc ca hơnong hmâo mơng `u, jơman, hmâo lu mơnong ngă bơbuă, djơ\ hăng [ing tha rơma hăng ]ơđai anet.

Hăng mơnuih blơi yua ia tơsâu anai hơdôm hrơi blung a, wa Nguyễn Thị Loan do# [ơi thôn 3, să Dak Buk So pơsit, drơi pô `u tơdơi kơ mơ`um ia tơsâu mắc ca [uh tu\ yua rơđah rơđông biă, drơi jăn suaih pral, kl^ kliăng hiam hur; [ing ]ơđai sang ano# `u mơ`um leng kơ bro# prong klă soh.

“Kâo hmâo dua ]ô tơ]ô ană đah rơkơi kâo, pô prong 5 thun hăng tơdơi `u 2 thun. Lom ako# thun kâo [uh pô amai je# giăm sang kâo blơi kơ ană mơ`um klă biă, anun kâo blơi năng ai `u 2 lit hăng noa 200 rơbâo prăk ba glăi brơi dua ]ô tơ]ô kâo mơ`um hăng dua rơkơi bơnai kâo dong.

{ing ]ơđai hăng rơkơi kâo hor mơ`um biă yua kơ ia tơsâu mắc ca rơ-ơ\, [âo phu, hơ-^k hăng a`um mơ`um. {ing tơ]ô kâo mơ`um ia tơsâu mắc ca drơi jăn `u bro# prong, kơja\p drơi jăn biă.”

Bôh mắc ca do# asa\t yua pioh pơkra ia tơsâu mắc ca  

Hrom hăng kơ phê, tiu, kơ su hăng hơbơi ]in le\, mắc ca jing sa amăng hơdôm phun pla ba jơlan hlâo mơng tơring glông. Đơ đam tơring glông Tuy Đức ră anai hmâo 1000 ektar đang phun mắc ca, amăng anun rơbêh kơ 400 ektar glăk hmâo bôh pe\ s^, mrô bôh `u rim thun yap him lăng hmâo rơbêh kơ 100 tơn bôh.

Hơdôm thun je# hăng anai, lu sang ano# khin hơtai pơdo\ng anih anom, blơi măi mok phrâo rơnuk anai ba glăi pơkra bôh mắc ca. Khă hnun hai, hơdôm gơnam pơkra mơng bôh mắc ca leng kơ hơhrup, [u hmâo tơlơi pơplih hơget ôh.

Yă Phạm Thị Phượng – Khua Anom bruă đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan tơring glông Tuy Đức lăi pơthâo, ră anai anih anom pơkra ia tơsâu mơng amai Như Ý ngă pô hmâo pơkra truh kih ia tơsâu mắc ca le\ hmâo gru nam lăp mơ-ak biă.

“Anih anom pơkra bôh mắc ca Như Ý hmâo pơkra truh kih ia tơsâu mắc ca. Khă rơnoh pơkra mă mơng sang ano# samơ\ ia tơsâu anai lăp klă biă, pok tơbiă jơlan kơ tơring glông.

{ing gơmơi glăk pơphô brơi kơ Jơnum min mơnuih [ôn sang tơring glông Tuy Đức djru anom bơwih [ong pơhư bruă pơkra rai, pơhư prong hơdră kiăng mă yua ba glăi kơmlai ăt kah hăng noa mơng phun mắc ca brơi kơ tơring glông”./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr