VOV4.Jarai - Phun dổi mơtah giăm anai hơmâo pơdjuai lu [ơi kual Dăp kơdư hăng dưi pơhrui glăi hơmâo hmăi, mơng hơdôm rơtuh klăk prăk truh pơ ha klai prăk sa ektar amăng ha thun.

Phun pla [ing ta juăt [uh, dưi s^ wo\t phun hăng asar, ră anai le\ phun pla dưi phrui glăi hơmâo hmăi, pơhưc\ mơnuih [on sang pla glai kyâo amăng kual, ngă lu tui dong kyâo pơtâo hăng ba glăi tu\ yua amăng tơlơi bơwih [ong mơng kyâo glai hăng ngă hmua.

 Ding dong [ơi phun dổi phrâo pla 2 thun samơ\ glông giăm 3 met ha mơkra laih, than mơboh kriu mơtăm, amai Phạm Thị Nhạn, do\ [ơi [ut plơi Đồi Mây, să giăm guai Đăk Wil, tơring glông C|ư\ Jut, tơring c\ar Daknông [u hơgo\m tơlơi hok mơ-ak.

Pla phun dổi ngă pơplih h^ tơlơi pơm^n kơ bruă pla kyâo glai

Lơ\m `u lui h^ pla tiu tơlơi bơwih [ong huă amăng sang ano\ jai hrơi hrưn đ^. Amai Nhạn brơi thâo, amăng 3 djuai phun pla plih h^ phun tiu anun le\ sầu riêng, đàn hương hăng dổi, phun dổi dưi pơhrui glăi lu [iă. Phun pla amu` biă mă, bluh đ^ hiam hăng prap pe\ pơhrui giăm 2-3 k^ sa phun, hăng nua s^ le\ 100.000 prăk sa k^ boh do\ mơtah yua anun 200 phun dổi dưi pơhrui glăi giăm 50 klăk prăk.

Phun dổi anai pla bluh đ^ hiam biă mă, mơng hrơi pla truh ră anai pruai kơmơk kơnong sa wo\t đôc\, amăng bơyan phang pruih ia [ơ[iă mơn. Pla amu` biă mă, [u kiăng pruih ia jrao ôh. R^m thun lêng kơ bluh bơnga hăng mơboh, hơdôm phun anai năng ai `u giăm tết amra pe\ pơhrui.

Ataih mơng sang amai Nhạn giăm 160 km, ơi Thào Seo Pao, djuai ania Mông, do\ [ơi [ut plơi 11, să kual ataih, asuek C|ư\ San, tơring glông M’Drak, tơring c\ar Daklak ăt hơmâo pla 400 phun dổi amăng hmua hăng kơc\ong c\ư\ prong 4 ektar  lơ\m rơnuc\ thun 2019. Phrâo pla 10 blan đôc\, samơ\ phun dổi bluh đ^ hiam biă mă. Ră anai glông rơbêh 1 met, lu phun bluh bơnga laih:

Phun dổi le\ sang ano\ gơmơi pla 4-5 thun dưi pơhrui glăi hơđong mơn, [u kiăng pla glăi yua kơ `u hơdip sui thun biă mă, đa truh pơ hơdôm rơtuh thun. Rơnoh ba glăi amăng tơlơi bơwih [ong huă lu hơdôm wo\t pơhmu hăng phun keo. Yua phun keo le\ pla truh pơ 4-5 thun amra trơ\i laih anun pla glăi dong, prăk tuh pơ alin lu [iă mơn lu [iă samơ\ pơhrui glăi aset [iă phun dổi.

Pơjeh phun dổi mơng ơi Thào Seo Pao do\ [ơi să kual 3 C|ư\ San hăng amai Phạm Thị Nhạn do\ [ơi să giăm guai Đăk Wil glăk pla le\ pơjeh phun dổi arăng pơdjuai phrâo, lêng blơi glăi mơng kông ti TNHH Thanh Dổi Xanh, [ơi [ut plơi Cao Thắng, să Ea Kao, plơi prong Buôn Ma Thuột.

Ayong Hoàng Xuân Thanh [ơi pơtlep than 80 phun dổi blung a

Pô ngă ako\ kông ti le\ ayong Hoàng Xuân Thanh brơi thâo, pơjeh dổi mơtah mơng kông ti glăk s^ le\ pơjeh phrâo, yua kơ `u pô pơdjuai mơng phun ngọc lan hăng phun dổi glai [ơi tơring glông M’Drăk, tơring c\ar Daklak. Pơjeh phun dổi phrâo pla hiam biă mă, 2-3 thun dưi pe\ pơhrui, hăng thun tal 5 pơhrui hơđong yơh dưi pe\ mơng 20-30 k^ asar sa phun.

Ră anai hmua pla phun dổi blung a mơng ayong Thanh hơmâo 80 phun, pla mơng thun 2008, r^m thun kơnong pơhrui mơng asar giăm 2 klai prăk.

Boh tu\ yua prong prin mơng pơjeh phun dổi phrâo ăt dưi ngă hrưn đ^ pơdrong asah brơi Kông ti Thanh Dổi Xanh, lơ\m lu mơnuih mơng Hòa Bình, Hà Giang, Nghệ An, Thanh Hóa, Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương tui nao blơi pơjeh, dưi s^ rơbêh hơdôm rơtuh rơbâo amăng ha thun.

Pơjeh yua kông ti k^ pơkôl hiam klă, tơdơi kơ 5 thun, r^m phun dưi pe\ pơhrui mong 20 k^ pơ glông kah mơng duh prăk blơi pơjeh. Bơ [ơi hơdôm tơring c\ar kual Dăp kơdư, kông ti hơmâo djru brơi pơjeh kơ hơdôm sang ano\, anom bơwih [ong hro\m hăng hơdôm anom bruă pla đang  glai.

Ayong Hoàng Xuân Thanh brơi thâo, `u tuh pơ alin abih nao phun dổi yua anai le\ phun kyâo glai hăng bruă pla glai kyâo amra ngă hiam [ơi kual Dăp kơdư.

Lơ\m sang ano\ gơmơi mơng Hòa Bình mut nao bơwih [ong [ơi kual Dăp kơdư, ama kâo pơtă pla rưng phă abih tơdơi anai tơdah hlơi dưi pla glăi amra lăng yôm biă mă.

Kâo pơm^n amra pla glai kyâo mơng anun yơh hăng ră anai ăt gir run ngă tui tơlơi pơtă mơng ama kâo mơn, gir kơtir pok prong hmua pla. Tơdah ngă djơ\ tơlơi pơkă dưi pơhrui glăi lu biă mă.

Bluh đ^ ta`, phun kyâo yua klă, asar yôm, phun dổi glăk hơmâo mơnuih [on sang kual Dăp kơdư hăng hơdôm tơring c\ar pơko\n đăo gơnang pla. Bơ [ơi să Ea Kao, plơi prong Buôn Ma Thuột, anaih phun dổi pơdjuai phrâo blung a, hơmâo lu hmua pla phun dổi arăng pla pơplah dưi pơhrui glăi hơmâo hmăi.

Anah dổi phrâo le\ pơtlep mơng phun ngọc lan hăng phun dổi glai M’Drăk

Yă Hồ Thị Cẩm Lai, Khua anom bruă pơsur ngă hmua plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring c\ar Daklak brơi thâo, lu hmua pla dổi pơjeh phrâo pla mơng 507 thun, dưi pơhrui hơdôm rơtuh klăk prăh sa ektar amăng ha thun.

Phun dổi le\ pla amu` biă mă, bluh hiam [ơi djop kual lo\n mơnai hăng huăi hlăt mo\t pơc\răm ôh. Boh tu\ yua amăng tơlơi bơwih [ong tong ten biă mă, pơhrui lu hăng rơbêh 100 phun sa ektar dưi pơhrui rơbêh 500 klăk prăk.

Mơng hlâo anun, pla đang glai, pla kyâo pơtâo arăng pơm^n amra [un rin, kual lo\n krô kre` kah mơng pla kyâo glai. Kiăng pơđ^ kyar glai rưng ră anai, kho\m djơ\ hăng tơlơi rơkâo le\ pla lu phun kyâo, rơnoh pơhrui r^m thun hăng trơ\i kyâo tui hăng thun pơkă.

Phun dổi dưi pơsir h^ abih hăng glăk pơplih tơlơi pơm^n amăng bruă pla glai kyâo, pơgôp kiăng sit pơtong: glai le\ mah tui hăng rơnoh yôm mơng glai kyâo ba glăi.

Siu Đoan: Pơblang hăng pôr