Ƀơi anih čơkă tuai, bơngač apui jă mơng apur amăng mơmŏt, mơnuih kơhnâo kơhnăk Y Wôn Knul (dŏ ƀơi ƀuôn Akŏ Dhông, plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring čar Dak Lak) glăk dŏ akhan tơlơi akhan Mdrong Dam. Tơlơi akhan lăi nao plơi pla, anih tơkeng rai Mdrong Dam- sa čô mơnuih sông kơtang ba gru amăng tơlơi akhan hri mơng djuai ania Êđê: “Mdrong Dam lĕ ană kơ H’Bia Knhĭ hăng Dăm Bhu pơdrong sah. Bơnai kơ Mdrong Dam lĕ H’Bia Sun hiam bơnai biă mă, H’Bia Sun hiam ngă kơ ƀing čin tung, ƀing khua plơi amăng kual hor biă mă. Jing sa čô mơnuih rơgơi, hmư̆ hing amăng kual Mdrong Dam juăt hyu lua pơnah, pok prong plơi pla rơhaih tui djop bơnah…” Mơng tơlơi akhan anun, anih akhan hri hơmâo pơƀuh glăi hăng ƀing mơnuih sông kơtang mơyang, hơdôm tơlơi pơƀuh kơ tơlơi hơdip amăng plơi pla, bơyan ngui ngor, ngă yang rơbang gru grua mơng djuai ania Êđê. “Lơm dŏ anet hơdip amăng sang glông djuai ania Êđê, nao pơ hơpă ăt lêng kơ hmư̆ jua čing, hmư̆ tơlơi akhan. Truh kơ prong, kah mơng thâo hluh rĭm tơlơi akhan, tơlơi bơră ruai hmư̆ mơ-ak biă mă. Kâo ăt ƀu thâo hiưm pă mơ̆ ơi yă đưm hlâo dưi pơčeh rai hơdôm tơlơi akhan glông tui anai. Hơdôm tơlơi akhan tong ten, samơ̆ akhan tui tơlơi pơtưh. Hăng jai prong kah mơng hluh, anun jai hrơi hor tui”.

Rĭm djuai ania, tơlơi akhan arăng iâu phara mơn, mơnuih djuai ania Êđê iâu lĕ Khan, mơnuih Jarai iâu Hri, mơnuih M’nông iâu lĕ Oty Ndrông ƀudah mơnuih Bahnar iâu lĕ Hamon. Samơ̆ anŏ hrŏm lĕ amăng hơdôm tơlơi akhan lêng kơ hơmâo tơlơi truh sat mơng djuai ania, bơră ruai jum dar tơlơi dưi mơng ƀing mơnuih sông kơtang wai pơgang plơi pla, kơdong glăi hơdôm tơlơi sat răm. Ƀing mơnuih amăng tơlơi akhan ƀu djơ̆ kơnong lăi nao hơjan pô đôč ôh mơ̆ ăt pơ ala brơi tơlơi čang rơmang mơng ană plơi pla, brơi hơdôm bruă kơdong glăi tơlơi sat pơgang brơi tơlơi hiam klă. Kơ-iăng nai tha prin, nai prin tah Buôn Krông Tuyết Nhung-Mơnuih kơsem min gru grua kual Dap kơdư brơi thâo: “Rĭm tơlơi akhan hri bơră ruai lăi nao hơdôm bruă phara mơn. Đa hơmâo hơdôm tơlơi akhan lăi nao bruă blah wang, pơmut hrŏm plơi pla djuai ania. Đa hơmâo hơdôm tơlơi akhan lăi nao tơlơi hơdip amăng sang anŏ, đa ăt hơmâo tơlơi akhan lăi nao bruă bơwih ƀong ngă đang hmua ƀudah tơlơi akhan lăi nao tơlơi hơdip ngă yang rơbang. Hăng sit biă ñu gah tlôn anun lĕ rup rap yôm phăn biă mă ƀing ta juăt ƀuh sit nik bơdjơ̆ nao tơlơi hơdip mơng djop djuai ania ƀơi kual Dap kơdư”.

Djă pioh glăi lu mơta gru grua yua anun tơlơi akhan kual Dap kơdư juăt glông hăng hơmâo lu biă mă. Tui lăi pơthâo mơng Anom bruă boh thâo mơnuih mơnam Việt Nam, akŏ bruă pel ĕp, pơƀut glăi, djă pioh, pơblang glăi hăng čroh amăng hơdrôm hră tơlơi akhan kual Dap kơdư hơmâo ngă amăng rơwang thun 2001-2008 hơmâo ĕp pơƀut glăi rơbêh 800 tơlơi akhan hăng giăm 5.700 ƀăng rĭp mă tơlơi akhan, rĭm boh ƀăng glông 90 mơnit. Hrŏm hăng anun, ăt hơmâo lu tơlơi akhan aka ƀu ĕp pơƀut glăi, čih pioh. Mơng thun 2014, tơlơi akhan kual Dap kơdư hơmâo Ding jum gru grua, bơrơguăt drơi jăn hăng tuai čuă ngui ba nao amăng hră čih pioh gru grua gah bơngăt jua dêh čar.

Kiăng djă pioh hăng lăi pơthâo anŏ yôm phara anai, phrâo rơgao, anom bruă gru grua djop djuai ania Việt Nam, Ding jum gru grua, bơrơguăt drơi jăn hăng tuai čuă ngui gum hrŏm hăng gơnong bruă gru grua, bơrơguăt drơi jăn hăng tuai čuă ngui tơring čar Dak Lak pok anih pơtô hrăm boh thâo phrâo hăng pơtô glăi gru grua gah bơngăt jua mơng djuai ania Êđê. Mut hrŏm anih pơtop hrăm hơmâo rơbêh 100 čô mơnuih kơhnâo, ƀing kiăo tui hrăm lĕ ƀing mơnuih glăk mă yua, djă pioh hăng pơtô glăi gru grua djuai ania amăng plơi pla djuai ania Êđê ƀơi Dak Lak.

Amăng 3 hrơi, ƀing kiăo tui hrăm hơmâo ƀing kơhnâo kơhnăk, mơnuih kơsem min gru grua pơtô glăi boh thâo amăng pơphun bơdjơ̆ nao sa, dua gru grua gah bơngăt ba gru mơng djuai ania Êđê hơmâo ba pioh amăng hră djă pioh gru grua gah bơngăt dêh čar anun lĕ tơlơi akhan, tơlơi pơtưh, tơlơi adôh pơtưh tơdăm dra hăng boh thâo mă yua gông brô̆ djuai ania amăng hơdôm hrơi adôh ngui.

Ơi Lê Thanh Hòa, Khua anom bruă ngă bruă gah gru grua djuai ania, anom bruă gru grua djop djuai ania Việt Nam brơi thâo, anai lĕ anih pơtô tal tlâo hơmâo pơphun amăng thun anai tui tơlơi črâo ba mơng Ding jum gru grua, bơrơguăt drơi jăn hăng tuai čuă ngui. (Dua anih pơtop hrăm hlâo anun hơmâo pơphun ƀơi Lào Cai hăng Cần Thơ). Bruă mă anai kiăng ngă tui hơdôm anŏ yôm gru grua mơng djuai ania Êđê, laih dong ngă gêh gal pơlir djă pioh gru grua hăng pơđĭ kyar tuai čuă ngui amăng plơi pla hăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă-mơnuih mơnam amăng ƀon lan. “Ƀing gơmơi čang rơmang tơlơi kơ anih pơtô hrăm anai amra ngă lar hyu, jing tơlơi pơtrut pơsur, biă mă ñu hăng ƀing kơhnâo kơhnăk amra ngă lar hyu, pơtô brơi rơnuk hlăk ai hơdôm gru grua djuai ania pô, anun lĕ tơlơi akhan, tơlơi adôh pơtưh tơdăm dra ngă hiưm pă rơnuk hlăk ai amra tŏ tui hăng djă pioh gru grua pioh glăi mơng ơi yă, tŏ tui lăi pơthâo gru grua djuai ania pô”.

Tŭ tă ră anai, hơdôm tơlơi gir run pơtô glăi, djă pioh hăng lăi pơthâo tơlơi akhan hri glăk pơgôp ba gru grua yôm anai tŏ tui amăng tơlơi hơdip phrâo, ngă lar hyu amăng rơnuk hlăk ai čơđai hăng jing anŏ pơtrut pơđĭ kyar gru grua, bơwih brơi tuai čuă ngui amăng plơi pla kual Dap kơdư.