Tơlơi ]ih 1: Ano# tơnap hyu e\p ia 

VOV4.Jarai - Hơdôm thun je# hăng anai, kual }ư\ Siăng găn rơgao na nao hơdôm bơyan phang kho#t kơtang, ha rơtuh rơbâo ektar đang hmua răm rai, hơdôm rơbăn bôh sang ano# mơnuih [ôn sang bok bol yua kơ phang kho#t.

Tơlơi pơhlôm ia yua kiăng pơđ^ kyar kơja\p phun pla [ơi kual }ư\ Siăng jai jing kiăng biă lơ\m mơ\ pơplih ayuh hyiăng glăk jai hrơi bơdjơ\ nao sat hăng bruă ngă đang hmua, gơnong bruă bơwih [ong phun [ơi kual.

Amăng krah pơ-iă hang, 3 ]ô mơnuih amăng sang ano# ayong Lương Văn Dục [ơi plơi Giang Xuân, să Ea Đăh, tơring glông Krông Năng, tơring ]ar Daklak hon bok klơi amăng ia, breh hnoh ia kiăng mă ia tu\] rơnu] [ơi ]roh ia ataih mơng sang `u rơbêh kơ 1 km ha mơkrah, pruih kơ đang kơ phê rơbêh kơ 600 [e\ phun glăk djai krô tui [ơ [rư\.

Lơ\m anun ia bơmun klơi, ia bơmun khoer amăng đang leng kơ thu ia abih, bruă e\p ia [ơi ]roh hnoh jing jơlan tu\] rơnu].

Hăng tơdah [u hmâo djop ia pruih, đang kơ phê sang ayong Dục khom tlaih lui kơ lo\n adai đo#] yơh.

“Khom bơwih yơh ho\, yua kơ ia jai hrơi jai thu kho#t. Lu sang ră anai ăt glăk thu ia mơn, [ia\ mơnuih hmâo ia bơmun khoer.

Ră anai hmâo ia bơmun khoer le\ ăt thu tui abih laih mơn. Tơlơi anai năng ai `u do# kơtang hloh kơ thun hlâo dong. Ră anai [u thâo pla phun hơget kiăng djơ\ hăng lo\n [ơin anai.”

Klơi amăng luh, mă yua ia tu\] tơnu] pioh kơ phun kơ phê

Ataih mơng să Ea Đăh năng ai `u 100 km, neh wa [ơi să Dak Wil, tơring glông }ư\ Jut, tơring ]ar Daknông ăt glăk e\p hơdră kiăng pơsir ia kơ phun pla mơn.

Ơi Đinh Văn Dũng, [ơi thôn 1, să Dak Wil brơi thâo, đang kơ phê hăng tiu 1 ektar ha mơkrah mơng sang ano# `u phrâo pruih hmâo 2 tal le\ ia bơmun thu laih.

~u glăk apah mơnuih klơi dong sa bôh ia bơmun pơkon, dơlăm truh rơbêh kơ 15m, rơngiă hơdôm pluh klăk prăk mơ\ ăt akă hmâo ia mơn.

Lơ\m anun sang ano# `u gir run klơi ia bơmun, e\p ia le\ đang kơ phê, tiu hru gliu tui laih.

Tuh pơplai e\p ia kah hăng ngui đuăi do\p mơ\ mơnuih ngă đang hmua kah hăng ơi Dũng khom gơgrong ba, amra rơngiă prăk mơ\ phun pla ăt djai krô mơn:

“E|p ia pơtlaih kơ phun pla le\ neh wa [ơi anai kơnong kơ thâo mă klơi ia bơmun. Samơ\ klơi ia bơmun ăt tơnap mơn yua kơ kual anai hmâo lu bôh pơtâo.

Yua anun tơnap tap biă, ăt kah hăng tơlơi ngui  đuăi kơdop hăng lo\n adai anun. Phă le\ hmâo ia, tơdah [u phă le\ phun pla djai krô đo#] yơh.”

Lu hnoh ia thu h^

Lu thun phang kho#t hmâo pơphun [ơi abih bang kual }ư\ Siăng, e\p pơtlaih kơ phun pla kah hăng sa bruă blah kơtang t^t.

Ia thu priao kơ atur, ia bơmun ăt jai hrơi jai thu tui mơn hăng ia mơta le\ [le\ rai, anun ăt le\ tơlơi mơ\ mơnuih ngă đang hmua kah hăng ơi Nguyễn Văn Phương, [ơi să Ia Pia, tơring glông }ư\ Prong, tơring ]ar Gialai, rim wot yua prăk khoer amăng ia e\p ia leng kơ lui ruh sôh:

“Yua prăk mơ\ [u hmâo ia le\ prăk rơngiă, găp mơng tơnap tui dong. Ră anai 50 klăk prăk, 100 klăk prăk mơ\ hmâo ia kâo ăt ngă mơn.

Samơ\ ră anai amăng ia khoer mơ\ [u hmâo ia, lui lơi đo#] yơh. Ră anai kuar tơngan do# lăng đo#], hn^ mơng ngă dong.”

Kơ phê krô hla yua kơ [u hmâo ia pruih

{u djơ\ kơnong kơ neh wa ngă đang hmua, lu anom bơwih [ong ngă đang hmua [ơi kual }ư\ Siăng, khă hmâo tơlơi gal gah mơnuih mă bruă, gơnam tam ăt tơnap mơn kiăng hmâo ia kơ phun pla.

Sang bruă bơwih [ong mơnuih [ôn sang sa ding kơna Kơ phê Ia Blan, să Ia Tô, tơring glông Ia Grai, tơring ]ar Gialai hmâo giăm truh 500 ektar đang kơ phê.

Khă kual đang phun pla mơng sang bruă hmâo ]roh ia, hmâo dơnao ia samơ\ na nao mơng thun 2016 truh ră anai, ia [u djop pioh pruih amăng bơyan phang kho#t.

Ơi Hồ Xuân Hoài, Khua gru\p mrô 2, Sang bruă kơ phê Ia Blan brơi thâo, thun anai lo\n pla kơ phê mơng gru\p kơnong kơ pruih hmâo 2 tal, truh rơnu] blan 2 le\, giăm abih laih.

Đang kơ phê mơng gru\p glăk gliu krô hăng amra bơdjơ\ nao prong gah bôh `u, mrô bôh `u.

“Phun `u kơnong kơ pruih hmâo tal 1, tal 2, anun le\ lơ\m blan 1, blan 2 do# hmâo mơn ia pruih.

Truh blan 3, blan 4 le\ ia pioh pruih kơ phun pla, kơ đang kơ phê kơ[ah ia. Mơng anun ba truh đang phun pla hru tui mơ\, lơ\m tui anun mrô bôh hăng ano# klă boh `u trun tui mơn.”

Dơnao, hnoh ia thu đang lo\n, ia bơmun thu ia, ia mơta mơnuih ngă đang hmua kual }ư\ Siăng [le\ rai.

 Hăng 2 klăk ektar lo\n drot, kual }ư\ Siăng dưi pơsit le\ kual ngă đang hmua prong mơng đơ đam dêh ]ar ta hăng hơdôm phun pla ba jơlan hlâo kah hăng kơ phê, tiu, kơ su hăng je# hăng anai sa dua djuai phun bôh troh kah hăng sầu riêng, bơr, mit.

Bruă đang hmua hmâo djru yôm phăn amăng pơtrut pơđ^ kyar bơwih [ong, mơnuih mơnam, pơđ^ tui tơlơi hơd^p mơda mơnuih [ôn sang.

Khă hnun hai, bruă ngă đang hmua [ơi kual ăt glăk bưp [u [ia\ tơnap mơn yua kơ phang kho#t, kơ[ah ia pruih amăng bơyan phang.

Ơi Phan Việt Hà, Kơ-iăng Khua Anom kơsem min bôh thâo đang hmua kual }ư\ Siăng, pơsit, bơdjơ\ nao mơng phang kho#t truh bruă đang hmua amăng kual hơdôm thun hăng anai kơtang biă:

“Amăng hơdôm thun phrâo rơgao [ơi kual }ư\ Siăng, tơlơi phang kho#t hmâo pơphun laih, ngă bơdjơ\ nao bruă đang hmua mơng kual kơtang biă.

Ră anai tơlơi pơplih ayuh hyiăng jai [uh rơđah hloh.

Rơđah biă le\ bruă ia hơjan [ia\, hăng bơyan phang pơ-iă kơtang. Mơng anun ba truh tơlơi phang prong kah hăng [ơi kual }ư\ Siăng.”

Gơnong bruă đang hmua [ơi kual }ư\ Siăng khom bo\ng glăi laih hăng lu tơlơi tơnap amăng s^ mdrô gơnam, ră anai jai tơnap hloh dong lơ\m ayuh hyiăng pơplih jai hrơi jai glêh tơnap, bơyan phang glăk jai hrơi jai kơtang tui./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang