VOV4.Jarai - Ngă tui hơdră pơtrun kơtưn hăng pơplih phrâo bruă pơtô ba mơnuih [ôn sang amăng rơnuk phrâo.

{irô git gai khul ling tơhan tơring ]ar Daklak hmâo pơphun pok lu anih hrăm tơlơi Êđê kơ mơnuih apăn bruă, mơnuih mă bruă hơdôm bôh [irô, anom bruă amăng abih bang khul gru\p.

Hrăm pơke\ hăng bruă ngă hmâo ako# tlôn, tơdơi rim tal hrăm, [ing apăn bruă [u djơ\ kơnong kơ pơđok thâo ]ih hre], phing kơ pran jua pơhiăp nao rai hăng neh wa ôh mơ\, do# gum hrom bơkơtuai bôh thâo Êđê.

Hrăm tơlơi Êđê kiăng giăm mơnuih [ôn sang, thâo hluh mơnuih [ôn sang hloh amăng bruă mă [ơi plơi pla, anun le\ hơdră mơ\ ling tơhan Daklak glăk ngă tui.

Giăm hmâo 1 blan rơgao, [ơi Trung đoàn 584, anih hrăm tơlơi Êđê pioh kơ [ing apăn bruă, mơnuih mă bruă amăng khul ling tơhan tơring ]ar Daklak glăk pơphun hur har.

Anai le\ blan tu\] rơnu] mơng tal hrăm pok mơng 3 thun hlâo adih, anun abih bang [ing mơnuih nao hrăm leng kơ thâo hre] tơlơi Êđê, mông tum pơ[u\t hrăm hơdôm tơlơi phun djru bruă mă.

Sa hrơi mơguah ]ơtlăm bơkơtuai nao rai tơlơi hrăm, mơmot [ing hrăm glăi jơnum bôh thâo adôh suang hăng tơlơi Êđê hăng hơdôm gông bro# djuai ania.

Thiếu tá Y Thái Mlô (Khua gum bruă lăi pơhing bruă hyu kra#o su\, Gru\p git gai bruă khul ling tơhan tơring glông Krông Năng), brơi thâo, hơdôm anăn tơlơi hrăm je# giăm biă, djơ\ hăng bôh nik bruă hyu lăi pơhing, pơtrut pơsur mơnuih [ôn sang [ơi plơi pla, anom bruă.

“Drơi pô kâo le\ mơnuih Êđê samơ\ hlâo adih kơnong kơ thâo pơhiăp đo#] [u thâo ]ih ôh. Rơgao kơ anih hrăm anai kâo hrăm tơlơi Êđê, thâo ]ih hloh hăng thâo lu phiăn juăt mơng djuai ania Êđê.

Lom glăi pơ\ plơi pla tơdơi anai drơi pô kâo amu` ame\ hloh amăng bruă lăi pơhing pơtrut pơsur mơnuih [ôn sang, thâo hluh hloh phiăn juăt djuai ania Êđê mơng anun pô pơsur amu` ame\ hloh”.

Nai pơtô ]ơđai bơkơtuai nao rai hăng mơnuih hrăm tơlơi Êđê

Tal pơhra\m brơi dong tơlơi Êđê yua kơ {irô git gai khul ling tơhan tơring ]ar gum hrom hăng Gru\p kơsem min pơtô pơhra\m ]ơđai sang hră djuai ania [ia\, Gơnong bruă pơtô pơhra\m tơring ]ar Daklak pơphun, hmâo giăm truh 60 ]ô mơnuih hrăm le\ mơnuih apăn bruă, mơnuih mă bruă gah khul ling tơhan amăng tơring ]ar gum hrom.

Tal hrăm pơphun amăng 3 thun, rim thun [ing hrăm tơlơi Êđê amra hrăm tum pơ[u\t hơbit 1 blan, tơdơi kơ anun pơwo\t glăi puih kơđông mă bruă.

Thượng uý Ngô Đức Anh (Gru\p git gai Khul ling tơhan plơi prong Buôn Hồ) brơi thâo, gơnang kơ tal hrăm anai, rim tal nao pơ\ plơi pla, `u bơkơtuai nao rai klă, bơra\ ruai hăng mơnuih [ôn sang hăng tơlơi Êđê kiăng pơjing pran je# giăm, sut lui rơwang ataih yua bôh pơhiăp.

“Amăng tal hrăm anai nai pơtô hmâo pơtô brơi [ing gơmơi thâo ]ih, thâo pơhiăp hre\] tơlơi Êđê kiăng gal kơ [ing gơmơi amăng bruă mă. }ang rơmang {irô git gai khul ling tơhan tơring ]ar amra pơphun lu anih hrăm hloh dong.

{u djơ\ kơnong kơ djuai ania Êdê ôh mơ\ do# hmâo lu djuai ania pơkon dong kah hăng djuai ania Bơnông, Tày, Nùng le\ ăt ]ang rơmang amra hmâo dong mơn hơdôm tal pơhra\m hơdôm tơlơi djuai ania anun brơi kơ mơnuih apăn bruă thâo hluh hăng thâo pơhiăp tơlơi djuai ania [ia\”.

Lom hrăm [ơi anih pơtô pơhra\m đing nao bruă pơhiăp nao rai hăng ]ih

{ơi anăp pơtô pơblang, nao H’ Loanh Niê (Gru\p Kơsem min Pơtô pơhra\m ]ơđai sang hră djuai ania [ia\ tơring ]ar Daklak) brơi thâo, bơhmu hăng bôh thâo pơtô glăi le\ hrơi pơkă rim tal hrăm kơnong kơ 1 blan, lom anun bôh thâo, thun pô, tơlơi djă pioh bôh hră, bôh pơhiăp `u pha ra.

Khă hnun hai, hăng pran jua kiăng kơ bruă, tơpă, [ing hrăm tơlơi djuai ania [ia\ leng kơ ngă giong klă hơdôm bôh yôm.

Bôh tơhnal pel e\p rơnu] tal hrăm hmâo năng ai 1/3 mrô mơnuih hrăm dưi, rơgơi. Nai H’ Loanh Niê pơsit:

“Kâo [uh [ing hrăm tơlơi djuai ania [ia\ hrăm tơpă biă hăng djă pioh ta`. Lom hrăm le\ bơkơtuai nao rai tơlơi hrăm hăng tơlơi Êđê.

{ơi hơpă [u thâo hluh le\ amra tơ`a nai. Lom hrăm hơdôm anăn hăng biă `u lom nao pơ\ plơi pla gơ`u mơ-ak biă, ră ruai tơlơi Êđê hăng mơnuih [ôn sang.

Anai le\ hơdôm bôh tơhnal mơ\ [ing gơmơi [uh mơnuih hrăm tơlơi Êđê thâo hluh hăng djă pioh klă tơlơi Êđê”.

Dong mơng thun 2003, {irô git gai khul ling tơhan tơring ]ar Daklak hmâo pok laih hơdôm anih hrăm tơlơi Êđê kơ [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan mă bruă pơtô ba mơnuih [ôn sang, hyu kra#o su\ kơđi tơlơi, hyu hơduah e\p.

Hơdôm thun rơgao, đơ đam tơring ]ar hmâo pơhra\m brơi dong tơlơi Êđê brơi rơbêh kơ 800 ]ô mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan.

Hrom hăng anun, mơng thun 2019, {irô git gai khul ling tơhan tơring ]ar pok anih pơtô tơlơi Khmer pioh kơ mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan K51 mă bruă hyu hơduah e\p, pơ[u\t tơlang tơleh ling tơhan pơsa\n drơi [ơi dêh ]ar Kur.

Thượng tá Trần Minh Trọng, apăn bruă Ping gah {irô git gai khul ling tơhan tơring ]ar Daklak brơi thâo, amăng rơnuk phrâo, hơdôm tal hrăm tơlơi djuai ania [ia\ jai hrơi jai dơlăm hloh djơ\ hăng bruă mă mơng mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan mă bruă pơtô ba mơnuih [ôn sang; hrom hăng anun  amra dưi pok prong amăng abih bang khul ling tơhan.

“Pơ\ anăp anai {irô git gai khul ling tơhan tơring ]ar pơsit sa gru nam bruă mă, lăi pơhing kơ [ing apăn bruă, mơnuih mă bruă amăng đơ đam tơring ]ar le\ khom gum hrom pơhra\m, amra wot [ing apăn bruă mơng {irô git gai khul ling tơhan tơring ]ar hăng hơdôm bôh puih kơđông ăt khom thâo hluh mơn, khom thâo pơhiăp hăng ră ruai hăng neh wa.

{ing ta khom thâo, khom hluh tơlơi ]ang rơmang mơng neh wa djop djuai ania [ia\ [ơi Dăp Kơdư kiăng ngă klă bruă lăi pơhing, pơtrut pơsur kiăng mơnuih [ôn sang đăo gơnang kơ Ping gah hăng ngă tui Ping gah, hrưn đ^ hơngah lui ba glăi bôh tơhnal hơdôm tơlơi pơ]eh ]a, biă `u hăng neh wa kual asuek, ataih, kual djuai ania [ia\”.

Hrăm pơhiăp hăng ]ih tơlơi djuai ania [ia\, thâo hluh bôh thâo djuai ania [ia\, kiăng giăm mơnuih [ôn sang hloh, anun le\ hơdră mơ\ ling tơhan tơring ]ar Daklak glăk ngă tui kiăng djru mơnuih [ôn sang lu hloh dong, djơ\ hăng Ling tơhan Wa Hồ “đuăi mơnuih [ôn sang hning tui, do# mơnuih [ôn sang khăp kiăng” ngă giong klă bruă mă amăng rơnuk phrâo./.

H’ Xíu: Pô ]ih - Siu H’ Prăk: Pô pơblang