VOV4.Jarai - Bơyan yan thun 2020, rơbêh 850 ektar lo\n ngă hmua [u tu\ yua hơmâo neh met wa djuai [iă tơring glông Đức Trọng, tơring ]ar Lâm Đồng pơplih pla plih nao rai hăng phun a`ăm pơtăm, bơnga, phun kơbuă…Mơng tơlơi pơplih hơdră tơju\ pla, tơlơi hơdip mơnuih [on sang jai hrơi pơplih phrâo rơđah rơđông.

Amăng 2 thun hăng anai, mơnuih ngă hmua [ơi sa dua boh să [ơi tơring glông Đức Trọng, Lâm Đồng drom lui laih phun kơphê tha, pơdai 1 bơyan le\ hơdai pla a`ăm, phun kơbuă. Rơđah biă `u să Tà Năng, Dà Loan, Tân Thành, Tân Hội, Phú Hội, Bình Thạnh hăng tơring kual Liên Nghĩa…pơplih dưi laih. Abih tih đang ngă kơphê hơdai pla phun pơko\n amăng thun 2020 le\ giăm 720 ektar hăng pơplih h^ hmua pơdai sa bơyan le\ 160 ektar.

Kual mơnuih [on sang djuai [iă [ơi să Tà Năng, tơring glông Đức Trọng glăk pơplih phrâo tơlơi pơmin amăng bruă ngă hmua pơđ^ nua gơnam tam. Jing sa amăng c\ô mơnuih kiăo tui hơdră ngă hmua phrâo, samơ\ kơnong kơ 3 thun pơplih 5 sao hmua pơdai hơdai pla hăng hăng trong dô, ayong Lý Văn Nghiên (plơi Tà Sơn) hmao tlôn dong tah bơwih [ong đ^, sang ano\ tơklaih mơng tơlơi rin [un.

Ayong Nghiêm ră ruai: “Hlâo c\i hơdai pla a`ăm pơtăm, tơlơi hơdip mơng sang ano\ `u tơguăn kơ đang kơphê tha hăng pơdai ia đôc\ yơh. Mơng hrơi pơplih phun pla, tơlơi hơdip hơđong tui laih”. Tơdah do\ djă pioh na nao hơdră ngă bruă hơđăp le\ [u thâo hrơi hơbin mơng pơđ^ kyar ôh.

Mơnuih [on sang djuai [iă [ơi Đức Trọng – Lâm Đồng pơplih phrâo phun pla

Ră anai, ta [rô hrăm tui boh thâo phrâo, laih dong nao hrăm [ơi anih pơtô pơsur bruă ngă hmua yua tơring glông pơphun kiăng thâo ngă hmua, tơlơi hơdip jai hrơi pơđ^ kyar tui mơn”.

Ayong Vy Thành Hoài Khương do\ [ơi plơi Dà Rgiềng, să Dà Loan, tơring glông Đức Trọng le\ sa amăng hơdôm c\ô mơnuih pla a`ăm, pla boh troh [ơi anai sui laih, mơng hrơi phrâo pơdong Anom ngă [ong hro\m pla a`ăm bơnga hăng boh thâo phrâo Dà RGiềng.

Yua ngă hro\m hăng Anom ngă [ong hro\m pla a`ăm, bơnga tui boh thâo phrâo mơng plơi mơn, sang ano\ `u hơmâo Khul ngă hmua djru tuh pơ alin blơi măi pruih ia wơ\t dar mă hơjăn; laih dong, djru c\an prăk pioh pla a`ăm pơtăm, hơmâo prăk lu biă.

Phrâo rơgao, sang ano\ ayong Khương phrâo pe\ 6 sao boh trong mơsăm, anai le\ bơyan mơboh biă mă. Ayong Khương hok mơ-ak brơi thâo, sang ano\ `u hơmâo 6 sao hmua ngă pơdai 1 bơyan, `u hơdai pla rơtă giong anun pla phun trong mơsăm.

Phrâo anai, lơ\m pe\ le\ rim sao hơmâo năng ai `u 2 tơn, prăk pioh pla, rông phun pla le\ 30% mrô prăk pơhrui glăi, rim tơn boh trong mơsăm hơmâo [ong lơi rơbêh 10 klăk prăk. Tu\ yua rơđah rơđông tui anun, yua hnun `u pơsit mă 4 sao hmua hơdai pla phun hơbơi prang.

Amăng bơyan yan thun 2020, [ơi Đức Trọng, Lâm Đồng, hơdôm djuai phun pla hro\ mrô lo\n pla kah hăng pơdai, kơtơr, kơphê. Hơdôm djuai phun hơmâo pơđ^ tui lo\n pla le\ hơbơi c\ên, rơtă, a`ăm, bơnga, phun kơbuă….Pơplih phun pla glăk pơđ^ tui kiăng tui ako\ bruă pơplih bruă ngă hmua mơng tơring glông.

Ơi Phạm Hồng Hải – Khua anom bruă ngă hmua hăng pơđ^ kyar plơi pla Đức Trọng brơi thâo: Bruă pơplih phun pla [ơi lo\n ngă hmua, đang kơphê tha jing pơtrut đ^ bruă ngă hmua mơng tơring glông pơđ^ kyar ta` hăng hơđong kơjăp, jing tơlơi gêh gal kiăng tơring glông pơđ^ kyar ta` jơlan hơdră ngă hmua tui boh thâo ia rơgơi phrâo.

Pơplih phrâo phun pla [ơi kual mơnuih djuai [iă do\ glăk kiăo tui hơdră pơđ^ kyar mơng Kơc\ăo bruă pơplih phrâo ngă hmua mơng tơring glông. A`ăm, bơnga hơmâo tơring glông pơsur pơđ^ kyar tui boh thâo phrâo. Mơng anun, amra pơplih phrâo lo\n ngă hmua sa bơyan hăng đang kơphê tha hơdai pla a`ăm pơtăm, bơnga.

Mơng thun 2008 truh ră anai, anom bruă ngă hmua Đức Trọng, tơring ]ar Lâm Đồng hơmâo pơplih rơbêh 2.000 ektar lo\n ngă pơdai 1 bơyan/thun hơdai pla a`ăm, bơnga tui boh thâo phrâo, gum djru ba đang pla a`ăm, bơnga tui boh thâo ia rơgơi phrâo mơng tơring glông rơbêh 10.680 ektar (amăng anun hơmâo rơbêh 400 ektar đang klum jal, klum mơnil; 10.240 ektar mă yua măi pruih ia wơ\t dar mă hơjăn…)

Abih bang đang pla a`ăm, bơnga hăng boh thâo phrâo mơng tơring glông Đức Trọng, tơring ]ar Lâm Đồng pơ[ut [ơi hơdôm boh să Hiệp An, Hiệp Thạnh, Liên Hiệp…hăng tơring kual Liên Nghĩa. Nua gơnam pơkra rim thun hơmâo 280 klăk prăk/ektar. Lu hmua ngă pơdai 1 bơyan hơdai pla a`ăm pơtăm, boh troh, bơnga tui boh thâo phrâo, pơhrui glăi rim thun rơbêh 500 klăk prăk truh kơ 1 klai prăk/ektar.

Mơng anun, gum pơđ^ tui gơnam pơhrui, pơđ^ tui ano\ klă hăng dưi pơhno hăng gơnam pơko\n, pơđ^ tui boh tu\ yua bơwih [ong huă [ơi sa blah lo\n; ngă gêh gal kiăng ako\ pơjing bruă ngă hmua ba s^ gơnam djơ\ hăng anih s^ mơdrô kiăng; pơtrut pơđ^ kyar bơwih [ong huă amăng plơi pla hăng gum djru man pơdong plơi pla phrâo.

Siu H’Mai: Pơblang