Ƀơi Măng Đen, bruă kiăng ngă lu biă mă, hloh kơ hlâo adih hơdôm wơ̆t ƀơ̆i, tơdơi kơ ngă tui gong gai dua gưl, biă ñu amăng hrơi blan bruă čơkă tuai đĭ kyar tañ. Să hơmâo akŏ pơdong yua pơmut hrŏm 3 boh să Đăk Tăng, Măng Cành, hăng tơring kual Măng Đen (tơring glông Kon Plong, tơring čar Kom Tum hơđăp), lŏn prong giăm 40 rơbâo hektar, rơbêh kơ 9 rơbâo čô mơnuih, amăng anun giăm 80% mrô mơnuih djuai ania ƀiă.

Kual lŏn prong, ană plơi dŏ raih daih lu anih, anun yơh bruă wai lăng tơnap ƀơ̆i yơh mơ̆ng hlâo, ră anai jai glêh tơnap hloh, lơ̆m lu bruă ba glăi pơ să soh. Yă Nguyễn Thị Thuỳ Trang, pô sang jưh tuai ƀơi Măng Đen lăi, mah măi mok ngă bruă aka ƀu bơkơnar ôh, samơ̆ lu bruă hơmâo pơkra brơi djơ̆ hrơi pơkă mơn: “Kâo thâo krăn mơn ƀing khua, adơi ayong amăng sang să anai gơñu pơhmư̆, pioh mông kơ anom bơwih ƀong ngă hră pơ-ar. Pơhmutu, bơbưp či lăng glăi sa thun rơgao hơmâo ngă anŏ hơget? Gong gai ñu ăt pơhmư̆ mơn tơlơi pơgôp hiăp mơ̆ng hơdôm anom bơwih ƀong kiăng gong gai pơplih brơi lăp djơ̆ ƀiă, ăt lah hăng či đĭ kyar klă hloh hăng bruă čơkă tuai hyu ngui ƀơi Măng Đen”.

Ƀơi să Kon Plông, anŏ glêh tơnap tơdơi kơ dăp glăi gong gai ăt kơtang tui mơn. Să hơmâo akŏ pơdong yua pơmut hrŏm 3 boh să Ngọk Tem, Hiếu hăng Pờ Ê, prong giăm 56 rơbâo hektar, hơmâo rơbêh 9.500 čô mơnuih, amăng anun mơnuih djuai ania ƀiă truh kơ 95%, hơmâo plơi mơđa ataih mơ̆ng sang să rơbêh 60km.

Ayong Trần Nguyễn Hữu Nghĩa, pô gơgrong bruă gru grua - mơnuih mơnam să Kon Plông glăk ngă 5 mơta bruă mơtăm: gru grua, bơkjăp drơi jăn, tuai čuă ngui, sang anŏ hăng ia jrao. Tơdơi kơ pơmut gong gai, mrô hră pơar, tơlơi pơhing mơ̆ng 3 boh să hơmâo pơmut jing ha anih, anun yơh bruă wai lăng jing tơnap hloh mơn, lơ̆m anun kual plơi pla prong biă, khŏm kiăng ƀing apăn bruă sang să nao pơ plơi pla čuă jơmư na nao.

Amăng 5 bruă ñu ngă, bruă ia jrao yơh tơnap hloh, yua ñu ƀu apăn đơi ôh bruă anai, anun jing ayong Nghĩa juăt hiăp tom, tơña nao ƀing khua sang ia jrao să đah mơ̆ng thâo, lăi pơthâo tañ hăng khua mua amăng plơi pla, amăng să. Ayong Trần Nguyễn Hữu Nghĩa čih pơkra mă pô hră čih bruă ñu ngă amăng ha wơ̆t hrơi tơjuh, kah pơpha bruă mă lăp djơ̆ plah wah dŏ mă bruă amăng să hăng bruă nao pơ plơi: “Kâo dăp mông ngă bruă brơi lăp djơ̆, hnun kah mơ̆ng dưi. hrơi dua hăng hrơi rơma kâo nao pơ plơi pla. Amuñ hĭ mơn yua kâo thâo hiăp tơlơi djuai ƀiă pơ anai anun jing hiăp tom neh wa tañ thâo hluh. Pơmut sang bruă kơnuk kơna samơ̆ mrô mơnuih apăn bruă aset đơi, yua kual plơi pla prong đơi. Ƀing mă bruă pơ să hrăm na nao kiăng thâo, gir nao pơ plơi pla yơh kiăng thâo djŏp bruă đah mơ̆ng lăi pơthâo glăi hăng ƀing khua, laih anun hơmâo jơlan črâo bruă”.

Sit nik brơi ƀuh, anŏ phara kual mơnuih ƀôn sang djuai ania ƀiă  jing hơmâo tơlơi kiăng prong hloh hăng ƀing mă bruă pơ să. Bruă thâo hluh tơlơi phiăn, gru grua, tơlơi pơhiăp djru bruă pôr pơhing, iâu pơthưr jing amuñ ƀiă mơn. Thun blan rơgao, Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Kon Plông mă yua boh thâo ia rơgơi phrâo, mă yua boh thâo mrô amăng wai lăng, git gai ngă bruă. Mrô hră hơmâo pơkra brơi amăng internet rơbêh 96%, abih bang hră hơmâo pơmut jing mrô mơ̆ng blung mơtăm. Anih ngă hră pơ-ar gưl să hơmâo ngă bruă hơdeč hmar, laih dong pơtrut tơlơi gơgrong bruă mơ̆ng 25 grup boh thâo ia rơgơi ƀơi hơdôm boh plơi, djru pơsir hĭ lu bruă mơ̆ng plơi pla mơtăm.

Hrŏm hăng anun, să ăt lăng yom bruă djă pioh gru ama grua amĭ nao hrŏm hăng đĭ kyar čơkă tuai hyu ngui. Anih gru grua djuai ania Hơdang glăk hơmâo rŭ glăi, anăp nao djă pioh gru hiam, ƀrô pơkra rai gơnam či čơkă tuai hmư̆ ư, mơ̆ng anun hơmâo ană plơi tŭ ư, djru ba gong gai amăng bruă pok pơhai ngă bruă.

Ơi Đặng Đình Toán, Kơ-kiăng khua jơnum min mơnuih ƀôn sang să Kon Plông, tơring čar Quảng Ngãi brơi thâo, bruă mă ră anai lu dua wơ̆t, tap năng 3 wơ̆t pơhmu hăng hlâo, anun jing ƀing mă bruă pơ să khŏm gir kiăo tui yơh đah mơ̆ng dưi ngă bruă kơnuk kơna jao: “Adơi ayong amăng sang să thâo pơdjru nao rai mơn, ngă tui anun kah mơ̆ng dưi ngă giong bruă. Sang să giăm ană plơi, nao tơl plơi pla mơtăm, anun mơ̆ng ƀing khua, mơnuih mă bruă amăng să leng kơ jê̆ giăm ană plơi hloh, thâo hluh ană plơi, pơhmư̆ ană plơi ñu kiăng hơget hăng bruă mă sit nik. Biă ñu ta khŏm nao pơ plơi kah mơ̆ng thâo djŏp tơlơi hơmâo, bruă mă mơ̆ng plơi hiư̆m pă”.

Đơ đam tơring čar Quảng Ngãi ră anai hơmâo 96 anom bruă gưl să. Amăng thun blan pơmut gong gai, ƀing khua, mơnuih mă bruă kơnuk kơna hơmâo kiăo tui, juăt laih hăng tơlơi pơplih phrâo, ƀơ ƀrư̆ “glăm bruă” đah mơ̆ng dưi ngă bơbruai djŏp mơta. Mah glêh biă, lu mơnuih mă bruă kơnuk kơna ƀơi kual čư̆ siăng ăt hơdeč hmar, thâo prăp rơmet, dăp bruă či ngă, pơsir brơi bruă ječ mơ̆ng mơnuih ƀôn sang yơh hlâo.

Ơi Hồ Văn Niên, Khua git gai Ping gah tơring čar Quảng Ngãi kiăng kah pơpha jao gưl ngă bruă, mơnuih dưi ngă bruă; ngă amuñ tui hră pơ-ar; pơđĭ tui boh tŭ yua mă bruă mơ̆ng gong gai dua gưl; pơplih anih tuh pơ alin, sĭ mơdrô: “Djŏp gưl ping gah, anom bruă, gơnong bruă tơring čar pơƀut ngă rơđah laih anun git gai pok pơhai ngă tŭ yua Tơlơi pơtrun mơ̆ng Ping gah tơring čar kơ pơđĭ tui anŏ apăn bruă mơ̆ng ƀing khua, mơnuih mă bruă kơnuk kơna, tui hăng bruă kiăng ngă mông anai. Khua mua git gai gong gai dua gưl pơhlom ngă bruă bơbruai, tŭ yua, djơ̆ hăng bruă kiăng ngă tơ tă anai”./.