Hơdôm boh plơi yâo mơak pơ Dak Lăk
Thứ bảy, 07:24, 21/03/2026 Công Bắc- H’ Xíu/Siu H'Mai pơblang hăng pôr Công Bắc- H’ Xíu/Siu H'Mai pơblang hăng pôr
VOV.Jarai - Tơdơi kơ 51 thun pơklaih rơngai, 40 thun pơplih phrâo, lu plơi pla ƀơi Dak Lăk tơbiă đuăi laih bruă mă hmua pla gơnam pioh či ƀong, ră anai gơñu kiăo tui tơlơi đĭ kyar mơ̆ng lŏn ia laih. Jơlan prang mut truh pơ plơi prong mơtăm, apui lơtrik hơmâo dăng tơl sang; ană bă hrăm hră pơ ataih, giong anun glăi pơ plơi pla mơn, djă ba boh hră, tơlơi rơgơi, djru pơplih tơlơi hơdip amăng plơi pla. Samơ̆ tơlơi ƀing ta kiăng lăi nao hloh ƀu djơ̆ ƀơi mrô rơnoh đĭ kyar ôh. Amăng lăm tơlơi hơdip phrâo anun lĕ anŏ yom glăk hơmâo djă pioh kret kruai, hơđong kjăp ƀơi lu plơi pla: anŏ hyôk hyak, yâo mơak tơbiă mơ̆ng gru grua hiam mơ̆ng sit plơi pla, djuai ania pô.

Nao čuă Ƀuôn Akŏ Dhông, amai Freya, tuai mơ̆ng čar Mi brơi thâo, anih anom pơ anai ñu mơtah mơda, adai pơđao găp lăp, hrŏm hăng tơlơi jê̆ giăm, thâo ƀu-eng kơ ƀing tuai mơ̆ng neh wa pơ anai, wơ̆t hăng gru grua hiam phara pơ anai yơh jing tơlơi ngă glưh pran jua ñu: “Ƀing gơmơi hơmâo ană plơi čơkă, ƀu-eng biă mơtăm, mơak biă lơ̆m hơmâo rai pơ anai, hơmâo hơdip amăng tơlơi khăp ƀu-eng. Pơ anai, kâo mưn amăng pran jua hơmâo anŏ jơngum sang anŏ, dŏ dŏng ƀong huă hrŏm sang anŏ mơak hloh kơ dŏ tom gơyut gơyâo, dŏ tom arăng”.

Amăng krah plơi prong Ƀuôn Ma Thuột, Ƀuôn Akŏ Dhông hơmâo lăng jing plơi pơdrong hloh pơ Dak Lăk, samơ̆ tơlơi pơjing rai gru grua hăng tơlơi hơdip kjăp mơ̆ng plơi anun lĕ ăt dŏ djă pioh mơn gru grua djuai ania Êđê. Hơdôm glông jơlan pla bơnga hơmâo pơhrup hiam, wai lăng klă, mơtah mơda, hơdôm boh sang kyâo glông ăt dŏ hơnong đôč; jua čing hơgor ăt dŏ mơñi na nao amăng hrơi ngui ngor, ngă yang rơbang yom mơ̆ng plơi pla, mơ̆ng lŏn ia laih anun lơ̆m čơkă tuai. Mơ̆ng sa boh plơi djuai ania Êđê, ƀuôn Akŏ Dhông jing anih čơkă tuai hyu ngui hmư̆ hing mơ̆ng tơring čar Dak Lăk - anih gru grua ƀuh amăng tơlơi hơdip rim hrơi mơ̆ng plơi pla. Tha plơi Y Nuel Niê brơi thâo, sit bruă mă yua gru grua djuai ania Êđê ngă phun atir yơh djru plơi pla jai hrơi pơdrong tui, rơnuk rơnua, yâo mơak: “Amăng plơi pla, rim blan leng kơ hơmâo tơlơi adoh suang pĕ goong atông brô̆ bơwih brơi đôč kơ ƀing tuai nao ngui. Hơdôm tơlơi bơwih brơi, biă ñu lĕ ƀong huă, adoh suang, khŏm pơplih kiăng pơhưč ƀing tuai hloh”.

Hrŏm hăng Buôn Akŏ Dhông, lu plơi pla pơkŏn mơ̆ng Dak Lăk ăt glăk ruah mă jơlan đĭ kyar kiăo tui gru grua ngă tơmeh. Ƀơi ƀuôn Chuah, să Krông Ana, juăt ƀu na nao rơdêh kông nông pơgiăng ƀing tuai mơ̆ng čar rơngiao, bơrơyuh drơi tui rơdêh đuăi klong klot klong klot tui  jơlan lŏn drot mơ̆ng plơi nao truh pơ hmua. Mơnuih djuai ania Êđê pơ anai iâu ngui lĕ “rơdêh mui trần Êđê” - tơlơi iâu pơsưñ đôč samơ̆ hơmâo kơdrưh biă mơn. Plơi pla ƀu pơhrup mă kiăng kơdrưh ôh, gơñu čơkă tuai kiăo tui tơlơi hơdip rim hrơi mơ̆ng ƀing ñu mơtăm.

Amai H’Đor Êñuôl, dŏ pơ ƀuôn Chuah, ăt dŏ mơñam mrai ƀơi sang kyâo, ăt dŏ ƀă ană ñu kiăo tui rơkơi nao pơ hmua, ăt hơbai añăm hla plum, trŏng phĭ mơn, hăng čơkă tuai nao ngui sit pran jua, sit tơlơi hơdip ñu, hăng tơlơi mơak mơai, thâo ƀu-eng mơ̆ng sit sang anŏ ñu. Tơlơi sit pran jua anun yơh ngă kơ ñu hăng neh met wa amăng plơi jai pơ-ư pơ-ang hloh, yâo mơak hloh yua gru grua mơ̆ng ƀing ñu huăi rơngiă hĭ ôh lơ̆m lŏn ia ta jai hrơi đĭ kyar tui tơnuk phrâo: “Čơkă tuai mơ̆ng čar rơngiao lĕ ƀu hơmâo hơget tơnap lơi, ta kư hơdip sit, ngă bruă sit hnun yơh tuai ñu kiăng, ñu ƀuh tơlơi hơdip rim hrơi mơ̆ng ƀing ta, ƀuh gru grua, tơlơi jik bruă ngă hmua mơ̆ng ƀing ta. Jing tui anun lĕ kâo lăng mơak biă mă lơ̆m hơmâo hơdip hăng ngă bruă djơ anun”.

Lu plơi pla mơ̆ng Dak Lăk, mah tơlơi hơdip pơplih laih, sang anŏ hăng plơi pla ăt jing tơmeh phun mơ̆ng tơlơi yâo mơak. Ama pơtô ană atông čing ƀu kơnong či djă pioh răk lui đôč ôh, ăt kiăng bong hrĕ kôl kjăp hloh djŏp rơnuk. Ơi Y Duyệt Niê, buôn Phơng, să Ea Tul, lăi, tơlơi yom hloh lĕ bruă sang anŏ, plơi pla pơtô nao rai anŏ yom phun mơ̆ng gru ama grua amĭ: “Sang anŏ leng kơ kah pơpha tơlơi mơak mơai hăng ană bă. Lơ̆m hơmâo wan, kâo pơtô ană tơčô atông čing tơnah, čing kram, kiăng ană tơčô thâo hluh hăng pơpŭ anŏ yom mơ̆ng djuai ania Êđê”.

Lơ̆m gru grua jing phun atur mơ̆ng tơlơi hơdip, tơlơi ră ruai “kram tha rơbung bluh”, ñu hnun yơh djŏp rơnuk. Ƀơi lu plơi pla Dak Lăk, ƀing čơđai glăk tŏ tui anŏ yom mơ̆ng ơi yă ta đưm hăng tơlơi pơ-ư pơ-ang. Adơi Y Krông Hin Niê, ƀơi ƀuôn Tơng Jŭ, phương Ea Kao, tơring čar Dak Lăk glăk tui hrăm anih atông čing, ră ruai: “Gơmơi hơmâo hrăm thim tơlơi čing phrâo wơ̆t hăng tơlơi suang. Kâo čang rơmang hơdôm tơlơi čing, tơlơi suang anai hơmâo lu mơnuih thâo, hmư̆ ư hloh”.

Tơlơi hơmâo mơ̆ng hơdôm boh plơi brơi buh, tơdah kiăo tui tơlơi đĭ kyar bơwih ƀong huă mơ̆ ƀu hơmâo ôh gong tơmeh gru grua, tơlơi đĭ kyar anun jing rơpih, ƀu kjăp ôh. Kơđai glăi, lơ̆m gru grua hơmâo pioh tong krah, bơwih ƀong jing bruă čung ba tơlơi hơdip mơda. Bruă čơkă tuai hyu ngui amăng plơi pla, djă pioh čing hơgor, răk lui bruă pơkra gơnam hơmâo mơ̆ng đưm ƀu kơnong pơjing tơlơi bơwih ƀong đôč ôh, ăt djru jê̆ giăm ană plơi pla, ngă yâo mơak hloh dong. Anun jing jơlan ngă bruă mơ̆ să Hòa Phú, tơring čar Dak Lăk glăk ruah mă kơ črăn đĭ kyar phrâo. Ơi Đỗ Xuân Hiếu, Kơ-iăng khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Hòa Phú brơi thâo: “Să Hòa Phú hơmâo 6 boh plơi pla djuai ania Êđê dŏ hơdip, ăt hơmâo răk pioh lu gru grua yom mơ̆ng đưm. Anai ƀu kơnong jing grua yom đôč ôh, ăt jing tơlơi yom phun či đĭ kyar bruă čơkă tuai hyu ngui amăng plơi pla hăng djă pioh gru grua djuai ania Êđê amăng hrơi blan mut hrŏm rơnuk phrâo”.

Ƀơi hơdôm boh plơi djuai ania Êđê či Dak Lăk rơnuk anai, tơlơi yâo mơak ƀu kơnong pơƀuh hăng prăk kăk, tơlơi jơnap đôč ôh, ăt pơƀuh hăng tơlơi pơ-ư pơ-ang lơ̆m jua čing hơgor mơñi, lơ̆m gru grua hơmâo rŭ pơdong glăi, hơmâo pơtô hăng ngă phrâo rim hrơi. Ƀơi lŏn dap kơdư, hơdôm boh plơi anun ăt glăk dŏ pơsit sa tơlơi ta juăt ƀuh mơn samơ̆ hơđong kjăp: đĭ kyar amra dlăm hăng čăt akha lơ̆m hơmâo ba jơlan hăng gru grua, tơlơi yâo mơak mơ̆ng ană mơnuih sit nik gai rek pơkă brơi anŏ yom hloh mơ̆ng tơlơi đĭ kyar./.

Công Bắc- H’ Xíu/Siu H'Mai pơblang hăng pôr

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC