Bơyan bơnga pơ plơi pla phrâo Dơk Rơng
Thứ bảy, 18:22, 21/02/2026 A Dơng/Siu H'Mai pơblang A Dơng/Siu H'Mai pơblang
VOV.Jarai-Mut amăng thun phrâo 2026, bruă lŏm lui ƀun rin, đĭ kyar bơwih ƀong huă ƀơi plơi Dơk Rơng, să Đăk Đoa, tơring čar Gia Lai hơmâo lu tơlơi pơplih rơđah bơngač. Hok mơak hloh lĕ mơnuih ƀôn sang djuai ania Bahnar thâo pơmin hrưn đĭ, pơklaih ƀun rin, kơtưn ngă pơdrong, akŏ pơdong tơlơi hơdip trơi pơđao, yâo mơak. Hăng tơlơi lăp đing nao tuh pơ alin mơ̆ng Ping gah,, Kơnuk kơna, tơlơi gum pơgôp hăng tơlơi gir đĭ kyar bơwih ƀong huă, mơnuih ƀôn sang plơi dơk Rơng glăk hrưn đĭ kơtang hloh.

Plơi pla phrâo Dơk Rơng jing tơlơi pơƀuh rơđah hloh kơ tơlơi pơplih ƀơi kual mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă ƀơi Gia Lai. Mơ̆ng sa boh plơi rin hloh mơ̆ng să Đăk Đoa, truh ră anai, plơi Dơk Rơng glăk buh ao phrâo laih, hiam hloh, pơdrong hloh. Hơdôm glông jơlan bê tông prong agaih plih hĭ jơlan lŏn hlŭ, pơ-iă amruih, hơjan hlŭ, dua bơnah jơlan bêtông jing sang hơmâo man pơdong prong biă. Tơlơi hơdip mơda, prăk kăk hơmâo tui mơn. Ơi Hmư̆ng, mơnuih plơi Dơk Rơng hok kơdok lăi:

“Hơdôm thun giăm anai, neh met wa thâo bơwih ƀong, tơlơi hơdip đĭ kyar tañ, pơplih tui hiam biă. Neh wa ngă pơdao, pla phun kruăi hrĕ, ngă kơphê…hơmâo prăk lu mơn, dưi blơi rơdêh, jơlan hiam, hơmâo apui tŭi ƀơi jơlan. Hơdôm boh sang hơmâo Kơnuk kơna brơi čan prăk či bơwih ƀong, gum pơgôp, akŏ pơjinhg tơlơi hơdip mơak hlak hloh”.

Tui hăng Khua plơi Amyên, tơlơi hơdip plơi Dơk Rơng pơplih tui hrơi anai jing yua “neh met wa thâo bong lŏn, ƀu sĭ lŏn tơnah ôh, hơmâo lu mơnuih pơkom prăk či blơi lŏn dong, či ngă hmua prong hloh”. Ră anai hơmâo 230 akŏ sang, jing dŏ glăi 5 akŏ sang đôč rin. Abih bang sang anŏ leng kơ hơmâo kơphê, tiu, boh kruăi hrĕ, pơdai…sang anŏ hơmâo aset hloh hai ăt hơdôm sao mơn, sang anŏ lu lĕ mơ̆ng 4 truh 5 ha. Hơdôm thun giăm anai, neh met wa kơtưn bơwih bong, mă yua boh thâo, măi mok phrâo amăng bruă jik bruă ngă hmua hăng hơmâo Kơnuk kơna djru brơi čan prăk či tuh pơ alin pla kơphê, anun jing lu sang anŏ hơmâo hơdôm klai, pơdrong biă. Ơi Amyên lăi: tơlơi hơdip neh wa Bahnar trơi pơđao yua đăo kơ tơlơi pơtrun mơ̆ng Ping gah, Kơnuk kơna:

“Plơi Dơk Rơng ră anai plih lu laih, lu mơnuih ngă kơphê mơ̆ng 2ha, 3ha, truh kơ 5ha, prăk lu biă, hơdôm klai hơmâo mơn. Hơmâo sang anŏ năng blung rin, samơ̆ yua triang ngă bruă anun jing hơmâo sang prong, blơi lŏn dong. Hmutu kah hăng sang anŏ ayong Yôn blơi lŏn lu biă, man pơdong sang prong hiam, laih anun blơi tom rơdêh krua dong. Ană plơi hơdôm thun giăm anai pơplih lu biă yơh, hloh kơ anun dong, thâo gum pơgôp, ƀu hmư̆ tui tơlơi plư pleč đuăi nao čar rơngiao”.

Bơyan pơdai hơmâo, bơyan kơphê hơmâo, nua pơmă mơn, Tê̆t anai neh met wa tlao hok biă. Ơi Amyơm, sa čô mơnuih ngă hmua rơgơi ƀơi plơi Dơk Rơng pơ-ư ang: plơi hơmâo rơbêh 20 akŏ sang bơwih ƀong hơmâo, pơdrong biă, prăk pơhrui rim thun rơbêh ha klai, kah hăng sang anŏ ơi Amyơm, ơi Suưih, ơi Pun, ơi Ayim, ơi Lưih….Ơi Amyơm brơi thâo:

“Sang anŏ kâo thun hlâo pĕ kơphê hơmâo biă, nua pơmă mơn. Thun anai kơphê ăt hơmâo tui hăng thun hlâo dong mơn, nua hai ăt hơnong mơn, anun jing sang anŏ gơmơi mơak biă. Čang rơmang pơ anăp hơmâo nua đĭ tui anai dong mơn, kiăng tơlơi hơdip sang anŏ gơmơi hăng neh wa đĭ kyar hloh”.

Hrŏm hăng bruă đĭ kyar bơwih ƀong mơ̆ng sang anŏ, ană plơi Dơk Rơng gum pơgôp, man pơdong plơi pla pơdrong, hiam. Amăng plơi dŏ hơmâo mơn lŏn lui soh, pioh či ngă pơsat aka ƀu či yua ôh. Anun neh met wa pơkra war pơgăn jum dar, pla 2.000 phun kơphê (2ha), jao kơ 10 grup wai lăng, ngă kơphê. Truh ră anai 2ha đang kơphê jing mơboh laih, 1 thun pơhrui glăi rơbêh 700 klăk prăk. Mrô prăk anai pioh pơđom amăng plơi, či ngă jơlan bê tông, jơlan nao pơhmua, man Sang jơnum amăng plơi…laih dong djru sang anŏ rin čan mă huăi mă kơmlai ôh.

Bơyan bơnga Bính Ngọ truh laih hăng plơi pla phrâo Dơk Rơng. Hăng tơlơi đĭ kyar bơwih ƀong hăng thâo gum pơgôp, gir run, plơi Dơk Rơng amra hơmâo tơlơi pơplih kơtang hloh amăng thun anai. Tha plơi Vut, plơi Dơk Rơng, să Đăk Đoa, lăi:

“Thun phrâo, mơnuih ƀôn sang amra gir pơplih tơlơi pơmin ngă bruă, rông pla, khŏm wai lăng klă kah kơphê mơ̆ng mơboh. Neh met wa hok kơdok, lơ̆m hmư̆ hing, ră anai hơmâo laih djuai kơphê phrâo mơboh hloh. Hlâo adih lĕ kơphê TR4 neh met wa tlao hok yơh, bơ ră anai hơmâo thim djuai phrâo lĕ kơphê hla pơ-ô̆, kơphê Mơtah phun ber mơboh biă, dưi pơgang hlăt kman anun jing neh wa glăk gir pla djuai phrâo anai. Neh wa đăo kơnang amra hơmâo prăk hloh, hơdip jơnap hloh, hơmâo djŏp gơnam či kiăng”./.

A Dơng/Siu H'Mai pơblang

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC