Prôk mơ̆ng mơguah, Anom bruă ngă hră să Đăk Đoa hơmâo lu laih mơnuih nao ngă hră. Anom bruă phrâo man pơdong mơn, prong, rơhaih biă, hơmâo djŏp grê brơi ană plơi dŏ tơguan. Đam bah amăng lĕ kiosk brơi ană plơi tut mrô hlơi mut hlâo dơi, ĕp lăng tơlơi pơhing hăng pơmut hră pơ-ar ƀơi glông ngă hră hăng măi. Phrâo ngă giong hră čan prăk mơ̆ng sang bruă prăk djru mơnuih ƀôn sang tơnap đah mơ̆ng hơmâo prăk či ngă kơphê bơyan phrâo, tha plơi Ayŏ, plơi Piơm, hok kơdok brơi thâo: “Tơdơi kơ pơmut să phrâo či ngă hră pơ-ar gêh găl ƀiă, blung a neh met wa ƀing ta khŏm prăp lui djŏp hră pơ-ar. Pô kâo lơ̆m ngă hră čan prăk, arăng ngă hrơi hơget thơ, arăng ba glăi djơ̆ hrơi pơkă mơn. Anŏ yom lĕ ta khŏm prăp lui djŏp hră pơ-ar hlâo, tui anun huăi tơnap ôh, ta rai pơ anai tut mrô dŏ tơguan giong anun arăng iâu ta lĕ ta mut nao. Kơ hơdôm hră pơ-ar pơkŏn kâo ƀu thâo đơi ôh, samơ̆ hră čan prăk anai kâo ngă laih, lăng amuñ mơn”.

Ayong Sun, ƀơi plơi Groi 1, phrâo mă glăi hră brơi ană ñu nao hrăm bruă, ră ruai: sang ñu ƀơi anăp sang să Gla hơđăp. Mơ̆ng hrơi să pơmut hrŏm jing să Đăk Đoa, jơlan nao ataih hloh, hră pơ-ar ngă aset ƀiă: “Hlâo adih sang să giăm sang kâo, samơ̆ bruă ngă hră pơ-ar anai adih lĕ ñu kaih, tơnap hloh. Bơ ră anai sang să ataih biă, nao ataih hloh, samơ̆ ngă hră pơ-ar tañ, amuñ ƀiă. Nao truh anih arăng pơtô brơi truh kơ ngă giong hră mơtăm, giong anun tơguan či mă hră arăng pơglăi đôč. Lăi nao rai kâo lăng tañ hăng gêh găl biă”.

Lăi nao bruă ngă hră pơ-ar, ơi Bônh, Khua plơi Piơm, să Đăk Đoa, lăi: “Tui hăng kâo, blung a lơ̆m 3 boh să pơmut glăi jing sa, lu mơnuih rai pơ anai ngă hră, măi mok aka ƀu djŏp ôh anun jing ngă hră kaih mơn, ană plơi brok hnun hnai mơn. Samơ̆ tơdơi kơ anun 3 blan, hơđong laih, ngă hră pơ-ar brơi ană plơi tañ, huăi glêh dong tah. Kơ hơdôm tơlơi aka ƀu rơđah hăng neh met wa djuai biă, juăt ñu yua aka ƀu thâo rơđah, hơmâo đa ƀu thâo čih hră, ƀu thâo pơđok, aka ƀu thâo čih hră mă pô ôh, dua lĕ hơdôm tơlơi pơhing amăng hră pơ-ar ƀu djŏp ôh, anun yơh ta nao ngă hră amra tơnap, dŏ gun”.

Ƀơi anih ngă hră mrô 8 – Anom bruă ngă hră să Đăk Đoa, amai Sim, djuai ania Bahnar ngă hră brơi: “Kơ bruă kâo ngă lĕ ha hrơi djru ngă năng ai 6 pok hră, lu biă ñu lĕ hră pơ-ar kơ ƀing tha, kơ gru grua, pơtô hrăm, ia jrao…Lơ̆m ngă lĕ kâo pơtô brơi tong ten mơtăm yơh, djru neh wa ngă tơ̆ giong. Tơlơi tơnap lĕ anom bruă ngă hră ră anai djơ̆ biă gơ̆ lĕ ană plơi čih mă pô anăn păn amăng hră, samơ̆ neh wa đa ƀu thâo hră dua ƀu hơmâo VneID, anun jing ƀing gơmơi mă yua mrô anăn gơmơi, pơmut brơi neh wa giong anun mơit đĭ amăng glông ngă hră, năng ai 5 hrơi lĕ giong yơh”.

Hơmâo mơnuih nao pơ anai djru pơmut brơi anăn păn, tơlơi pơhing amăng glông ngă hră pơ-ar điện tử, ayong Hmên, pơ plơi Tuơh Ktu, să Đăk Đoa lăi: “Glông pơmut hră pơ-ar dêh čar hơmâo djŏp boh thâo či ngă hră, kah hăng hră thun tơkeng, lŏn tơnah…abih bang leng kơ pơmut amăng anun soh, samơ̆ neh met wa aka ƀu thâo ngă mă ôh. Pô kâo thâo yua laih, giong anun ngă brơi neh wa lu mơn. Bơ hăng neh wa lĕ ăt dŏ tơnap. Ƀơi sang bruă ăt hơmâo mơn pô djru pơmut brơi, samơ̆ neh wa ăt iâu kâo mơn, yua dah ră anai neh wa ngă hră lu biă pơhmu hăng să pơkŏn”.

Tui hăng ơi Nguyễn Thành Thoại, Kơ-iăng khua anom  bruă ngă hră să Đăk Đoa, anom bruă hơmâo man pơkra blơi măi mok djŏp laih, hơmâo 9 anih ngă hră, 10 boh măi tiñ hăng 1 kiosk bơwih brơi neh wa pơmut tơlơi pơhing amăng glông điện tử. Mơ̆ng blan 7/2025 truh abih blan 1/2026, anom bruă hơmâo mă rơbêh 5.400 pok hră. Mrô hră hơmâo ngă djơ̆ hrơi pơkă rơbêh 98,6%. Rơngiao kơ bruă lŏn tơnah glăk hơmâo tơlơi dŏ tơnap yua aka ƀu djơ̆ hrŏm ôh hră pơ-ar, tơlơi pơhing, dŏ glăi abih bang hră pơ-ar leng kơ hơmâo ngă tañ soh. Ơi Nguyễn Thành Thoại brơi thâo: “Tơring čar pok pơhai ngă bruă anai klă biă. Truh tlam, či abih mông mă bruă, gơmơi leng kơ čih pơtâo amăng glông djă pioh. Hơmâo tơlơi tơnap hơget lĕ akŏ pơjing grup, iâu telephôn, mơ-it tin ñăn či pơkra brơi ƀudah kơnang djru ba ƀu dưi pioh lui ôh. Jing tơring čar git gai kiăo tlôn mơtăm amăng bruă ngă hră pơ-ar ƀơi glông ngă hră pơ-ar”.

Tơlơi hơmâo sit mơ̆ng să Đăk Đoa, tơring čar Gia Lai, gong ai 2 gưl glăk ngă jing anom bruă ngă hră giăm ană plơi, thâo hluh ană plơi hăng bơwih brơi ană plơi. Hăng mơnuih djuai ania ƀiă ƀơi Đăk Đoa, bơyan bơnga anai jai hiam, jai pơđao. Mơnuh ƀôn sang đăo kơnang kơ tơlơi git gai mơ̆ng Ping gah, kơ tơlơi hơdip jơnap hloh mơ̆ng plơi pla, lŏn ia./.