Čil Kwuyên-Djuai ania K’Ho ba gru hlâo ƀơi tơring tơkai čư̆ Lang Biang
Thứ năm, 07:18, 01/01/2026 Khoa Điềm/Nay Jek pơblang Khoa Điềm/Nay Jek pơblang
VOV.Jarai-Ƀơi tơring čar Lâm Đồng, gah yŭ tơkai čư̆ Lang Biang hing ang, anih hơmâo hnoh ia Tiă rô na nao rim blan hăng glai đang kyâo hơngô djơ djơr mơñi sit angin pưh, hơmâo sa čô ană bă djuai ania K’Ho pioh ƀiă abih tơlơi hơdip pô djă lui bơngăt jua gru grua hiam plơi pla, laih dơ̆ng râo pơdưh jua suă pran pơđĭ kyar kơ plơi pla. Anun lĕ tha plơi ơi Čil Kwuyên-sa čô ană bă djuai ania K’Ho, ƀô̆ mơta ba gru hlâo amăng bruă hrăm laih anun hla tui tơlơi pơmin, pran jua, tơlơi dŏ dong ƀong huă hiam mơ̆ng Hồ Chí Minh.

Gah yŭ tơkai čư̆ Lang Biang hmư̆ hing, ia iom hla kyâo pơtâo, ƀuh anŏ kơñĭ prăi hăng bơnga Ang bang hyu ter tơkai čư̆, bă hră amăng čư̆ kơdư. Plah wah amăng plơi pla tơbŭk bơbung sang gru đưm hăng kyâo gru grua đưm laih anun sang man pơdong hơbô̆ phrâo hiam klă ƀơi ƀut plơi B’Nơr B, phường Lang Biang-Đà Lạt, bâo djơ̆ anăn ơi Čil Kwuyên djop pô pơpŭ bơni soh kơ ñu. Yă Nguyễn Thị Cẩm Giang, Kơ-iăng khua git gai ping gah phường Lang Biang-Đà Lạt, brơi thâo:

  “Wa Čil Kwuyên lĕ mơnuih hmư̆ hing arăng đăo kơnang amăng kual plơi pla djuai ƀiă. Wa anun ngă tui klă biă mă  hrăm hăng hla tui tơlơi pơmin, pran jua, tơlơi dŏ dong ƀong huă mơ̆ng Hồ Chí Minh. Ñu hur har hyu pơtô pơblang kơ phung wang añang kor, kơnung djuai amai adơi amăng ƀut ƀăt, plơi pla ngă tui jơlan hơdră mơ̆ng ping gah, tơlơi phiăn kơnuk kơna, gum hrŏm bơkơtưn ngă bruă khăp kơ lŏn ia, hyu pơtô lăi, jak iâu akŏ pơdong plơi pla thâo rơgơi. Laih anun ñu ăt hur har pơtô lăi brơi djă pioh gru ama grua amĭ djuai ania pô, kiăng pơđĭ tui rơnoh yom hiam klă gru grua đưm”.

Amăng tơlơi pơmin đưm djuai ania Lač, sa čơƀeng ƀudah phung gah djuai ania K’Ho (Jring) dŏ hơdip mơda mơ̆ng đưm ƀơi tơkai čư̆ Lang Biang, ră anai gah phường Lang Biang-Đà Lạt, tơring čar Lâm Đồng hrŏm hăng tơlơi phiăn đưm dŏ ung mơ̆ng muai, dŏ bơnai mơ̆ng anet, tơlơi phiăn mă ngăn pơnŭ hăng kơbao rơmô, jing sa tơlơi phiăn ƀudah tơlơi rơkâo ngă tơnap kơ lu sang anŏ hơmâo ană bă đah kơmơi dra či dŏ rơkơi. Ƀuh tơlơi ƀu klă hiam sit pơdŏ rơkơi mơ̆ng bơnai mơ̆ng anet aka truh thun pơkă ba glăi tơlơi sat răm kơ tơlơi hơdip mơda glă kơñ, ơi tha Čil Kwuyên nao lăi pơhmư̆ hăng Khua pô pơtô sang Ơi adai, brơi pơtô lăi, pơblang rơđah kơ mơnuih ƀôn sang ƀing djru đăo, kiăng thâo hluh anun yơh tơlơi pơdŏ rơkơi bơnai mơ̆ng anet abih hĭ mơ̆ng hơdôm thun hlâo kơ anai. Hăng tơlơi phiăn rơkâo hăng kơbao, ngăn pơnŭ ƀudah čuh ƀong pơpŭ kơ thun tha juăt pơphun mơ̆ng đưm laih, kiăng hơmâo kơbao tơnô, ania,  jŭ mriah, ngă kơ ană bă, ană bơnai  tơl tơnap tap. Anai lĕ tơlơi phiăn ƀu găl ôh, hŭi ngă kơ ană tơčô dong hnưh na nao kơ ngăn pơnŭ, ƀuăn ngă yang hăng kơbao. Tha plơi ơi Čil Kwuyên yơh jing pô ngă hlâo brơi lui hĭ tơlơi phiăn ngă yang kơbao pơpŭ drơi jăn ƀing tha hơdip truh tơnŭk mơ̆ng djuai ania Lač:

 “Amăng abih tơlơi hơdip ta sit mơ̆n kŏn anăm lơi mă bruă tloh blơi djop pă drơi kơbao tui anun. Kâo pô pơgôp hiăp kơ ƀing mơnuih thâo hră, ƀing kơhnâo rơgơi amăng djuai ania khom pơčrong sai, brơi lui hĭ tơlơi phiăn đưm ƀu găl hăng rơnuk anai. Giong anun, ba lăi pơthâo pơ anih jơnum khua jua pơ să čih pơmut amăng Hră pơtrun ping gah să. Giong čih pơthâo ngă Hră pơtrun laih, hyu pơtô lăi, pôr tơlơi phiăn kơnuk kơna brơi mơnuih ƀôn sang khom ngă tui djơ̆. Hlâo adih, rơkâo kơbao ngă kơ arăng tư̆ hnưh na nao truh rơnuk ană tơčô. Ră anai ƀu hơmâo tah. Kâo ƀuh kah hăng sa bruă mă hơkrŭ anet aneo mơ̆ng ta brơi lui hĭ tơlơi phiăn hơđăp ƀu klă”.

 Bơyan bơnga phang anai, tha plơi ơi Čil Kwuyên  đĭ nao truh 69 thun yơh. Samơ̆ ñu ƀu ruah mă tơlơi hơdip hyuk hyak ŏ soh sel đôč đač ôh, ăt hyu pơtô pơblang mă bruă djru pơsir kơđi tơlơi amăng plơi pla, ngă hrŏm sang phat kơđi mơnuih ƀôn sang kual 1 tơring čar Lâm Đồng. Hơmâo tơlơi pơdjơ̆ sao, bơrơsua gơnam tam, lŏn sang đang hmua, pơdjơ̆ sao rơkơi bơnai ƀơi anŏ pơmin ƀu sir ôh, samơ̆ hăng tơlơi thâo hluh lu, hruaih tơlơi phiăn plơi pla hăng tơlơi phiăn kơnuk kơna, anun ñu pơsir lu kơđi djơ̆ găl, arăng ƀuh lăp hăng ngă tui.

Tơlơi yom hloh lĕ, hlâo kơ ĕp bruă či ngă pô pơsir kơđi kơhnâo rơgơi, tha plơi ơi Čil Kwuyên jing mơnuih rông kơbao lu biă amăng kual, pŭ kơbao ñu truh 80 drơi. Ñu yơh mơnuih djuai ania K’Ho ƀơi Lang Biang blung a hrăm tui, bruă pla phun boh Hồng, ba glăi boh tŭ yua lu prăk kăk. Mơ̆ng 40 thun hlâo kơ anai, hrŏm hăng sa čô mơnuih bơwih ƀong huă rơgơi, laih anun gơgrong ba ngă khua apăn bruă tơlơi phiăn ƀơi să hăng pran jua anăp nao kơ mơnuih ƀôn sang, tơdăm hlăk anun Čil Kwuyên hyu ƀơi djop ƀôn lan plơi pla, gui ba hră pơar tơlơi phiăn pioh pơtô lăi kơ mơnuih ƀôn sang.

Ră anai, mah tơlơi hơdip mơda sang anŏ djop laih ƀong huă đĭ đăi gŏ amŏ, samơ̆ tơkai ñu ơi tha Čil Kwuyên ăt ƀu pơdơi pơdă dŏ ha dơnong ôh, tơngan ăt či mă bruă, boh pơhiăp ăt pơtô ba mơnuih ƀôn sang:

 “Kâo čang rơmang sang anŏ, phung wang ăt kah hăng abih bang mơnuih mơ̆n amăng plơi pla thâo gum pơgôp tong ten, hơdip mơda tơpă hiam, anăm ngă soh hăng tơlơi phiăn kơnuk kơna, ngă tui djơ̆ jơlan hơdră ping gah pơtrun, hơdôm tơlơi phiăn juăt đưm ƀu găl lui hĭ. Thun phrâo truh laih, rơkâo tơlơi hiam mơak kơ abih bang mơnuih tơphă, rơnuk rơnua, bơwih ƀong huă gêh găl, hrŏm hơbit pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, pơđĭ plơi pla”.

 Hăng gong gai kơnuk kơna, tha plơi ơi Čil Kwuyên lĕ kah hăng tơdrông tua pô pơtruh nao rai tong ten tơlơi kiăng plah wah Ping gah hăng pran jua mơnuih ƀôn sang. Amăng kual plơi pla, tha plơi ơi Kwuyên lĕ kah hăng gru bơngač brơi kơ ană plơi kiăo tui. Ayong Jusep, sa čô mơnuih amăng plơi pla lăi:

  “Ơi Kwuyên lĕ sa čô ơi, sa čô ama hơdip tơpă hiam klă amăng sang anŏ. Ñu hơmâo lơlơi pơgôp pran jua lu biă mă hăng bruă mă, tơlơi bơwih ƀong huă kơ mơnuih ƀôn sang pơ anai. Mơ̆ng tơlơi pơgôp hiăp, djru ba pơtô lăi anun tơlơi pơdŏ rơkơi mơ̆ng muai bơnai mơ̆ng anet amăng kual arăng lui abih. Ñu ăt jing mơnuih ba gru hlâo, ngă tui djơ̆ tơlơi phiăn, jơlan hơdră ping gah, kơnuk kơna anun yơh mơnuih ƀôn sang pơpŭ biă mă, đăo kơnang kơ ñu”.

Thun blan giăm anai, tha plơi ơi Čik Kwuyên hơmâo lu tơlơi mơak. Ƀrô amăng blan 9 laih rơgao, ñu hơ̆k mơak hrŏm hăng grup mơ̆ng tơring čar Lâm Đồng nao jơnum mơak hơdor glăi 80 thun Hrơi akŏ pơdong kơnuk kơna lŏn ia lơ 2/9 ƀơi Hà Nội. Ñu ăt hơ̆k mơak dưi nao jơnum hrŏm bơkơtưn ngă bruă khăp kơ lŏn ia ƀơi dêh čar tal XI phrâo jơnum guang hrơi tơjuh hlâo.

Rup rap ơi tha Kwuyên greh gruñ hăng mông jơnum plơi, ƀôn ƀut, tơña bla, pơhiăp hrŏm, pơtă pơtăn ană plơi pla răng kơđiăng hăng tơlơi plư pleč, tơlơi čan prăk kơmlai lu mơ̆ng ƀing soh sat, anun yơh rup rap lăng hiam rô̆ hloh kơ sa čô mơnuih ană plơi pla hơdip hiam tơpă ƀơi tơring tơkai čư̆ Lang Biang. Hơdôm bruă mă pran jua mơ̆ng ñu djru hrŏm hơmâo pơgang brơi tơlơi rơnuk rơnua klă amăng ƀut plơi B’Nơr B, phường Lang Biang-Đà Lạt hơmâo tơlơi mơak hlak na nao.

 

Khoa Điềm/Nay Jek pơblang

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC