Rim yang hrơi mơguah, ayong Đặng Văn Khanh, dŏ pơ plơi Bình Hòa, să Bắc Bình, tơring čar Lâm Đồng hơdeč hmar kih rơmet drông war, prăp lui gơnam čem 400 drơi pai. Ñu lăi, hlâo adih ngă pơdai, bơwih ƀong tơnap biă, ră anai rông pai lăng bruă anai dưi dăi biă hăng sang anŏ. Anih rông pai hơmâo ñu pơkra kjăp. Mơ̆ng 30 drơi pai blung a, truh ră anai ñu hơmâo rơbêh 400 drơi. Rơngiao kơ rông pai New Zealand, sang anŏ ñu ăt rông thim pai blâo uai. Ƀu kơnong sĭ pai ngă djuai či rông đôč ôh, ayong Khanh ăt sĭ pai či čuh ƀong, hăng nua ñu mơ̆ng 80-90 rơbâo prăk/kg, laih anun 140 rơbâo prăk/sa drơi pai pioh rông.“Neh met wa rai blơi či ngă djuai hai kâo ăt sĭ mơn, nua ñu 140 rơbâo prăk/drơi. Pai kô̆ anai lĕ djuai New Zealand, tŭ biă hăng bruă rông krư̆, rông ñu tañ prong mơn, tơdah tui hăng pai uai ñu 6 blan, jing djuai anai ñu 4 blan đôč”.

Ră anai, anih blơi pai mơ̆ng sang anŏ ñu hơmâo lu mơn, anih juăt ba sĭ lu hloh lĕ: Phan Thiết, Phan Rang - Tháp Chàm,...rim blan ayong Khanh hơmâo rơbêh hơdôm pluh klăk.

Ƀu ataih đơi lơi mơ̆ng anun, anih pơkra gơnam, sĭ mơdrô rơmô ƀhu ha wơ̆t pơ-iă mơ̆ng sang anŏ ayong Bá Hữu Nhi ngă bruă ƀu hmao pơdơi pơdă, ƀing ñu sĭ tă mơnŏng, hăng ba ƀhu amăng pơ-iă, prăp či sĭ amăng hrơi Tê̆t pơ anăp. Ñu lăi, kiăng rơmô ƀhu ha wơ̆t pơ-iă jơman ta khŏm ruah mơnŏng săt, arăng phrâo čuh mơtăm, tơdơi kơ anun ta luk jriu ngôt hra pơđăm lui hăng ƀhu amăng pơ-iă. Yom hhloh lĕ pơhlom hơdjă. Tui hluai kơ mơnŏng rơmô mơn, nua sĭ ñu phara mơn, rơgêh biă ñu lĕ 400.000 prăk/kg, pơmă hloh lĕ 650.000 prăk/kg:“Blung a kâo ƀhu lăng mơn, tơdơi kơ anun arăng rai blơi, anun ƀơ ƀrư̆ kâo pơƀuh hyu, ƀu pơmin lơi dưi sĭ kloh tui anai, rim hrơi mă glăi rơbêh 10 boh akŏ rơmô, giong anun pluh hơdôm kĭ mơnŏng dong, samơ̆ ăt ƀu djŏp či sĭ lơi. Mông anai, ngă thim mơnŏng pha rơmô dong đah mơ̆ng pơđĭ tui anŏ yom anŏ jơman mơ̆ng gơnam ta pơkra”.

Ƀơi jơlan plơi Bình Hòa, să Bắc Bình, hmư̆ ƀing čơđai iâu gŏp ñu nao pơ sang hră; lăng nao pơ ataih ƀiă lĕ rơdêh măi kai glăk či čoh hmua či ngă pơdai puih phang...Abih bang pơjing rai rup hiam djŏp mơta tơlơi hơmâo amăng tơlơi hơdip phrâo ƀơi plơi pla Chăm anai.

Giăm anai, rơngiao kơ prăk pơhrui mơ̆ng boh kuga, ngă pơdai, rông rơmô, rông be, neh met wa să Bắc Bình ăt hrăm, sem lăng, pơplih tơlơi pơmin “pơkra anŏ hơmâo” jing “pơkra anŏ anih mơdrô kiăng”; pok pơhai lu hơbô̆ bruă rông hlô, pok sang sĭ...ba glăi prăk kăk, ngă hơđong tơlơi hơdip.

Nao hrŏm hăng đĭ kyar bơwih ƀong, neh met wa djuai ania Chăm dŏ djă pioh hăng pơtrut tui anŏ yom gru grua, tơlơi phiăn mơ̆ng djuai ania gơñu, hăng bruă răk pioh gru đưm (pra yang Pô Patao At, pra yang Pô Nit, pra yang Pô Klaiong Kasait...), djă pioh tơlơi ngă yang, tơlơi ngui đưm (Katê, Ramưwan, Rija Negar...) djă pioh bruă man gŏ lŏn, mơñam eng ao...Laih anun pơlir hăng đĭ kyar čơkă tuai hyu ngui, gru grua jing atur kjăp kơ tơlơi hơdip mơda hăng bơwih ƀong mơ̆ng tơring čar.

Ơi Hắc Văn Quang Huy, Khua anom bruă Bơwih ƀong să Bắc Bình, tơring čar Lâm Đồng, brơi thâo, să kiăng tơring čar pơđĭ tui anŏ yom tơlơi ngă yang Kate ƀơi pra yang Pô Nit. Laih dong pok pơhai ngă Kơčăo bruă djă pioh hăng đĭ kyar bruă man gŏ lŏn mơ̆ng djuai ania Chăm:“Hăng tơlơi gơgrong ngă mơ̆ng să, gơmơi ăt hyu pôr pơthâo kiăng ƀing kơhnăk thâo hluh anŏ yom mơ̆ng bruă djă pioh hăng pơtrut tui bruă mơ̆ng ơi yă đưm pioh glăi. Bruă anai ƀu kơnong bruă mă đôč đač ôh, anai jing gru grua amăng plơi pla dong. Tui hăng kơčăo bruă mơ̆ng tơring čar, bruă ba tơbiă hơdôm ring bruă kiăng ngă, pơkă hơnong čuk pơkra lŏn truh thun 2030, lăng nao pơ anăp thun 2050 adih, laih anun hơmâo tơring čar kĭ brơi laih. Gơmơi ăt rơkâo man pơdong Anih pơdă gơnam man hăng lŏn djuai ania Chăm pơlir hăng pơƀuh tơlơi rơgơi man gŏ čơlŭ mŏng hăng tơlơi adoh, tơlơi suang Chăm”.

Să Bắc Bình, tơring čar Lâm Đồng hơmâo giăm 19.000 čô mơnuih Chăm, jing hơmâo giăm 37% mrô mơnuih. Kơ kual djuai ania Chăm să Bắc Bình, tơring čar Lâm Đồng hrơi anai, tơlơi rin rơpa, ƀu thâo phe phô, djă pioh tơlơi phiăn ƀu hiam jing rơgao ataih laih, plih hăng rup sa kual plơi pla pơdrong sah, pơplih djŏp bruă mơ̆ng bơwih ƀong truh mơnuih mơnam. Anun yơh pơsit brơi tơlơi gum ngă bruă ha pran, tơlơi gir run hrưn đĭ mơ̆ng neh wa či ba plơi pla Chăm đĭ kyar kjăp hrŏm hăng lŏn ia ta./.