Giăm mơng anai 4 thun, sang anŏ amai K’Thị Nam dŏ amăng ƀut plơi 2 hơmâo khul pơlir đah kơmơi să Đông Giang brơi čan 50 klăk prăk mơng sang bruă prăk djru mơnuih mơnam Hàm Thuận Bắc kiăng tuh pơ alin pơđĭ kyar pla phun sầu riêng hăng rông rơmô. Truh ră anai, hơbô̆ bruă bơwih ƀong huă amăng sang anŏ amai Nam hơmâo ba glăi tŭ yua, pơhrui ƀơƀrư̆ lu tui, yua anun tơlơi hơdip amăng sang anŏ jai hrơi hơđong ƀiă. “Sang anŏ gơmơi hơmâo čan prăk gah khul đah kơmơi 50 klăk prăk kiăng pơđĭ kyar pla sầu riêng, rông rơmô. Sang anŏ ăt tuh pơ alin dưm đing ia brơi brơi phun pla hăng phun pla bluh đĭ hiam. Gơmơi ƀuh arăng pla sầu riêng ba glăi tŭ yua anun gơmơi hrăm tui. Kơ boh thâo pla pơjing, ƀing gơmơi hrăm tui hơdôm đang hmua hlâo sầu riêng ba glăi tŭ yua, anun gơmơi hla tui”.

Hrŏm hăng sang anŏ amai K’Thị Nam ăt hơmâo sang anŏ amai K’Thị Ẩn, tơdơi kơ čan prăk, amai Ẩn hơmâo khin hơtai phă hĭ giăm 2 ektar phun sầu riêng. Ră anai 2 djuai phun pla anai hơmâo sang anŏ amai Ẩn bơwih brơi klă hloh, him lăng ba glăi pơhrui hơđong brơi sang anŏ amăng hơdôm thun pơ anăp. “Sang anŏ gơmơi hlâo anun pla boh ñông samơ̆ hơdôm thun anai pla boh ñông pơhrui ƀu hơmâo anun hơdai nao pla kơphê, sầu riêng giăm rơbêh 1,5 ektar, ăt mơng prăk čan pơhrua mơng sang bruă prăk djru mơnuih mơnam kiăng tuh pơ alin blơi anah pơjeh, kmơk, đing ia…ră anai phun pla glăk bluh đĭ hiam, gơmơi ăt gir run bơwih brơi dua djuai phun pla anai kiăng tơdơi anai ba glăi pơhrui hơđong brơi sang anŏ”.

Hăng rơbêh 800 čô ding kơna đah kơmơi mut hrŏm jơnum pơƀut ƀơi 5 ƀut grup amăng plơi pla, hơdôm thun rơgao, kiăng djru brơi ƀing ding kơna dưi čan prăk tui hơdră djru pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, Khul pơlir đah kơmơi să Đông Giang, tơring čar Lâm Đồng hơmâo gum hrŏm kjăp phik hăng Sang bruă prăk djru mơnuih mơnam Hàm Thuận Bắc, tơring čar Lâm Đồng jao prăk tuh pơ alin, ngă gêh gal brơi ding kơna pơđĭ kyar bơwih ƀong amăng sang anŏ, ƀơƀrư̆ pơplih tơlơi hơdip mơda.

Amai K’Thị Châu dŏ amăng să Đông Giang, tơring čar Lâm Đồng brơi thâo, ăt mơng prăk čan mơng sang bruă prăk djru mơnuih mơnam, sang anŏ ñu hơmâo tuh pơ alin pla sầu riêng hăng kơphê amăng 1,5 ektar. Samơ̆, hrơi blan pĕ pơhrui kơphê hăng sầu riêng sui anun yua gơnam ƀiă hrơi rông ba gơnam sui hrơi, anun amai Châu rông rơmô, un, hơdôm phun pla ƀiă hrơi kiăng hơmâo dong prăk pơhrui brơi sang anŏ.

Amai K’Thị Châu brơi thâo, kiăng phun pla bluh đĭ hiam amăng bơyan không phang kar hăng thun anai, ñu khin hơtai tuh pơ alin blơi đing ia pruih đuăi hajăn, kiăng pơkrem ia pruih brơi phun pla, hrŏ ƀiă mơnuih mă bruă, laih dong pơhlôm brơi phun pla djop ia kiăng pơđĭ kyar tañ, ba glăi tŭ yua amăng bơwih ƀong huă. “Kâo hơmâo čan prăk sang bruă prăk djru tuh pơ alin pla kơphê hăng sầu riêng. Kiăng hơmâo ia pruih, sang anŏ gơmơi tuh pơ alin rơbêh 200 klăk prăk, wŏt klơi dơnao laih dong dưm đing ia, truă ƀek, laih dong anah pơjeh dong. Hơdôm phun pla anai pĕ pơhrui sui, anun gơmơi khŏm pla wŏt rơtă, kơtor, rông un, rông rơmô kiăng hơmâo prăk yua rĭm hrơi, hơmâo prăk blơi kmơk, ia jrao pruih brơi phun kơphê, sầu riêng”.  

Tui sit nik brơi ƀuh, hơdôm thun rơgao, rơnoh prăk čan tui hơdră djru ngă kơ lu sang anŏ djuai ania ƀiă să kual čư̆ siăng Đông Giang hơmâo djop tơlơi gal pơđĭ kyar ngă hmua, đĭ tui prăk pơhrui hăng hơmâo bruă mă hơđong kjăp. Sit biă ñu hơdôm boh sang anŏ ƀun rin, giăm ƀun rin hăng ƀing mơnuih tui hơdră djru dưi čan prăk tui hơdră djru dưi ƀơƀrư̆ hơđong tơlơi hơdip, hrưn đĭ pơklaih mơng ƀun rin hơđong kjăp.

Yă K’Thị MHảo, Khua khul pơlir hơbit đah kơmơi să Đông Giang, tơring čar Lâm Đồng brơi thâo, truh ră anai, prăk čan mơ̆ Khul găl wai lăng giăm rơbêh 12 klai prăk, hăng 350 čô ding kơna čan prăk. Tơdơi kơ ƀing ding kơna dưi čan prăk, Khul git gai hơdôm khul grup gum hrŏm hăng plơi pla pơtrut kơtang bruă pơtô pơblang, črâo ba ding kơna mă yua prăk tŭ yua, lăp djơ̆. “Amăng hrơi blan rơgao, sa, dua čô ding kơna nao čan prăk hăng pơplih phun pla. Rơngiao kơ phun pla anun lĕ boh ñông, ding kơna ăt gơgrong pơplih mơng phun boh ñông hơdai nao pla kơphê, sầu riêng hăng ră anai hơbô̆ bruă anai pơđĭ kyar klă, ba glăi tŭ yua amăng pơplih bơwih ƀong amăng sang anŏ. Lu ding kơna hơmâo mă yua boh thâo phrâo amăng ngă hmua, hơdôm boh sang anŏ khin hơtai tuh pơ alin dưm truă đing pruih ia pơkrem kiăng plai ƀiă mơnuih mă bruă hăng bruă pruih ia phrâo tui anai ngă kơ phun pla pơđĭ kyar tañ ƀiă”.

Truh ră anai, tơlơi hơdip kơ ƀing ding kơna đah kơmơi tŭ mă prăk čan djru ba mơng sang bruă prăk djru mơnuih mơnam Hàm Thuận Bắc, tơring čar Lâm Đồng jai hrơi pơplih. Mơng mrô prăk čan anai ƀu djơ̆ kơnong ĕp brơi bruă mă, đĭ tuii prăk pơhrui brơi sang anŏ đôč ôh mơ̆ ăt pơgôp ngă pơplih tơlơi pơmĭn mơng ƀing đah kơmơi djuai ania ƀiă kual čư̆ siăng să Đông Giang, tơring čar Lâm Đồng amăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, man pơdong plơi pla phrâo./.