Pơplih amăng plơi pla mơnuih sông kơtang Wừu
Thứ bảy, 08:00, 02/05/2026 A Dơng/Siu Đoan Pơblang A Dơng/Siu Đoan Pơblang
VOV.Jarai-Să Đak Sơ Mei-kual ngă hơkrŭ-Plơi pla mơnuih sông kơtang Wừu tơring čar Gia Lai, glăk “pơplih ƀô̆ mơta” bă blai pran hơdip. Tơlơi hơdip trơi pơđao glăk ƀơƀrư̆ ƀuh tui hăng neh met wa kual ngă hơkrŭ anai.

Găn rơgao rơbêh 30 km jơlan kơsu rôk tui đang kơphê, kơphê mơng jơlan mrô 19 nao pơ să Đak Sơ Mei, tơlơi ngă lu mơnuh kơtuă hloh lĕ rĭm boh plơi pla lêng kơ agaih rơnăk. Weh nao plơi gru grua Đe Gôh, tơlơi kơđŏm glăi blung a lĕ hơdôm ară jơlan ƀêtông ataih gong. Dua bơnah jơlan lĕ hơdôm boh sang prong rơhaih. Lu sang anŏ blơi djop gơnam hmư̆, lăng, rơdêh thut, rơdêh čoh hmua…pioh kơ ngă đang hmua; tơlơi hơdip gah bơngăt hăng gơnam tam hơmâo hrưn đĭ. Tha plơi A Điêu, hur har pran jua brơi thâo: plơi ră anai hơmâo rơbêh 100 ektar đang pla kơphê glăk pĕ pơhrui, hơmâo lu sang anŏ pơhrui rĭm thun rơbêh ha klai prăk, pơhmutu lĕ sang anŏ ơi Châp, ơi A, ơi Hơ…

“Yua hơmâo kơnuk kơna đing nao, črâo brơi bruă pla kơphê, ngă hmua pơdai, sĭ mơdrô gơnam đang hmua ăt gêh gal, hơmâo nua. Plơi pla gơmơi pơplih lu biă: sang man pơdong prong rơhaih ƀiă, hơmâo rơdêh kông nông yua gah ngă hmua, bruă bơwih ƀong jai hơđong. Neh met wa hok mơ-ak biă mă, bơni kơ Ping gah hăng Kơnuk kơna djru brơi tơlơi hơdip trơi pơđao kar hăng ră anai.”

Ƀơi plơi Tŭl Doa (plơi kơ mơnuih sông kơtang Wừu, ơi Jit, Khua plơi Tŭl Doa, brơi thâo:

“Amăng tơlơi bơwih ƀong huă, neh met wa hrăm tui bruă pla kơphê ayuh pơhrui ăt hơmâo hmăi ƀiă. Thun hlâo, plơi pla ăt dŏ rơbêh 80 boh sang anŏ ƀun rin, truh ră anai dŏ kơnong giăm 40 boh sang anŏ. Tơlơi hơdip kơ neh met wa đĭ đăi, yua gơnang nao bruă nua kơphê đĭ. Ƀing ană tơčô ăt hơmâo kơnuk kơna man pơdong brơi sang hră, ƀing nai nao tơl sang juh alum pran jua ƀing čơđai nao hrăm hră.”

Anih anom, jơlan glông hơmâo tuh pơ alin man pơkra, tơlơi hơdip kơ mơnuih ƀôn sang jai hrơi đĭ đăi, anai lĕ tơlơi pơƀuh brơi mơng tơlơi đing nao djru brơi mơng Ping gah hăng kơnuk kơna hăng kual ngă hơkrŭ đưm hlâo adih. Mơng plơi pla tơnap tap hloh Kon Jôt (să Hà Đông hơđăp) ataih mơng să rơbêh 30 km, mah plơi pla aka ƀu pơdrong sah samơ̆ huăi ƀuh hơmâo rin rơpa amăng bơyan jê̆ yuă hơpuă dong tah. Ơ Tơh, mơnuih ƀôn sang plơi Kon Jôt brơi thâo, neh met wa gir hrăm tui, mă yua boh thâo phrâo amăng rông hlô, pla pơjing…tơlơi hơdip jai hrơi pơplih tui:

“Hlâo adih, neh met wa amăng plơi pla gơmơi kơnong thâo tơjŭ pơdai, pla hơbơi plum anun tơlơi hơdip tơnap tap, kơƀah djop mơta. Ră anai, yua hơmâo Kơnuk kơna djru brơi rơmô, bê hăng anah phun pla anun lĕ phun keo…, neh met wa hơmâo dong tơlơi gal kiăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, tơlơi hơdip jai đĭ đăi ƀiă.”

Să Đak Sơ Mei hơmâo 10 boh plơi pla, giăm 15.000 čô mơnuih, amăng anun rơbêh 87% mrô mơnuih lĕ djuai ania ƀiă. Hrŏm hăng bruă tuh pơ alin man pơdong anih anom jơlan glông, gong gai ƀon lan hơmâo pơlir hrŏm lu jơlan hơdră, tơloi djru ba mơng kơnuk kơna kiăng djru brơi neh met wa hrưn đĭ pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, ƀu pơdơi hrưn đĭ tơlơi hơdip mơda. Truh ră anai, djop gơnong bruă juăt pơphun pơtop hrăm kơ boh thâo rông hlô mơnong, pla pơjing, djru brơi kmơk, hlô rông, anah phun pla djru brơi mơnuih ƀôn sang. Ơi Đinh Ơng, Khua jơnum min mơnuih ƀôn sang să Đak Sơ Mei brơi thâo:

“Să Đak Sơ Mei hơmâo lu mơnuih djuai ania Bahnar, Jarai…truh rơbêh 87% mrô mơnuih. Hrŏm hăng tơlơi đing nao tuh pơ alin mơng Kơnuk kơna, pơ anăp anai, să amra tŏ tui pơtrut pơsur neh met wa bơwih ƀong ngă hmua, pơđĭ kyar bơwih ƀong huă kiăng plơi pla jai hrơi trơi pơđao, pơplih ƀiă dong.”

Tơlơi pơplih amăng plơi pla ngă hơkrŭ mơnuih sông kơtang Wừu jai hrơi tong ten, jing ba than ba glăi mơng pran găn rơgao tơnap hăng tơlơi đăo gơnang mơng mơnuih ƀôn sang hăng Ping gah, Kơnuk kơna. Anai pơƀuh tong ten brơi tơlơi đing nao yôm phăn, tuh pơ alin lăp djơ̆ mơng Ping gah, kơnuk kơna brơi kual Dap kơdư pơ-iă hang. Neh met wa djop djuai ania jai hrơi kjăp pran gum pơgôp, gum tơngan hrŏm pơjing kual ngă hơkrŭ jai hrơi hiam klă./.

A Dơng/Siu Đoan Pơblang

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC