Tui hăng Gơnong bruă Gru grua, Bơrơguăt drơi jăn hăng Tuai čuă ngui tơring čar Khánh Hòa, thun 2025, tơring čar hơmâo čơkă năng ai 16,4 klăk wơ̆t tuai, đĭ rơbêh 14,1% pơhmu hăng thun 2024. Amăng anun, tuai mơ̆ng čar rơngiao năng ai 5,5 klăk wơ̆t, đĭ rơbêh 13,4%. Prăk pơhrui mơ̆ng bruă tuai hyu ngui him lăng hơmâo 66,7 rơbâo klai, đĭ rơbêh 16,8%, ngă giong 100% hơnong pơkă blung a. Hơdôm tơlơi hơmâo anai brơi ƀuh bruă čơkă tuai hyu ngui ăt bong kjăp “hơnong đĭ kyar”, pơtrut tui bruă bơwih ƀong pơkŏn gah ia rơsĭ.

Thun 2026, anom bruă čơkă tuai hyu ngui Khánh Hòa pơƀut pơkra phrâo bruă čơkă, pok prong anih hyu ngui čơkă tuai. Rơngiao kơ hơdôm anih juăt nao ƀơi Nha Trang, Cam Ranh, lu anih hyu ngui phrâo gah Dơnung tơring čar glăk ba mă yua, jing hơmâo anih kiăng ƀing tuai ruah mă či nao amăng hrơi pơdơi, hrơi tê̆t Bính Ngọ. Tui anun, ƀing tuai nao pơ Khánh Hòa pơ anăp anai ƀu kơnong ngui mơak amăng adai pơ-iă ƀrač, ia rơsĭ mơtah, čuah tơbung đôč ôh, ăt hơmâo sem lăng gru djuai ania Chăm, hyu lăng pơ Bình Tiên, Vĩnh Hy, kơnua čuah Nam Cương, pra yang Po Klong Garai. Bruă pok prong anih čuă ngui hơmâo čang rơmang amra ngă sui ƀiă hrơi đih pơdơi glăi, prăk blơi gơnam mơ̆ng ƀing tuai hai lu tui mơn. Ơi Nguyễn Văn Hòa, Khua gơnong bruă Gru grua, Bơrơguăt drơi jăn hăng Tuai čuă ngui Khánh Hòa brơi thâo: “Tơdơi kơ pơmut hrŏm 2 boh tơring čar Khánh Hòa hăng Ninh Thuận, hlâo adih juăt nao lu pơ Khánh Hòa đôč, ră anai hơmâo thim hơdôm anih čuă ngui gah Dơnung dong, ngă pơhưč lu tuai mơn”.

Tui hăng Kơ-iăng prin tha prin - Nai prin tha Nguyễn Chu Hồi, Kơ-iăng khua Khul wai lăng akan hơdang Việt Nam, tơdơi kơ pơmut hrŏm tơring čar, kual ia rơsĭ Khánh Hòa jing prong tui, samơ̆ bơwih ƀong gah ia rơsĭ, amăng anun hơmâo hyu ngui gah ia rơsĭ jing bruă yom phun, kiăng đĭ dua wơ̆t. Kual ia rơsĭ Khánh Hòa dong amăng “kual tơkuh klâo san hô” gah Dơnung Ia rơsĭ Ngŏ, hơmâo lu mơta ra mơnŏng, jing phun atur yom đĭ kyar bruă tuai hyu čuă ngui hăng mă akan. Yua hnun, bruă mă akan - tuai hyu ngui - wai pơgang jing klâo mơta bruă ƀu thâo člah ôh. Đĭ kyar tuai hyu ngui pơ bul pơtâo plao ia rơsĭ ƀu dưi kơtưn kiăng lu đôč ôh, ăt khŏm pơgang anih anom, djŏp mơta gơnam amăng ia rơsĭ, lăng hơdôm bul san hô, kual tong wing, anih wai pơgang kah hăng tong wing Nha Trang, Hòn Bà jing “anŏ hơmâo blung a” mơ̆ng bơwih ƀong mơtah. Ơi Nguyễn Chu Hồi lăi, gơnam bơwih brơi kơ tuai hyu ngui lăp djơ̆ hăng tơlơi phara mơ̆ng rim anih anom, amra pơtrut tui anŏ gêh găl mơ̆ng ia rơsĭ Khánh Hòa: “Anŏ hloh mơ̆ng tong wing Nha Trang phara hăng tong wing Vân Phong. Anŏ hiam hloh mơ̆ng tong wing ia rơsĭ Nha Trang lĕ san hô, kiăng đĭ kyar tui bruă rông, mă akan či ngui kiăng mơak đôč, mơ̆ng bruă hyu mă akan či sĭ, jing mă akan kiăng mơak, kiăng sem lăng, ba glăi tơlơi bơwih ƀong đĭ hloh”.

Mơ̆ng bruă wai lăng, ơi Hà Văn Siêu, Kơ-iăng khua Anom tuai hyu čuă ngui Dêh čar Việt Nam, pơsit Khánh Hoà glăk pơƀut lu tơlơi gêh găl đah mơ̆ng dưi đĭ kyar bruă tuai hyu ngui mơ̆ng dêh čar hăng hrưn đĭ amăng khul anih čuă ngui hơmâo nao lu hloh pơ Ngŏ Dơnung ASIA. Khă hnun, kiăng dưi ngă, tơring čar kiăng sem lăng rup anih čuă ngui ƀơi hră lơkak hyu ngui rŏng lŏn tơnah, pơđĭ tui anŏ klă bruă bơwih brơi tuai hyu ngui hăng akŏ pơjing anăn hmư̆ hing anih čuă ngui jar kmar. Tui hăng ơi Hà Văn Siêu, ƀơi anăp, Khánh Hòa kiăng pơƀut čuh pơkra, man pơdong anih čuă ngui phrâo, phun ñu lĕ pơkra ming tơdron rơdêh por Cam Ranh, man pơkra tơdrun tum păn, tơdrun jưh ƀat tô hyu ngui hăng anih anom dưm kơnar. Laih dong đĭ kyar pơkra gơnam čuă ngui kiăo tui tơlơi gêh găl hơdôm kual tong wing hmư̆ hing, pơtruh hrŏm, djru nao rai, ngă phara ƀiă, anăm ngă kơnar ôh hŭi arăng hrăp; brơi ngui ngor phara tui bơyan, tui hrơi, mlăm phara đah mơ̆ng huăi kơnang kơ bơyan: “Anom bruă Čơkă tuai hyu ngui Dêh čar Việt Nam amra gum hrŏm hăng Khánh Hòa amăng bruă akŏ pơdong, pơjing anăn hmư̆ hing čơkă tuai, ba Khánh Hòa pơƀuh rơđah hloh amăng hră lơkak hyu ngui ƀơi rŏng lŏn tơnah, jing anom bruă tuai hyu ngui đih pơdơi pơ ia rơsĭ hmư̆ hing jar kmar”.

Hăng rơnoh đĭ kyar kơtang amăng thun 2025, anom bruă čơkă tuai Khánh Hòa hơmâo him hlâo ăt đĭ dong mơn pơ anăp. Thun 2026, anom bruă gir pơhrui hơmâo rơbêh 77.000 klai, hăng rơbêh 18,1 klăk wơ̆t, amăng anun tuai mơ̆ng čar rơngiao rơbêh 6 klak wơ̆t. Rơwang thun 2025-2030 jing rơwang blung a, khŏm kiăng Khánh Hòa pioh bruă čơkă tuai jing bruă yom tong krah amăng hơdră đĭ kyar. Lơ̆m hơmâo ngă djơ̆ akŏ tlôn, mơtah hăng hơđang, bruă čơkă tuai amra bang hyu, pơtrut tui bruă pơkŏn kah hăng boh thâo ia rơgơi, logistics, plơi prong ia rơsĭ hăng bơwih ƀong ia rơsĭ đĭ kyar hrŏm.

Kơ-iăng khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Khánh Hòa ơi Nguyễn Long Biên pơsit, bruă čơkă tuai - bơwih bơwang jing sa amăng pă gong tơmeh đĭ kyar mơ̆ng tơring čar, tui hăng hơdôm Tơlơi pơtrun 09 mơ̆ng Ding jum kơđi čar hăng Tơlơi pơtrun 01 mơ̆ng Ping gah Khánh Hòa, anăp nao đĭ kyar dua mrô pơ anăp anai: “Mă yua djŏp tơlơi hơmâo, tơlơi gêh găl či pơtrut rŭ glăi, pơhưč kơčăo bruă tuai hyu ngui prong, yom hloh; đĭ kyar gơnam bơwih brơi tuai phara; man pơdong anih anom, bơwih bơwang hrơi klă hloh; pơtrut tañ bruă man pơkra anih čuă ngui yom phun; đĭ kyar bơwih ƀong mlăm, bơwih bơwang asơi huă añăm ƀong, blơi gơnam, ngui ngor adoh suang đah mơ̆ng pơhưč tuai rơnguai; djru hăng pơklaih brơi anŏ tơnap kơ mơnuih ƀôn sang ngă bruă čơkă tuai”./.