VOV4.Jarai - Khua pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta rơwang hrơi tơjuh rơgao hmâo bơkơtuai laih jơlan hơdră mơng lo\n ia ta Pơđ^ kyar bơwih [ong mơnuih mơnam kual neh wa djuai ania [ia\ hăng kual ]ư\ siăng mơng thun 2021-2030.

Amăng tơlơi pơđ^ kyar hrom mơng kual anai, jua pơtui jua pơhiăp jing sa tơlơi yôm phăn amăng bruă ba hơdră pơtrun, hơdră bruă mơng Ping gah kơnuk kơna, ba bôh thâo, phiăn juăt ană mơnuih truh giăm hloh hăng neh wa [ơi hơdôm kual ataih yaih hloh.

Bruă mă anun glăk khom ngă mơnuih pơtui jua pơhiăp pơplih phrâo hloh dong rim hrơi kiăng ba bôh pơhiăp mơng Ping gah, jua pơhiăp mơng plơi pla je# giăm hloh hăng neh wa pô.

Rim mơguah tơgu\ mơng pit, bruă blung a mơng wa Lưu Thị Tiệp [ơi să Cai Bộ, tơring glông Quảng Hoà, tơring ]ar Cao Bằng le\ pok bro# kiăng hmư\ tơlơi pơhiăp mơng djuai ania pô hăng hơdôm tơlơi adôh đưm jing juăt laih mơng `u do# anet.

Tơdơi rơbêh kơ 2 blan pôr lăng amăng bro#, jơlan hơdră pơtui jua pơhiăp tơlơi djuai ania Tày – Nùng mơng Gong phun jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam hmâo ]ơkă mă laih hơdôm rơbăn tơlơi lăi glăi mơng mơnuih hmư\ bro# amăng djop anih [ơi lo\n ia, mơng Móng Cái, hơdôm bôh tơring ]ar Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Cạn hăng wot neh wa Tày do# [ơi kual }ư\ Siăng dong.

“Rim mơguah tơgu\ mơng pit kâo pok bro# hmư\ jơlan hơdră pơtui jua pơhiăp hăng tơlơi djuai ania Tày, dưi hmư\ tơlơi djuai ania pô pôr amăng glông pơhiăp dêh ]ar, kâo bơni kơ jơlan hơdră lu biă.

Kâo ]ang rơmang jơlan hơdră amra hmâo lu mông hloh kơ hơdôm tơlơi adôh Then, Sli, Lượn kiăng neh wa nao pơ\ đang hmua glăi pơ\ sang dưi hmư\ hơdôm tơlơi adôh Then, Lượn amra [uh ano# mơ-ak, klă pran jua hloh.”

{ơi hơdôm anih anom pơ\ ako# phun lo\n ia, bro# anet dong mơng sui jing laih pô je# giăm hăng ling tơhan pơgang guai lo\n ia rim tal hyu tir [ơi guai lo\n ia. Giăm hmâo 20 thun ke\ ph^ hăng puih kơđông Apa-chải, kual yu\ rơnu\] mơng lo\n ia, pô ling tơhan pơgang guai lo\n ia Lê Văn Thinh ăt hơdor na nao mơn hơdôm mlăm guai lo\n ia rơ-o\t tret, blan rơđah bang, ]ư\ siăng Apa-chải pơdah rơđah bơha].

Anun le\ lom `u ol kơdol pran jua hăng hning kơ plơi pla, lăng [uh rơđah noa yôm mơng rim ]ơđeh lo\n mơng lo\n ia pô. Jua pơhiăp mơng radio anet ngă brơi yak tơkai hyu tir guai lo\n ia plai [ia\ rơgah ga`:

“Hăng ling pơgang guai lo\n ia biă `u le\ mlăm mơmot, lom do# gak [ơi guai lo\n ia, laih anun le\ hơdôm wot hyu tir rôk tui guai lo\n ia sit lăi hmâo djă ba bro# dưi hmâo mă jua pơhiăp anun le\ tơlơi yâu mơ-ak hloh, gong phun jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam yôm biă.”

Juăt nao pơ\ kual ataih, asuek, kual neh wa djuai ania [ia\ kiăng hmư\ lăng tơlơi pơhiăp mơng mơnuih [ôn sang, khua pơ ala mơnuih [ôn sang tơring ]ar Nghệ An Trần Văn Mão djă pioh mơn: [ơi lu kual asuek, ataih ră anai, jua pôr pơhing ăt jing yôm phăn biă amăng bruă pôr pơhing truh hăng neh wa:

“Tui hăng kâo hă khom hmâo ako# bruă abih bang tui hơdră sui thun, kiăng mă yua hơdôm bôh than kơsem min bôh thâo phrâo măi mok pôr pơhing amăng bôh nik, ngă hiưm hơpă kiăng pơhlôm jua pơhiăp abih bang pioh kơ hơdôm kual mơ\ ră anai neh wa akă hmâo tơlơi gal tu\ mă.

Hăng lu hơdră, hăng hơdôm măi mok kah hăng loa pôr jua pơhiăp, bruă dăng kông, phun `u le\ thâo kơja\p tơlơi kiăng mơng neh wa, samơ\ `u khom djơ\ hăng bôh thâo hră mơnuih [ôn sang kiăng pô dưi ba tơlơi pơhing đah mơ pôr hyu hmao tlôn kơ neh wa.”

Hăng khua pơ ala mơng mơnuih [ôn sang, hyu lu anih, bưp hăng lu neh wa djuai [ia\, khua pơ ala Nguyễn Duy Hứa, gru\p khua pơ ala mơng tơring ]ar Daklak lăng [uh rơđah mơn bôh yôm mơng jua pôr pơhiăp kơdo\ng glăi klin Covid-19 phrâo rơgao:

“Kâo pơsit yôm biă mơng hlâo truh ră anai djop mơta bruă pôr pơhing. Anai le\ hơdră ba glăi bôh tu\ yua hloh dưi ba hơdră pơtrun, hơdră bruă mơng Ping gah, mơng Kơnuk kơna, biă `u le\ Kơnuk kơna truh hăng mơnuih [ôn sang.

Tơlơi anai [uh rơđah hloh amăng tal klin Covdi-19 ngă phrâo rơgao, mơnuih [ôn sang dưi lăng [uh mơtăm tơlơi pơmin, tơlơi ]râo ba mơng Kơnuk kơna lom tơlơi pơhing dưi ba tơbiă.”

Pơhư prong kual pôr pơhing truh pơ\ kual asuek, ataih, biă `u le\ hơdôm kual klung hu\p dong mơng sui hmâo laih amăng glông bruă mơng Gong phun jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam. Hrom hăng anun le\ hơdră pơtrun pôr pơhing kơ anih anom tui bruă pôr jua pơhiăp lo\n ia.

Hăng hơdră pơtrun anai, tui hăng Kơ-iăng Khua Gong phun jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam Trần Minh Hùng, Gong phun jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam glăk gum hrom hăng sa dua bôh [irô apăn bruă kơsem min bruă pơkra hơdôm djuai bro# djơ\ hăng tơlơi hmâo mơng neh wa kual asuek, ataih:

“Bruă ba tơlơi pơhing truh pơ\ plơi pla, biă `u kual ataih, asuek le\ hmâo laih lu jơlan hơdră pơkă mơng lo\n ia.

Hăng rơgao hăng anai hơdôm pluh thun, Gong phun jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam ăt dưi hmâo kơnuk kơna jao jơlan hơdră pơkă pôr pơhing nao pơ\ plơi pla hluai tui bruă pha brơi bro#, hluai tui bruă tuh pơplai hơdôm bôh anom ]ơkă mă jua pơhiăp să, phường, tơring kual. Khă hnun hai, tơdơi kơ anun jơlan hơdră anai pơdơi jăng jai laih.

Ră anai le\ tui tơlơi ]râo ba mơng Kơnuk kơna pơphun glăi bruă ba tơlơi pơhing glăi pơ\ plơi pla hluai tui bruă pha brơi bro# kơ neh wa le\, Gong phun jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam ăt glăk kơsem min mơn kiăng pơkra rai hơdôm djuai bro# djơ\ hloh hăng hơdôm tơlơi dưi [ơi kual asuek, ataih.”

54 djuai ania adơi ayong le\ 54 gru grua bôh thâo đưm, lu mơta tơlơi adôh, samơ\ amra rơngiă h^ [ơi anăp jơlan gah pơđ^ kyar bơwih [ong s^ mdrô.

Tu\ mă hăng ngă tui gru grua bôh thâo djuai ania Việt Nam truh mơnuih hmư\ bro# hlăk ai le\ sa amăng hơdôm bruă mă mơng jua pôr pơhing.

Tui jơlan pôr pơhing kơ bruă pơplih phrâo bơwih [ong – mơnuih mơnam, pơgang lo\n ia, rơnuk rơnua amăng lo\n ia hăng mơng djop anih [ơi ro\ng lo\n tơnah, kiăng tơlơi pơmin Ping gah truh giăm mơnuih [ôn sang, kiăng neh wa [uh pơđao pran jua lom dưi hmư\ jua pơhiăp mơng djuai ania pô./.  

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr