VOV4.Jarai - Yak nao blan 5, Gialai pơđut bơyan pơhrui djet tơbâo thun 2020 hro\m hăng tơlơi bơngo\t jai kơtang tui, lơ\m tơbâo pơhrui kơnong ha mơkrah pơhmu hăng thun hlâo. Le\ tơring c\ar pla tơbâo prong hloh amăng kual Dăp kơdư, đa thun pla truh pơ rơbêh 40 rơbâo ektar, samơ\ tơbâo trun nua na nao, tơlơi bơwih [ong tơnap tap anai le\ tơlơi lông [ơi tơring c\ar.

Ơi Nguyễn Hồng Phong, do\ [ơi [ut plơi 3, phường An Phước, plơi prong An Khê pla 1 ektar tơbâo ataih mơng sang măi An Khê kơnong 3 km. Gah dơnung, ataih giăm 200 met le\ dơnao pơko\n ia, samơ\ tơbâo ăt krô kre` mơn.

~u brơi thâo, sang măi hơmâo djru 1 klăk prăk pioh pruih tơbâo, samơ\ mrô prăk anai ăt yua [u djop lơ\m pơ-iă kơtang sui giăm 8 blan amăng ha thun. Tui hăng ơi Phong, [ơi An Khê ră anai, mơnuih ngă hmua glăk do\ pơm^n amra pơplih phun pla dong.

Ră anai mơnuih ngă hmua lui abih pla tơbâo, yua kơ tơbâo ră anai s^ nua aset đơi. Pla tơbâo ăt pơhrui [u lu dong.

Yă Huỳnh Thị Oanh, le\ mơnuih juăt blơi tơbâo hăng s^ gơnam brơi mơnuih ngă hmua [ơi plơi prong An Khê brơi thâo, bơyan thun 2020 anai, hmua pla tơbâo hro\ trun yua mơnuih [on sang huăc\ prăk kak lu đơi, hơdai nao pla phun kyâo pơko\n, lơ\m anun [iă đôc\ mơnuih pla glăi hle.

Tui hăng yă Oanh, pơhrui rơbêh 70 tơ\n truh pơ 100 tơ\n tơbâo/ektar [ơi An Khê, le\ [u [uh dong tah. Hơdôm bơyan giăm anai, yua pơ-iă kơtang, tơbâo pơhrui kơnong 50 tơ\n đôc\. Tơbâo phrâo pla tal blung a, lu hmua pơhrui kơnong 20 tơ\n/ektar, ngă kơ mơnuih ngă hmua huăc\ prăk kak.

Sa ektar 20 tơ\n, duh h^ prăk koh hăng arăng pơdu\ do\ kơnong 10 klăk prăk. Lơ\m anun, tuh pơ alin 1 ektar, kơnong kơ prăk kai hmua le\ 7 klăk. Prăk pơjeh 10 klăk, prăk kmơk 9 klăk … Yua anun huăc\ prăk biă mă, yua kơ tuh pơ alin 20-30 klăk prăk samơ\ aka [u yap wo\t mơnuih mă bruă r^m hrơi.

Hăng rơbêh 3.000 ektar, hmua giăm sang măi dong, plơi prong An Khê lăng tơbâo le\ gơnam pla yôm phun. Tơbâo ră anai glăk hro\ trun nua amăng hơdôm bơyan giăm anai.

Tui hăng ơi Phan Vĩnh Tấn, Kơ-iăng Khua anom bruă wai lăng bruă pla tơbâo thun 2020, hăng tơbâo pơhrui mơng 25 truh 30 tơ\n/ektar, rơnoh pơhrui mơng tơbâo hro\ trun kơtang.

Pơ anăp anai, plơi prong aka [u hơmâo hơdră pơsir h^ tơnap tap amăng bruă pla tơbâo, samơ\ mơnuih ngă hmua amra gir rin pơplih phun pla, kiăng kơ hơmâo dong prăk pơhrui mơng phun pla phrâo:

Tơlơi pơhu\i hlâo mơng plơi prong An Khê pơ anăp anai, hơdôm đang hmua bưp tơnap tap yua kơ[ah ia pruih ăt do\ pla tơbâo. Bơ hơdôm hmua pơhlôm djop ia pruih [ing gơmơi pơtă mơnuih ngă hmua hơdai nao pla hơdôm phun pla phrâo anun le\ a`ăm tam, phun boh troh, phun akha kyâo.

Tui hăng ơi Nguyễn Hoàng Phước, Kơ-iăng khua gơgrong gah bruă pla pơjing tơbâo, sang măi djet tơbâo An Khê, pla phun tơbâo tơnap tap biă mă amăng 3 bơyan laih rơgao, yua bơbec\ mơng không phang hăng trun nua.

Truh bơyan pơhrui thun 2020, nua s^ tơbâo đ^ [iă, nua s^ tơbâo truh pơ 850 rơbâo prăk/ k^ samơ\ hmua pla tơbâo pioh s^ kơ sang măi do\ rơbêh 22 rơbâo ektar đôc\, 25% amăng mrô anun, [u dưi pơhrui.

Tơbâo pơhrui amăng sa bơyan hro\ trun ha mơkrah. Ơi Nguyễn Hoàng Phước brơi thâo, kiăng kơ rơnoh tơbâo pơhlôm hơđong, kho\m pơphun pla pơjing tui tơlơi pơkă, măi yua măi mok. Samơ\ bruă anai glăk bưp tơnap tap:

Tơlơi tơnap tap biă `u le\ mơnuih [on sang pla tơbâo raih daih aset đôc\, kual lo\n lu kơc\ong c\ư\, yua anun aka [u gơgrong gum hro\m kơplah wah [on lan hăng sang măi, aka [u pơsit tong ten r^m kual hăng r^m să kiăng pla pơjing tơbâo prong.

Anom bruă bơwih [ong s^ mơdrô kiăng hro\m hăng mơnuih ngă hmua pla pơjing pơ[ut ha kual prong, samơ\ plơi prong lăi pơthâo kiăng pơplih phun pla, hơdôm hmua djop ia pruih kiăng hơdai nao pla phun kyâo pơko\n dong, ngă kơ hmua pla tơbâo aset tui [ơ[rư\. Do\ tơguan sang măi lăi pơthâo to\ng ten dong amăng bruă pla tơbâo. Aka [u thâo ôh truh hơbin kah mơng pơsit tong ten.

{u dưi pla pơjing prong, ră anai tơbâo [ơi Gialai ăt le\ tơring c\ar pla tơbâo prong hloh kual Dăp kơdư, samơ\ pơhrui amăng r^m thun hro\ trun na nao, ngă kơ lu mơnuih lui h^ pla tơbâo hơdai nao pla phun kyâo boh troh hăng pla plum,ngă kơ hmua pla tơbâo aset tui ngă tơnap tap brơi sang măi djet tơbâo [ơi tơring c\ar Gialai.

Siu Đoan: Pơblang hăng pôr