Dong ƀơi anăp sang gưl 4 phrâo pơdong lăng hiam biă, hmư̆ tơlơi pơhiăp ƀing čơđai muai anet pơrơhao đuăi hyu ngui ƀơi lan sang, yă H’Pĕ Niê dŏ ƀơi Ƀuôn Trĭ, să Ƀuôn Đôn, tơring čar Dak Lak ƀu pơdŏp ôh tơlơi mơak amăng pran jua, yua pơhno hăng tơlơi hơdip mơda ră anai trơi pơđao tui, pơkă hăng hơdôm thun blan plơi pla tom găn rơgao amăng mông ư̆ rơpa, jơlan nao rai ataih, tơnap tap, tơlơi hơdip tơpư̆ ƀong kơniă kơnon, gleh glar hyu sem mơnong ƀong huă. Hăng ñu, anŏ pơblih phrâo ră anai, ƀu kơnong kơ lăng nao ƀơi bơbung sang đôč ôh, jơlan glông nao rai hiam klă, kơjăp hơđong, pok pơhư prong tui, laih anun tơlơi mơak klă rơnuk rơnua, tơlơi đăo kơnang mơ̆ng mơnuih ƀôn sang hăng ping gah, kơnuk kơna, gong gai plơi pla tong ten hloh anun yơh pơmin kơ bruă ngă hmua, pla pơjing, bơwih ƀong huă hơdip mơda hơđong đôč.

Mơ̆ng anun, mơnuih ƀôn sang dŏ ƀơi guai dêh čar kah hăng yă H’Pĕ Niê anun, hơđong mơ̆n pran jua dŏ glăi amăng plơi pla, djru pơgang brơi tơdron blah amăng pran jua ană plơi pla ƀơi tơring ter guai dêh čar.

“Ră anai, ană plơi pla hơdip mơda rơnuk rơnua biă mă yơh. Sang ia jrao, sang hră, jơlan glông nao rai …djop mơta anŏ hơgĕt hơmâo soh, ƀuh rơđah tơlơi hơdip mơda trơi pơđao, yâo mơak laih”.

Tơlơi mơak mơ̆ng yă H’Pĕ Niê ăt tơlơi mưn hrŏm amăng pran jua lu sang anŏ mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă ƀơi tơring čar Dak Lak tơdơi kơ hơdôm thun tŭ mă jơlan hơdră, hră pơtrun brơi pơtrut pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, pơhrŏ ƀun rin hơđong kơjăp. Mơ̆ng tơlơi pơmin “djru ba đôč đač”, tơring čar pơblih jing jơlan hơdră pơphô brơi hơdră bơwih ƀong huă hơđong sui thun, râo pơdưh pran jua, tơlơi kơtang amăng lăm pran jua ai hơtai mơnuih ƀôn sang tơgŭ ngă bruă. Kơnang mơ̆ng rơnoh prăk gơgrong brơi anăn čan prăk, hơmâo tơlơi gum hrŏm mơ̆ng djop sang bruă kơnuk kơna, glông bruă kơđi čar ƀơi plơi pla, lu sang anŏ mơnuih ƀôn sang khin ba yua ia rơgơi tơlơi kơhnâo amăng bruă ngă hmua, pơkra pơjing, pơđĭ kyar bơwih ƀong huă sang anŏ, hrưn đĭ pơklaih mơ̆ng ƀun rin ư̆ rơpa.

Truh blan 5 thun 2026, đơ đam tơring čar Dak Lak hơmâo rơbêh 833.500 boh sang anŏ mơnuih ƀôn sang. Amăng anun dŏ rơbêh 34.000 boh sang anŏ rin, dưm dưm hăng 4,13%, kơnong sang anŏ rin amăng kual mơnuih djuai ƀiă lĕ dŏ 10%. Amăng rơwang bruă anai, Dak Lak pơtong rơđah bruă pơhrŏ ƀun rin ăt jing sa amăng hơdôm bruă mă phun kơđi čar mrô sa, tơhnal pơkă pơhrŏ mrô sang anŏ ƀun rin amăng kual mơnuih djuai ƀiă mơ̆ng 3% pơngŏ rim thun. Kiăng dưi ngă djơ̆ tơhnal pơkă anai, tơlơi gơgrong mơ̆ng glông bruă kơđi čar ƀơi kual plơi pla hơmâo pơtong rơđah jing bruă phun.

Yă H’Đa Nê Ƀyă ( H’Đa Nê Ƀuôn Yă), Khua ping gah plơi, Ƀuôn Đôn, să Ƀuôn Đôn, tơring čar Dak Lak brơi thâo, bruă mă pơhrŏ ƀun rin amăng plơi glăk đing nao hlâo hloh, jao bruă mă kơ rim čô mơnuih ping gah, rim čô mơnuih apăn bruă amăng plơi, kiăng djru ba sang anŏ mơnuih ƀun rin.

“Ƀing gơmơi pơtum nao kơtưn bruă pơtô lăi, jak iâu mơnuih ƀôn sang ngă hrŏm amăng bruă bơkơtưn khăp kơ lŏn ia, kah hăng bruă man pơdong plơi pla phrâo. Hơdôm khua mua git gai amăng plơi, khul grup mơnuih tơpuôl ăt djru ba hơdră ĕp ƀong huă, bơwih bơwăng, kiăng mơnuih ƀôn sang hrưn đĭ mă bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong huă tañ pơklaih mơ̆ng ư̆ rơpa hơđong kơjăp”.

Hrŏm hăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, Dak Lak đing nao biă mă kơ bruă tuh pơ alin pơtô hrăm, pơđĭ tơlơi thâo thăi kơ mơnuih ƀôn sang ngă kơjăp tui “tơdron blah amăng pran jua ană plơi” ƀơi kual ataih, kuăl asuek, biă mă ñu kual giăm guai dêh čar.

Ƀơi hơdôm să giăm guai dêh čar hăng ter guai gah yŭ tơring čar Dak Lak, lu ring bruă sang hră man pơdong phrâo hlăk ngă tui. Črăn mơ̆ng thun 2025-2030, Dak Lak dưi hơmâo Ping gah, kơnuk kơna tuh pơ alin 485 klai prăk man pơdong 5 boh sang hră đôm lăm, čem rông ba čơđai sang hră djuai ania ƀiă dua gưl hrăm.

Ơi Lê Thanh Sơn, Kơ-iăng khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Ƀuôn Đôn brơi thâo, hơdôm sang hră dua gưl man pơdong ƀơi să hăng rơnoh prăk tuh pơ alin abih tih 158 klai prăk, dưi djop brơi kơ rơbêh 1.150 čô čơđai sang hră. Anai lĕ, ƀu kơnong kơ ring bruă pơtô hrăm đôč ôh, dŏ jing jơlan hơdră djru brơi pơđĭ kyar tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang sui thun pơ anăp.

“Ring bruă anai amra ngă gêh găl brơi tơlơi hrăm hră pơar klă hloh pioh kơ čơđai sang hră mơnuih djuai ƀiă, laih dơ̆ng djru mơnuih ƀôn sang h’ĭn pran jua dŏ glăi pơ kual lŏn, plơi pla, giăm guai dêh čar hrŏm hơbit hăng pơđĭ kyar”.

Lơ̆m tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang jai hrơi hơđong tui, tơlơi đăo kơnang mơ̆ng mơnuih ƀôn sang hăng ping gah laih anun kơnuk kơna dưi kơjăp hloh. Ƀơi lu plơi pla, ala ƀôn, ƀing tha plơi, mơnuih arăng đăo kơnang jing ƀing tơhan phun aliăng amăng bruă hyu pơtô lăi, jak iâu mơnuih ƀôn sang rang kơđiăng hloh ƀơi anăp tơlơi pơhing ƀing soh sat pơčeh mă ča čot, kiăng kah ania pơkă djuai amăng khul gum pơgôp djuai ania dêh čar. Ơi Bàn Tôn Nhất, mơnuih arăng đăo kơnang ƀơi să Ea Mdroh, tơring čar Dak Lak brơi thâo, bruă pơkơdong glăi hăng tơlơi pơmin soh sat, kiăng pơgang tơlơi rơnuk ngă sang rơnang ngă hmua kơ ană plơi pla, khom dưi ngă tui re se, na nao:

“Kâo hyu pơtô lăi, jak iâu na nao kơ mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă khom rang kơđiăng, ƀu hmư̆ tui tơlơi ƀing soh sat plư, pơkơdong glăi hăng kơnuk kơna. Yua ngă klă bruă jak iâu mơnuih ƀôn sang pơ anai, brơi ngă tui djơ̆ jơlan hơdră, hră pơtrun mơ̆ng Ping gah, tơlơi phiăn kơnuk kơna anun yơh abih bang mơak klă soh”.

Tơdơi kơ giăm 40 thun ngă tui jơlan hơdră pơblih phrâo, tơlơi hơdip mơda bơwih ƀong huă mơnuih mơnam ƀơi lu plơi pla, kual ataih, asuek tơring čar Dak Lak hơmâo pơblih lu biă mă. Lu arăt jơlan phrâo, hơbô̆ bruă bơwih ƀong huă ba glăi tŭ yua, hơdôm bơbung sang phrâo pơdong hiam rô̆ ƀuh ƀơi kual giăm guai dêh čar, ƀu kơnong ngă pơblih rup rap plơi pla mơnuih djuai ƀiă đôč ôh, dŏ ngă kơjăp tơlơi đăo kơnang mơ̆ng mơnuih ƀôn sang hăng Ping gah, Kơnuk kơna ta.

Tui hăng ơi Nguyễn Hoàng Giang, Khua Gơnong bruă Djuai ania hăng Tơlơi đăo tơring čar Dak Lak, mơ̆ng thun 2021-2025, hơmâo rơbêh 8000 klai prăk mơ̆ng jơlan hơdră dêh čar djru, kah pơpha brơi kơ djop să, plơi pla amăng tơring čar hơmâo wơ̆t hăng tơring čar Phú Yên hơđăp. Mơ̆ng thun 2026-2030, tơring čar ăt pok pơhai tŭ yua jơlan hơdră dêh čar djru, lir hơbit hăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă djă pioh gru grua hiam đưm hăng pơgang hơđong tơlơi hơdip mơda mơnuih mơnam.

“Hăng tơring čar Dak Lak laih anun kual Dap Kơdư, bruă mă wai lăng djuai ania ƀiă hăng tơlơi đăo lĕ atur kơ tơlơi ngă hơđong bruă kơđi čar, mơnuih mơnam hăng ăt jing pran kơtang pơtrut bruă pơđĭ kyar hơđong kơjăp. Lơ̆m jơlan hơdră dưi pok pơhai djơ̆ lăp plah wah pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, djă pioh gru grua đưm hăng pơgang rơnuk rơnua mơnuih mơnam, amra jing atur kơjăp pioh kơ tơring čar pơđĭ tui anŏ gêh găl, pơgang hơđong hăng kơtưn ngă kơjăp tơlơi đăo kơnang mơ̆ng mơnuih ƀôn sang amăng jơlan hơdră, hră pơtrun mơ̆ng ping gah, Kơnuk kơna ta”.

Ƀuh rơđah bruă hơmâo ƀơi tơring čar Dak Lak, đing nao tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang djop djuai ania ƀiă, pơsir brơi hơdră bơwih ƀong huă hơđong brơi mơnuih ƀôn sang jing jơlan hơdră djơ̆ lăp pioh pơgang tơlơi rơnuk rơnua hơđong kơđi čar ƀơi plơi pla. Anai lĕ, atur yom biă mă amăng bruă ngă kơjăp tui khul gum pơgôp djop djuai ania, akŏ pơdong kơjăp “tơdron blah amăng pran jua ană plơi” amăng kual lŏn mơnai glai klô čư̆ siăng hing ang Dap Kơdư.