Ataih mơ̆ng Đà Lạt năng ai 40km, să D’ran jing anih hơmâo tơring kual đưm D’ran hmư̆ ư biă mă, dong tong krah dua jơlan čư̆ čun čoe Ngoạn Mục hăng D’ran (hlâo adih lĕ tơring glông Đơn Dương, tơring čar Lâm Đồng hơđăp), pơ anai hơmâo anăn pơkŏn dong lĕ tơring kual ƀơi akiăng čư̆. Să D’ran, tơring čar Lâm Đồng hơmâo akŏ pơdong yua pơmut hrŏm să Lạc Xuân hăng tơring kual D’ran - prong rơbêh 240km2, hăng 33.000 čô mơnuih, amăng anun hơmâo rơbêh 20% lĕ mơnuih djuai ania ƀiă K’ho, Churu, Mạ, Nùng, Thái...Ping gah să ră anai hơmâo rơbêh 51 grup ping gah hăng rơbêh 600 čô, gơgrong bruă git gai đĭ kyar bơwih ƀong huă - mơnuih mơnam amăng plơi.

Thun 2025, prăk pơhrui kơ kơnuk kơna mơ̆ng să D’ran, tơring čar Lâm Đồng hơmâo rơbêh 192 klai, rơgao kơ hơnong pơkă tơring čar jao. Anai jing phun atur yom biă kiăng D’ran mut amăng rơwang thun đĭ kyar phrâo hăng lu tơlơi kơtưn ngă prong amăng thun 2026, mơ̆ng đĭ kyar bơwih ƀong - mơnuih mơnam, pơhlom pơgang lŏn ia - rơnuk rơnua plơi pla, pơplih anom bruă čar, mă yua boh thâo mrô, truh kơ pơđĭ tui tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang. Ơi Mai Linh Sơn, Khua jơnum min djŏp djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam să D’ran, pơsit čang rơmang tơlơi đăo kơnang mơ̆ng Mơnuih ƀôn sang hăng Jơnum  ruah khua ping gah đơ đam dêh čar tal 14, biă ñu lĕ amăng hrơi blan glăk ngă tui gong gai dua gưl, pơhlom jê̆ ană plơi, lăng ană plơi yom, bơwih brơi kơ ană plơi soh yơh: “Kâo čang rơmang biă mă kơ mông Jơnum ping gah dêh čar tal 14. Kâo ăt kah hăng Neh wa pơ anai mơn, čang biă kơ tơlơi pơplih pơ anăp. Hăng gong gai kơnuk kơna mă bruă 2 gưl, jing pơhlom jê̆ giăm ană plơi, lăng ană plơi yom, ngă bruă kiăo tui tơlơi kiăng khăp mơ̆ng ană plơi mơn. Lơ̆m tơlơi pơtrun Jơnum ping gah dêh čar tal 14 hơmâo pơsit, tơlơi hơdip mơnuih ƀôn sang hăng bruă đĭ kyar bơwih ƀong huă - mơnuih mơnam mơ̆ng să, mơ̆ng lŏn ia jai đĭ tui mơn. Pơtrut tui tơlơi gơgrong bruă mơ̆ng ƀing khua thâo pơmin, glăm bruă, ngă tui djŏp bruă hơmâo Ping gah, Kơnuk kơna jao”.

Ơi Trương Quang Kiên, Kơ-iăng khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să D’ran brơi thâo, ƀing khua, mơnuih ping gah, hăng neh met wa pơ anai čang rơmang mông Jơnum ruah khua ping gah đơ đam dêh čar tal 14 hơmâo hơdră lăng ba, djru brơi kơ mơnuih ƀôn sang djuai ania ƀiă: “Să hơmâo rơbêh 20% jing mơnuih djuai ania ƀiă. Čang rơmang mông Jơnum ping gah pơ anăp amra hơmâo jơlan hơdră lăng ba, gum djru kơ mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă. Hơmâo hơdră djru phara hăng plơi pla djuai ania ƀiă ƀơi să, ngă hiư̆m pă kiăng neh met wa đĭ kyar bơwih ƀong huă, mơnuih mơnam đah mơ̆ng hơmâo prăk kăk lu tui”.

Lâm Đồng jing tơring čar prong hloh mơ̆ng Việt Nam ta, hăng rơbêh 24.000km2, mrô mơnuih rơbêh 3,8 klăk čô. Ping gah tơring Lâm Đồng glăk hơmâo rơbêh 124.000 čô mơnuih, jơnum ƀơi 128 grup ping gah. Hăng pran jua đăo kơnang kjăp khŏp kơ tơlơi git gai mơ̆ng Ping gah, ƀing khua, mơnuih ping gah hăng mơnuih ƀôn sang tơring čar Lâm Đồng čang rơmang đăo kơnang kơ Jơnum ruah khua ping gah dêh čar tal 14 pok rai jơlan hơdră ngă bruă pơplih hloh, ba lŏn ia ta hăng hơdôm boh tơring mut amăng rơnuk đĭ kyar phrâo./.