VOV4.Jarai-Ngă tui tơlơi jak iâu “Hlăk ai hrăm hăng hla tui gru hiam pran jua klă, tơlơi dŏ dong ƀong huă mơ̆ng Hồ Chí Minh”, rĭm kơ bruă mă mơ̆ng pô ta, ƀing tơdăm dra mut phung tơring čar Dak Lak hur har pơhrăm drơi jăn, ƀư̆ pơkra pran jua mă bruă, hrăm lu kiăng thâo kơ Wa Hồ amăng djop bruă mă rĭm hrơi.

Jing mơnuih apăn bruă ngă khua tơdăm dra mut phung dŏ ƀơi să kual hơkrŭ, ayong Đỗ Hữu Phong, Kơ-iăng Khua git gai tơdăm dra mut phung să Čư̆ Pui, tơring glông Krông Bông, tơring čar Dak Lak pơmin na nao ngă hiư̆m pă dưi ngă giong bruă jao, gum pơgôp, pơtum hlăk ai tơdăm dra ngă hrom pơtrut bơwih ƀong huă, man pơdong plơi pla phrâo jai hrơi hiam hloh. Ayong Phong lăi: ñu gir run biă mă kiăng hrăm tui Wa Hồ hăng ba jơlan hlâo, "Lăi lĕ khom ngă mơtam".

Bruă hrăm hăng hla tui Wa dưi hơmâo hlăk ai Dak Lak pơpha ngă tui tum teč hăng djop

 bruă mă sit nik rĭm hrơi

Yua kơ anun yơh, lu thun laih rơgao, ƀu kơnong hur har đôč ôh ngă bruă khul tơdăm dra, dŏ hur har amăng bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong huă amăng sang anŏ, rông un, bui, laih anun pla lu phun boh čroh (boh troh) pơđĭ rơnoh prăk pơhrui glăi kơ sang anŏ. Tui hăng tơlơi thâo thăi tom găn rơgao mơ̆ng drơi jăn pô, ñu pơtô lgăi kơ ƀing hlăk ai tơdăm dra pơkŏn, ñu ăt gleng nao kơ hơdôm tơdăm dra hlăk ai tơnap tap, sang anŏ hơmâo anăn kơnuk kơna djru, kiăng pơtô brơi hơdră ngă hmua pla pơjing, wai lăng răk rem phun pla, djru hrom pơtruh brơi čan prăk kiăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă. Ayong Đỗ Hữu Phong ră ruai:

"Drơi jăn kâo pô ăt hrăm mơ̆ng bruă khul tơdăm dra mut phung mơ̆n, dơ̆ng mơ̆ng bruă rơjang drơi jăn kâo akŏ pơjing anih ngui ngor, pơtum lu hlăk ai amăng să. Bruă ngă blung a lĕ ta pô mơtam ba jơlan hlâo amăng bruă mă, pơblih pơjeh djuai phun pla pioh pơtrut pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, brơi ƀing tơdăm dra mut phung hrăm tui”.

Bơ amai Đỗ Thị Thanh Trang, ơi ia jrao thun dŏ hlăk ai đôč mă bruă pơ sang bruă ia jrao tơring glông Čư̆ Mgar, bruă hrăm hăng hla tui Wa lĕ dưi ngă tui amăng bruă mă rĭm hrơi mơ̆ng ñu. Hăng tơlơi glăm ba bruă mă kah hăng Wa Hồ tom lăi “Nai ia jrao kah hăng amĭ hơmâo pran jua rơ-un”, gir run wai lăng hăng pơjrao tơlơi duam ruă kơ mơnuih ruă. Ƀu kơnong hur har hrăm tui amăng bruă mă đôč ôh, amai Trang dŏ hur har amăng bruă khul tơdăm dra mut phung lơ̆m sang ia jrao, khul ơi ia jrao thun hlăk ai amăng tơring glông.

Ơi ia jrao Đỗ Thị Thanh Trang gah ieo, ba gru hlâo “Lăi lĕ khom ngă tui mơtam” amăng bruă mă, tơlơi jak iâu khul

tơdăm dra mut phung

Ñu ngă khua khul tơdăm dra amăng sang ia jrao tơring. Mah hrơi mông mă bruă kơniă laih, ñu ăt dăp hơdră hrơi mông mă bruă, nao pơ kual plơi pla ataih, pơkă lăng, pơjrao duam ruă, ƀơk ia jrao kơ mơnuih ƀôn sang pơ kual ataih, kual asuek. Amai Đỗ Thị Thanh Trang lăi:

“Kâo glăi mă bruă pơ anih anai hơmâo 10 thun hăng anai laih, rĭm thun Khul ơi ia jrao hlăk ai tơring glông Čư̆ Mgar pơphun mơ̆ng 2-3 wơ̆t hyu pơkă lăng pơjrao duam ruă amăng kual plơi pla ataih. Rĭm wơ̆t nao kâo ngă hrom soh. Kâo hok mơak yua dưi ngă bruă amăng sang ia jrao hăng bruă hrăm laih anun hla tui pran jua klă mơ̆ng Hồ Chí Minh kâo ngă tui rĭm hrơi mơtam, kah hăng hyu pơkă lăng pơjrao tơlơi duam ruă laih anun ƀu pơdơi ôh hrăm na nao kiăng thâo hruaih amăng bruă mă, pơđĭ tui tơlơi hrăm, ngă hiư̆m pă kiăng jai hrơi ngă klă hloh amăng bruă ta ngă, lăp hăng pran jua mơnuih duam ruă kiăng”.

Ngă tui Hră pơčrâo trun mrô 05 mơ̆ng Ding jum kơđi čar ăt pơtrut ngă tui hrăm, hla tui tơlơi pơmin, pran jua, tơlơi dŏ dong ƀong huă hiam mơ̆ng Hồ Chí Minh, thun blan rơgao, djop anom bruă tơdăm dra mut phung ƀơi Dak Lak ngă rơđah tui bruă mă hăng lu bruă mă ba glăi boh tŭ yua. Djop hơdră kah hăng: Pơyơr pran jua amăng bơyan puih, bơyan phang hyu gum djru, Blan hlăk ai, bruă ngă ƀing hlăk ai pơyơr pran jua amăng bơyan pơdơi prong, djru pran jua amăng bơyan pơplông, djru bruă nao sang hră thun hrăm phrâo, ƀing nai ia jrao thun hlăk ai mă bruă tui tơlơi Wa pơtô, pơyơr pran jua yua kơ tơlơi suaih pral ană plơi pla, hrơi mơak kâo khăp kơ lŏn ia kâo…. dưi pok pơhai tŭ yua, djă pioh ngă tui na nao rĭm thun pơhưč lu hlăk ai tơdăm dra mut phung ngă hrom.

Ayong Đỗ Hữu Phong gah hnuă hur har, ba gru hlâo “Lăi lĕ khom ngă tui mơtam” amăng bruă mă, tơlơi jak iâu

khul tơdăm dra mut phung

Bruă pôr pơthâo pơtô pơblang ngă tui pok pơhai lu, prong hloh. Ƀơi lu anom bruă pơphun lu wơ̆t pơplông hơduah ĕp kơ gru grua hiam pran jua klă, tơlơi dŏ dong ƀong huă mơ̆ng Hồ Chí Minh. Hơdôm boh hip dưm hơdrôm hră čih ră ruai kơ Wa Hồ dưi akŏ pơjing, djru kơ hlăk ai hăng čơđai sang hră hơmâo anih kiăng pơđok, ĕp lăng tơlơi ră ruai bruă mă, tơlơi hơdip mơda, tơlơi dŏ dong ƀong huă, bruă mă mơ̆ng Wa. Mơ̆ng anun, hơmâo lu gru hiam, bruă mă klă amăng bruă hrăm tui Wa Hồ. Amai Phan Thị Trinh, Kơ-iăng Khua git gai anom bruă hlăk ai mut phung tơring čar Dak Lak lăi, kơnang kơ bruă ngă hrăm hăng hla tui Wa Hồ jing sa bruă mă khom ngă tui re se, dưi bang hyu truh pơ djop pô tơdăm dra hlăk ai mut phung amăng tơring čar.

“Bruă pơphun lu bruă mă lir hơbit hăng hrăm laih anun hla tui tơlơi pơmin pran jua, tơlơi dŏ dong ƀong huă mơ̆ng Hồ Chí Minh pioh pok pơhai boh yôm phun, djop bruă mă hơkrŭ. Hơmâo lu boh yôm phun, lu bruă mă dưi hơmâo lu adơi ayong ngă bruă pơyŭ pơphun, ngă hrom git gai, pok pơhai tŭ yua kiăng kơ bruă mă tơlơi jak iâu jai hrơi pơđĭ kyar tui”.

Hăng tơlơi pơtô lu, ngă tui na nao, bruă jak iâu “Hrăm hăng hla tui Wa” hơmâo djru kơ lu tơdăm dra, hlăk ai, čơđai sang hră ƀơi Dak Lak thâo hluh dơlăm hloh kơ boh yôm phun hăng rơnoh prong prin mơ̆ng tơlơi pơmin, pran jua, tơlơi dŏ dong ƀong huă mơ̆ng Hồ Chí Minh. Mơ̆ng anun pơjing rai bruă mă prong ƀư̆ pơkra pơtô hrăm ngă tui tơlơi Wa Hồ pơtô kơnang kơ bruă mă tong ten, sit nik rĭm hrơi.

H’Xíu Hmŏk pô čih-Nay Jek: Pơblang