Ƀơi să guai dêh čar Ia Pnôn, tơring čar Gia Lai, Khua mua git gai tơhan pơgang guai dêh čar tơring čar pơphun jơlan hơdră anăn “Blan klâo Hlăk ai-Blan klâo guai dêh čar” hăng lu boh yom phun tŭ yua biă mă kah hăng jao ring bruă pơkĕ apui bơngač, pơkra anih ngui ngor pioh kơ čơđai sang hră. Tơlơi kơđŏm pioh lăp đing nao lĕ pơplông “Rơyuh teng leng mah” hăng 20 mơta tơlơi tơña, djru kơ čơđai sang hră gưl sa hăng gưl dua Lương Thế Vinh thâo hluh rơđah kơ guai dêh čar, Tơlơi phiăn pơgang guai dêh čar Việt Nam ăt kah hăng tơlơi gơgrong ba mơ̆ng ling tơhan pơgang guai dêh čar.

Mơ̆ng anun, djru pơđĭ tui tơlơi thâo hluh amăng tơlơi phiăn, pơhrăm pran jua thâo khăp kơ lŏn ia hăng tơlơi thâo hluh gơgrong ba ngă bruă pơgang guai lŏn ia, dơ̆ng mơ̆ng hlăk dŏ hrăm amăng sang hră mơtam. Amăng jơlan hơdră anai, puih kơđông tơhan pơgang guai dêh čar dŏ jao kơ plơi Triêl 1 “Ring bruă Apui bơngač kual giăm guai” hăng rơnoh prăk 75 klăk, hrŏm hăng 50 anung gơnam brơi čơđai sang hră ƀun rin tơnap tap. Adơi Rahlan H’Hương, čơđai sang hră anih 9, sang hră gưl sa hăng gưl dua Lương Thế Vinh kah pơpha:

“Kâo mơak biă mă yua dưi ngă hrŏm Jơlan hơdră Blan klâo Hlăk ai-Blan klâo guai dêh čar” anai, laih anun dưi hrăm kơ bruă ƀơi guai dêh čar hăng Tơlơi phiăn pơkă kơ bruă mă pơgang lŏn ia Việt Nam. Kâo amra gir run hloh hrăm kiăng thâo pơdah pran jua khăp kơ lŏn ia amăng rơnuk čơđai muai ƀing gơmơi”.

Hrŏm hăng anun, ƀơi Dak Lak, ling tơhan pơgang guai dêh čar tơring čar ăt pơphun jơnum bơkơtuai hăng anăn pia “Hlăk ai ling tơhan pơgang guai dêh čar tơring čar Dak Lak đăo tong ten kiăo tui ping gah”, ngă hrŏm jơnum apah bơni kơ ƀing hlăk ai ba gru hlao, lu tơlơi čang rơmang thun 2025. Ƀơi mông jơnum, ƀing khua mua, hlăk ai mut phung nao pơyơr bơnga, dưm ƀơi gong kut rup trah Wa Hô hăng ƀing tơhan pơgang guai dêh čar, kiăng pơdah pran jua hơdor bơni na nao kơ Khua mir sir Hồ Chí Minh, laih dơ̆ng lăi pơtong, tơlơi gir run hrăm hră, mă bruă hla tui tơlơi pơmin, pran jua, tơlơi dŏ dong ƀong huă mơ̆ng Wa, pơđĭ tui gru grua ling tơhan pơgang guai.

Ƀơi mông bơkơtuai, ƀing khua mua ling tơhan hơmâo bơră ruai tơlơi thâo thăi, găn rơgao amăng bruă mă, hơdră juăt ngă hiam, djơ̆ găl, ăt lăi pơtong pran jua kơsung nao pơ anăp, pơčeh phrâo mơ̆ng ƀing hlăk ai amăng bruă ngă tui hăng tơlơi git gai wai lăng, pơgang tơlơi dưi ngă pô ƀơi guai dêh čar. Ƀrô tal anai, anom bruă tơhan pơgang guai dêh čar hơmâo aph bơni kơ 10 čô hlăk ai mă bruă ba gru hlâo, 7 čô hlăk ai hơmâo tơlơi čang rơmang hloh kơ bruă či ngă dĭ da gla kơñ, yua ƀuh bruă mă tŭ yua sit nik amăng thun 2025, laih anun apah bơni kơ sa khul hăng 2 čô mơnuih mă bruă hur har hloh. Đại tá Đỗ Quang Thấm, ding kơna anom bruă kơđi čar gah sang bruă khua tơhan pơgang guai dêh čar tơring čar Dak Lak lăi pơtong:

“Bruă mă wai pơgang tơlơi dưi ngă pô kơ lŏn ia kiăng rơnuk rơnua hơđong dêh čar lĕ, kiăng rim čô khua mua, ling tơhan, biă mă ñu ƀing tơdăm dra hlăk ai mut phung, gir run lu hloh pơhrăm drơi jăn, ƀư̆ pơkra pran jua kiăng thâo hluh lu hăng kơjăp hloh. Rơkâo anom bruă ping gah amăng djop puih kơđông tơhan, ăt git gai ngă gêh găl brơi kơ hlăk ai tơdăm dra mut phung pơphun bruă ngă pơtrut pơđĭ kyar hơđong kơjăp, kiăng jing anih mă bruă kơtang hloh pioh pơtô pơhrăm kơ ƀing hlăk ai tơdăm dra mơ̆ng djop puih kơđông tơhan”.

Ră anai, khul tơdăm dra mut phung ling tơhan pơgang guai dêh čar tơring čar Dak Lak hơmâo 19 grup tơdăm dra mut phung pơ kual yŭ. Hlăk ai djop puih kơđông ngă bruă hur har, kơsung nao hlâo, hơdai gum hrŏm djop plơi pla, pơphun bruă mă djru ba mơnuih mơnam, akŏ pơdong plơi pla phrâo, djru mơnuih ƀôn sang amăng kual guai dêh čar ngă tui lu hơbô̆ bruă kah hăng “Čung tơkai adơi nao sang hră-Ană rông mơ̆ng Puih kơđông tơhan guai dêh čar”, “Nai pơtô jing ƀing akă grat mơtah”, “ATM ia hơdjă ƀơi jơlan guai”, “Apui bơngač kual giăm guai”….

Ƀrô djơ̆ tal anai, anom bruă khua hlăk ai tơring čar Dak Lak pơphun jơnum hơdor glăi tal 95 thun hrơi akŏ pơjing khul tơdăm dra mut phung rơnuk Hồ Chí Minh hăng akŏ tơlơi jơnum “Hlăk ai djop djuai ania Dak Lak-Tơlơi kiăng prong hrưn pô hrŏm hăng lŏn ia”, laih dơ̆ng apah bơni 56 čô mơnuih ba gru hlâo mơ̆ng črăn thun 2020-2025. Pơ ala kơ djop gưl hlăk ai mut phung hăng khul čơđai tơdăm ngek dra muai gum hrŏm bruă mă jơnum bơkơtuai lăi nao “Hlăk ai djop djuai ania Dak Lak-Tơlơi kiăng prong hrưn đĭ pô hrŏm hăng lŏn ia”, kiăng pơlar tui pran jua djă pioh gru grua đưm, râo pơdưh bruă ngă glăm ba hăng pơyơr pran jua mă bruă. Ƀrô djơ̆ tal anai, Khua mua apăn bruă phun anom bruă khua hlăk ai tơring čar apah bơni kơ 56 khul grup, anom bruă, mơnuih hur har ba gru hlâo; jao pri apah bơni anăn Lý Tự Trọng thun 2026 kơ amai Lê Hiếu Vy, Khua khul hlăk ai tơdăm dra mut phung sang hră gưl klâo Ngô Gia Tự. Ayong Lương Minh Tùng, Khua git gai hlăk ai mut phung tơring čar Dak Lak lăi pơtong:

“Anai lĕ tal ngă bruă kơđi čar yom biă mă mơ̆ng khul tơdăm dra mut phung, pioh kơ ƀing hlăk ai tơdăm ngek dra muai hla tui gru ayong amai nao hlâo, ngă klă bruă jao kơ gơñu, gir run mut ding kơna khul tơdăm dra; laih dơ̆ng ngă kơjăp tui anom bruă mă amăng khul tơdăm dra mut phung, tañ pơhrăm brơi pơmut ping gah, gong gai kơnuk kơna kiăng jai hrơi kơjăp kơtang tui”.

Hơdôm bruă mă kơdok kơdor, tŭ yua sit nik amăng Blan hlăk ai thun anai ƀu kơnong pơƀuh rơđah tơlơi gơgrong ba kơsung nao hlâo đôč ôh, bruă mă pơyơr pran jua mơ̆ng ƀing hlăk ai djop djuai ania ƀiă kual Dap Kơdư, laih anun pơtô pơhrăm tơlơi pơmin pran jua anŏ kiăng gum hrŏm bruă hơkrŭ, pơtrut pran jua thâo khăp kơ lŏn ia, plơi pla, tơlơi gơgrong ba hăng mơnuih ƀôn sang, gum tơngan hrŏm man pơdong hăng wai pơgang tơlơi ngă pô dêh čar amăng rơnuk phrâo.