VOV4.Jarai - Tơdơi kơ klin ruă Covid-19 dưi pơgăn, bơwih ƀong – mơnuih mơnam ƀơi kual Dăp Kơdư hmâo laih hơdôm gru nam hơkrŭ glăi. Amăng anun, bruă ngă pơhưč tuh pơplai ba glăi bôh tơhnal lăp djă pioh, pơhrui ngăn drăp ƀơi tơring čar leng kơ hmâo rơnoh đĭ lu, bruă hơđong tơlơi hơdip mơnuih mơnam dưi pơhlôm.

Tui hăng tơlơi lăi pơthâo glăi mơng Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Gialai, bơwih ƀong – mơnuih mơnam ƀơi tơring čar 9 blan thun 2022 hmâo lu gru nam hơkrŭ glăi kơtang. Amăng anun, mrô anom bơwih ƀong pơdŏng phrâo hăng bôh tơhnal ngă pơhư̆č tuh pơplai, leng kơ hmâo bôh tơhnal lăp djă pioh. Rơđah biă ñu, mơng akô̆ thun truh ră anai, ƀơi tơring čar Gialai hmâo rơbêh kơ 740 bôh anom bơwih ƀong dưi pơdŏng phrâo (đĭ giăm truh 17% bơhmu hăng thun 2021), hăng abih bang mrô prăk pioh yua rơbêh kơ 7.400 klai prăk. Gah ngă pơhư̆č tuh pơplai, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Gialai pơsit hơdră pơtrun tuh pơplai kơ 6 rơwang bruă, hăng abih bang prăk rơbêh kơ 600 klai prăk. 15 rơwang bruă pơkon, abih bang prăk rơbêh kơ 3.400 klai prăk phun ñu ngă giong laih hră pơ-ar, glăk dưi hmâo tơring čar pel ĕp. Tui hăng ơi Nguyễn Hữu Quế - Khua Gơnong bruă Kơčăo bruă hăng Tuh pơplai tơring čar Gialai, kiăng bruă tuh pơplai rơđah, dưm kơnar hloh, tơring čar phrâo pơtrut kơtang pơplih pơkra bruă ngă pơ-ar, hrom hăng anun khom pơhrui glăi rơwang bruă ngă tui ƀu djơ̆ tơlơi pơkôl:

“Amăng 9 blan akô̆ thun hmâo pơđut laih bruă mă mơng 4 rơwang bruă. Dô̆ glăi, sa dua rơwang bruă glăk jak iâu nao mă bruă kiăng ngă giong hră pơ-ar pơđut tuh pơplai. Dô̆ 30 rơwang bruă khă kaih rơnoh, samơ̆ glăk amăng tơlơi brơi mơn mơng Tơlơi phiăn tuh pơplai lĕ ƀing gơmơi lăng tui dong, tơdah rơgao hrơi pơkă amra pơđut tuh pơplai. Gơnong bruă Kơčăo bruă hăng Tuh pơplai hmâo rơkâo laih tơlơi gum pơhiăp Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar mă yua tơlơi pơsit pơplih Tơlơi pơsit 3232 thun 2020, kiăng gal brơi hloh lom pok pơhai hơdôm rơwang bruă tuh pơplai”.

Daklak bưp ƀing gum djru mơng dêh čar tač rơngiao

Ăt kiăng kơ kơtưn ngă pơhư̆č tuh pơplai, phrâo anai, tơring čar Gialai mă yua anăn iâu pơthưr tuh pơplai rơwang mơng thun 2022 – 2025, hăng abih bang mrô 35 rơwang bruă prong rơbêh kơ 8.300 klai prăk gah hơdôm bruă pơdŏng anom mă yua; măi mok pơkra gơnam mă mơng đang hmua – đang kyâu hăng pơkra gơnam man pơdŏng, gơnam mă yua; đang hmua – đang kyâu; pơtô pơhrăm, bôh thâo, kơjăp drơi jăn hăng tuai hyu čuă ngui.

Ƀơi Daklak, 9 blan thun 2022, Gơnong bruă mă jia tơring čar Daklak hmâo pơhrui hmâo hloh kơ tơhnal pơkă mơng kơčăo bruă rơbêh kơ 24% bơhmu hăng thun hlâo, lu hloh ataih biă hăng tơhnal pơkă mơng kơčăo bruă. Rơđah biă ñu, amăng 9 blan thun 2022, Anom mă jia tơring čar Daklak pơhrui hmâo rơbêh kơ 4.520 klai prăk, đĭ giăm truh 1.000 klai prăk bơhmu hăng thun hlâo. Bôh tơhnal anun lĕ tơdơi kơ klin Covid-19 dưi wai lăng, hơdôm bôh anom bơwih ƀong yak mut hơđong bruă bơwih ƀong sĭ mơdrô nao hrom hơdôm ngăn rơnoh pơhrui đĭ lu. Rơnoh đĭ amăng hơdôm bôh anom bơwih ƀong phun kah hăng: Biêr – ia mih, apui yua pơkra glăi pơkĕ mơng jua angin, pơ-iă yang hrơi, sĭ gơnam mă mơng đang hmua kơ dêh čar tač rơngiao, prăk pơhrui glăi mơng rim mơnuih... Ơi Bùi Văn Chuẩn – Khua Anom mă jia tơring čar Daklak brơi thâo, tơhnal pơkă pơhrui ngăn drăp thun anai lĕ 4.700 klai prăk hmâo pơhrui djơ̆ kơčăo bruă. Tơhnal phrâo ba tơbiă kơ 3 blan dô̆ glăi lĕ lu hloh năng ai ñu 700 klai prăk.

“Ƀing gơmơi kơtưn dong hơdôm bruă djru anom bơwih ƀong pok pơhai hơdôm hơdră bruă hrŏ trun ƀudah ƀu mă jia, pơhrư̆i, djru hơdôm bôh anom bơwih ƀong hơkrŭ glăi dong kiăng đĭ kyar hmâo tơlơi gal tuh jia. Dua lĕ, pok pơhai wai lăng dong mă jia tui măi mok. Rơngiao kơ anun, ƀing gơmơi ăt amra lăi pơthâo hơdôm prăk pơhrui phrâo hmâo, pok pơhai hơdôm bruă pơhrui, pơgăn ƀu dưi pơhrui, guang dar kual hơdôm djuai pơhrui hmâo tơhnal ƀu tơphă kiăng hmao pơsir. Hăng tŭč rơnguč ñu, ƀing gơmơi ăt amra djă pioh mơn bruă mă mơng Grŭp črâo ba Pơgăn ƀu dưi pơhrui prăk mă jia mơng tơring čar, hơdôm tơring glông, plơi prong kiăng pơhlôm djop tơhnal pơkă mơng dêh čar hăng tơring čar jao”.

Gialai iâu pơthưr tuh pơplai Kual djă pioh dlai tlô čư̆ siăng Kon Hà Nừng

Hrom hăng pơtrut kơtang bruă bơwih ƀong huă – sĭ mơdrô, pơđĭ kyar bơwih ƀong, hơdôm bôh tơring čar amăng kual Dăp Kơdư ăt đing nao mơn bruă hơđong tơlơi hơdip mơda mơnuih mơnam. Phrâo anai, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Daklak hmâo pơphun jơnum bưp ƀing gum djru mơng dêh čar tač rơngiao. Pơhiăp amăng mông jơnum, ơi Võ Văn Cảnh, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Daklak pơsit, anih anom amra ngă gal brơi djop tơlơi klă hloh pioh hơdôm khul grŭp, mơnuih gum djru mơng dêh čar tač rơngiao gum hrom, djru tơring čar pơ̆ anăp anai.

“Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar ăt kah hăng hơdôm gơnong bruă, jơnum min, anom bruă mơng tơring čar Daklak amra črâo brơi hơdôm pô rơwang bruă gum hrom kơjăp hloh dong hăng hơdôm bơnah gum hrom, pơtrut kơtang pơplih pơkra hơdră ngă hră pơ-ar kiăng hơdôm jơlan hơdră, rơwang bruă dưi ngă tui tañ hloh, ba glăi bôh tơhnal hloh hăng sit nik hloh. Yua anun kâo čang rơmang hơdôm khul grŭp gum hrom laih hăng glăk gum hrom hăng Daklak lăng tơring čar lĕ sa bơnah gum hrom tơpă sit hăng lăp đăo gơnang, kơtưn hloh dong hơdôm jơlan hơdră, rơwang bruă, djru klă amăng bruă pơđĭ kyar djop mơta bơwih ƀong – mơnuih mơnam mơng tơring čar”.

Tui tơlơi lăi pơthâo glăi, 2 thun rơgao, tơring čar hmâo pơsur rơbêh kơ 6 klăk 500 rơbâo dolar Mi tui jơlan hơdră kơtưn gum hrom hăng pơtrut pơsur gum djru gah rơngiao kơ kơnuk kơna. Amăng anun, yap truh blan 8 thun anai, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar hmâo pơsit tŭ mă 51 mơta prăk djru hăng abih bang iâu pơthưr hmâo giăm truh 3 klăk 700 rơbâo dolar Mi. Ră anai dô̆ 7 mơta prăk djru hăng abih bang nua pơkôl giăm truh 2 klăk 900 rơbâo dolar Mi hmâo lăi pơthâo gum djru. Hơdôm anih anom djru biă ñu đing nao pơ̆ hơdôm bôh să kual asuek, ataih, kual tơnap tap gah hơdôm tơring glông hmâo mrô sang anô̆ ƀun rin lu hloh tơring čar kah hăng Lak, Krông Bông, Mdrak, Buôn Đôn, Ea Sup. Bruă djru biă ñu ia jrao, pơtô pơhrăm, kông ngăn dlai tlô, pơđĭ kyar bơwih ƀong – mơnuih mơnam hăng pơsir hơdôm tơlơi mơnuih mơnam./.

VOV Tây Nguyên čih

Siu H’ Prăk pơblang