Kual bơwih ƀong pơtrut pran jua Kon Plong ƀu dưi pơđĭ kyar gơnam mă mơng đang hmua pioh sĭ mơdrô hyu raih găn
Thứ năm, 07:00, 01/12/2022 Khoa Điềm VOV Tây Nguyên/Siu H' Prăk pơblang Khoa Điềm VOV Tây Nguyên/Siu H' Prăk pơblang
VOV4.Jarai – Tơring glông Kon Plong glăk ĕp jơlan pơsir klă kiăng pơtrut gum hrom, pơlir hơbit pơjing hơdôm kual juăt ngă đang hmua tui jơlan gah ngă rai gơnam sĭ mơdrô, pơđĭ tui nua gơnam hăng pơđĭ kyar kơjăp phik.

Tơring glông Kon Plong, tơring čar Kontum dưi hmâo dlai tlô djru ba hmâo tơlơi gal kơ bruă pơđĭ kyar pơlar lu djuai phun pla djơ̆ hăng ayuh hyiăng rơ-ŏt hmâo nua lu. Khă hnun hai truh ră anai bruă ngă đang hmua mơng tơring glông ăt dô̆ ƀơi rơnoh anet mơn, akă hmâo hơdôm gơnam mă mơng đang hmua djơ̆ hăng anô̆ gal ñu ôh. Tơring glông Kon Plong glăk ĕp jơlan pơsir klă kiăng pơtrut gum hrom, pơlir hơbit pơjing hơdôm kual juăt ngă đang hmua tui jơlan gah ngă rai gơnam sĭ mơdrô, pơđĭ tui nua gơnam hăng pơđĭ kyar kơjăp phik.

Tơring glông Kon Plông, tơring čar Kontum dưi hmâo dlai tlô djru klă anun ayuh hyiăng djơ̆ hăng lu djuai phun pla hmâo nua yôm. Tui anun mơn tơdơi rơbêh kơ 15 thun dưi hmâo tơring čar Kontum pơsit lĕ kual bơwih ƀong pơtrut pran jua, kơnong hăng bruă đang hmua, tơring glông ăt akă pơjing mơn gơnam sĭ mơdrô prong kiăng hmâo lu ƀơi anih sĭ mơdrô. Ơi Đặng Quang Hà, Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Kon Plong tơpă ară lăi, yua akă dưi pơjing gơnam sĭ mơdrô prong, pơđĭ tui nua gơnam, anun khă hmâo truh rơbêh kơ 20.000 ektar lŏn ngă đang hmua hăng ăt hmâo pơjing laih Kual ngă đang hmua mă yua bôh thâo phrâo; kual pla añăm, bơnga, hơbơi pơtơi, bôh troh ƀơi anih ayuh hyiăng rơ-ŏt hăng abih bang kual lŏn rơbêh kơ 1.500 ektar samơ̆ nua gơnam ngă rai mơng tơring glông ƀu lu đơi ôh:

 “Nua gơnam ngă rai mơng tơring glông Kon Plông ră anai kơnong kơ hmâo năng ai ñu 770 klai prăk amăng nua abih bang amăng đơ đam tơring glông. Tui anun, khă hmâo tơhnal pơđĭ kyar đang hmua prong biă, samơ̆ gơnong bruă đang hmua akă sit nik djơ̆ hăng tơhnal gal ră anai ôh. Grŭp apăn bruă Ping gah tơring glông, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông hmâo đing nao laih git gai, mă yua, Tơlơi pơtrun pơsit kơ pơđĭ kyar bruă đang hmua khă hmâo laih bôh tơhnal samơ̆ bôh nik ñu kiăng pơsit anih gơgrong, anih dŏng kơ gơnong bruă đang hmua mơng tơring glông Kon Plong lĕ ƀing gơmơi pơmin, akă djơ̆ hăng tơhnal gal mơng pô ôh”.

Nao pơ̆ Kon Plong ră anai mơnuih ƀôn sang ăt kah hăng tuai hyu čuă ngui amra lăng ƀuh lu anô̆ pha ra ƀơi anai, kah hăng: asơi braih mriah, sâm hrĕ, kơ phê Arabica, tiu dlai... laih anun djop mơta añăm pơtăm, bơnga, hơbơi pơtơi, bôh troh ƀơi anih rơ-ơ̆. Khă hnun hai, abih bang gơnam mă mơng đang hmua gah tơring glông ră anai ăt glăk ƀơi rơnoh ngă tui raih daih mơn, ƀu djop pioh kơ arăng rơkâo lui hlâo blơi hăng mrô lu ôh. Ơi Phạm Thanh, Khua Anom bơwih brơi bruă đang hmua tơring glông Kon Plong brơi thâo, ră anai hơdôm bôh anom bơwih ƀong tuh pơplai ngă đang hmua amăng tơring glông Kon Plong glăk hmâo hơdôm pluh mơta gơnam añăm pơtăm, bơnga, hơbơi pơtơi, bôh troh anih rơ-ơ̆ samơ̆ akă dưi jing gơnam pioh sĭ mơdrô lu mơn yua kơ ngă rai anet raih daih. Ơi Phạm Thanh lăi lĕ truh mông bruă đang hmua mơng tơring glông ƀu dưi raih găn na nao ôh hăng abih bang djop mơta phun pla:

 “Kiăng jing gơnam sĭ mơdrô prong pơ̆ anăp anai amra pơlir hơbit hăng hơdôm anom bơwih ƀong amăng kual ngă đang hmua kiăng ngă rai gơnam sĭ mơdrô pioh ba hyu sĭ hơđong. Anăp nao sa dua mơta gơnam tam ba jơlan hlâo đôč, bơ̆ ƀu lu kah hăng ră anai dong thơ tơnap biă jing gơnam sĭ mơdrô”.

Hmư̆ tơlơi gum pơhiăp mơng ƀing juăt bruă, mơnuih wai lăng, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Kon Plông pơsit, kiăng pơđĭ kyar gơnam mă mơng đang hmua tui jơlan gah ngă rai gơnam sĭ mơdrô, pơđĭ tui nua gơnam lĕ khom pơsit glăi djuai phun pla hăng pơjing kual lŏn pla. Ƀơi anăp tơring glông amra pơlar dong 500 ektar đang pla kơ phê anih ayuh hyiăng rơ-ơ̆ Arabica đĭ tui kual lŏn pla truh 1.500 ektar; pơjing kual pla kơ phê čè Đông Trường Sơn hăng 500 ektar ƀơi să Hiếu hăng Pờ Ê; guang rông pơgang năng ai 500 ektar kual hmâo tiu dlai... Hrom hăng anun lĕ pok pơhai pơjing anăn gơnam hăng črâo ba anih anom kơ hơdôm mơta gơnam anai.

Rơđah biă ñu pơplih tơhnal ba tơbiă, ră anai Anom bơwih brơi kơ bruă đang hmua tơring glông Kon Plong glăk gum hrom hăng anom bơwih ƀong pok pơhai pơdjuai 2 djuai phun pla lĕ čè hăng kơ phê Arabica kiăng pơpha brơi kơ mơnuih ƀôn sang. Gong gai hơdôm bôh să dưi pơsit pơđĭ kyar kual pla ăt kah hăng lăi pơhing hơdră pơtrun mơng tơring glông truh hăng mơnuih ƀôn sang, hrom hăng anun pok pơhai hơdôm jơlan pơsir rơđah kiăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă. Ơi Nguyễn Văn Bảy, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Đăk Tăng, tơring glông Kon Plong, brơi thâo, gong gai să glăk pơtô brơi klă kơ mơnuih ƀôn sang bơwih brơi klă 140 ektar đang kơ phê hmâo ră anai, hrom hăng anun hmâo kơčăo bruă pok prong dong lŏn pla phun anai:

 “Să đing nao lăi pơhing pơsur neh wa khom djă pioh lŏn pla kơ phê djuai djơ̆ hăng ayuh hyiăng rơ-ŏt. Pơsit anô̆ gal tui anun să ăt hmâo ba tơbiă mơn hăng Ping gah mă yua sa dua Tơlơi pơtrun pơsit pioh pơđĭ kyar dua bôh plơi pla kơ phê djuai anai mơ̆ lăp djơ̆ biă, anun lĕ plơi Đăk Prồ hăng plơi Đăk Tăng. Rơgao kơ jơnum pok pơhai pơsur lĕ, neh wa tŭ ư hrom hăng ngă tui”.

Kiăng hmâo bôh tơhnal pơđĭ kyar bruă đang hmua tui jơlan gah ngă rai gơnam tam sĭ mơdrô, đĭ tui nua gơnam, tơring glông Kon Plông, tơring čar Kontum glăk pơtrut pơlir hơbit kơplah wah mơnuih ƀôn sang hăng anom bơwih ƀong. Hăng dua djuai phun pla, anun lĕ: kơ phê Arabica hăng phun čè tơring glông Kon Plong hmâo tô nao rai laih hăng anom bơwih ƀong pơkôl djru mơnuih ƀôn sang mơng djuai pơčeh, ngăn rơnoh, bôh thâo măi mok truh kơ pơhrui blơi gơnam. Hăng sa dua mơta añăm hla rok, bơnga, hơbơi pơtơi, bôh troh juăt hăng ayuh hyiăng rơ-ơ̆ tơring glông glăi gum hrom klă hăng anom bơwih ƀong ngă rai gơnam sĭ kơ siêu thị, anih sĭ mơdrô prong ƀơi lu tơring čar, ƀôn prong kĭ pơkôl gơnam pioh sĭ hluai tui anun pơsit glăi hơdră prong, pơphun ngă rai hăng rim gơnam. Gah sui thun, tơring glông Kon Plong amra dăp glăi hơdră ngă đang hmua tui jơlan gah pơđĭ kyar bruă đang hmua kơjăp phik, pơđĭ tui anô̆ klă, nua gơnam hăng pran dưi bơkơtưn gơnam gah đang hmua./.

Khoa Điềm VOV Tây Nguyên/Siu H' Prăk pơblang

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC