Amăng mlam adai rơ-ot hlơ hlet, amăng sang phrâo man giong yua ƀing tơhan djru ming pơkra brơi, lăng hơbôt hyôt, pơđao pran, yă Trần Thị Ba, plơi Phú Hậu, să Suối Hiệp, tơring čar Khánh Hòa ol kơdol pran jua hơdor glăi amăng hơdôm mlam hlâo kơ anai sa blan, hơjan hlim, ia ling dăo hmar đơi ƀu hmao thâo, abih bang mơnuih ƀôn sang amăng ƀut sư̆ rơbư̆ dong ƀơi anăp tơlơi hŭi rơhyưt kah sa rơbâo kĭ kơtrâ̆o akă yôm hăng sa arăt ƀŭ đôč. Ƀơi mông phai lui soh, yua ƀu thâo anŏ či ngă dơ̆ng tah, plŭt ƀuh ƀing tơhan nao truh, djru pơklaih brơi hmao kru, djru ba ñu tơbiă đuăi mơ̆ng anih plah wah tơlơi djai hăng hơdip rơpih phiăr đôč:
“Kâo pơmin abih bang amăng sang anŏ djai đuăi yơh. Ia lip hmar aka ƀu ƀuh djơ̆ ôh. Kâo iâu đĭ, ur hrek kơtang tit rơkâo arăng djru, ƀuh ƀing tơhan nao truh pơ anun, kâo hok mơak tloh noh. Kâo rơbat ƀu thâo ôh, kơnang kơ ƀing tơhan ƀă ba”.
Amăng ring bruă hlăk ngă pơ anăn Bruă mă Quang Trung, man pơdong glăi sang dŏ ƀơi kual ia ling dăo hrơi anai, hơmâo tơlơi greh gruñ djru ba mơ̆ng tơngan ƀing tơhan sơlup kual 4. Ƀing tơhan glăm ba, tơkung ba ƀrik, simăng pơdong sang djru ană plơi amăng hơdôm hrơi či rơnuč thun, hrơi ngă yang thun phrâo ƀiă či truh laih kah hăng ră anai, ăt jing ƀing tơhan hơdeč hmar hloh, hơmâo mă bruă blư̆ kup blư̆ đang, nao rai akŏ klôn đĭ trun amăng song nan, rơkĭ măi rơgao hăng anai 3 wơ̆t hrơi tơjuh, gơñu kah hăng hyu bơrơsua glăi tơlơi hơdip mơnuih ƀôn sang mơ̆ng yang djai kiăo mă. Khua tơhan sơlup Chuẩn Đô đốc, Nguyễn Anh Tuấn, Khua tơhan sơlup kual 4 brơi thâo: mlam lơ 19/11, tơdơi kơ hmư̆ hiăp pơtrun mơ̆ng dlông, anom bruă khua tơhan amăng kual, ƀu hŭi kơ adai hơjan hlim ia lipng kơtang ôh, ia hlăk guang dar djop anih, abih bang ling tơhan, khua mua đĭ ba 100 boh kanô măi, nao djru mơnuih ƀôn sang ječ ameč amăng mơmŏt mlam, hlim hơjan bơbrik adai rơ-ot găng mă, rơbêh 5000 čô khua mua, ling tơhan tañ pơgiăng đuăi rơbêh 5.400 čô mơnuih ƀôn sang ƀơi anih ia lip dơlăm hăng kơtang hloh, ba nao dŏ pơ anih hơđong, rơnuk rơnua, amăng anun hơmâo 6 čô čơđai nge phrâo tơkeng hăng 1 čô đah kơmơi pi kian ƀiă truh hrơi tơkeng. Chuẩn Đô đốc, Nguyễn Anh Tuấn brơi thâo:
“Lơ̆m hmư̆ khua git gai ping gah pơtrun hiăp lĕ 8 mông mơmŏt laih ƀing gơmơi tơgŭ nao mă bruă yơh, truh 9 mông truh laih pơ anih ia ling dăo kơtang Diên Khánh. Ƀing gơmơi nao pơ hơdôm anih ia lip dơlăm hloh amăng plơi pla, să mơ̆ ƀu dưi truh nao rai. Pơtrun hiăp, git gai tong ten khom mă bruă amăng mlam, hrŏm hăng ƀing ling tơhan mă bruă. Amăng puih kơđông hơmâo hơgĕt, djă ba abih nao djru kơ mơnuih ƀôn sang hlâo hloh”.
Bruă ngă git gai pơčrâo ba hmar, kiăo tui tơlơi pơhing ƀuh rơđah ƀơi anăp, nao hrŏm ƀing ling tơhan, đĭ ba song nan, kanô nao djru hmar, hmao kru, kiăng huăi hơmâo mơnuih ia kor đuăi, yua ia ling dăo kơtang hloh kơ hnơ̆ng lăi lui hlâo. Hăng pran jua mă bruă abih amăng mơmŏt mlam djru pơklaih mơnuih ƀôn sang hlâo, lăi pơthâo tơdơi. Amăng dua hrơi lơ 20 hăng 21/11, ƀing tơhan ba nao 3 tơn ƀañ tơpung krô, juăt lương khô, ba pơtum abih măi hrong ia kiăng hơmâo ia hơdjă brơi mơnuih ƀôn sang mơñum ƀơi kual ia lip abih. Laih ia hrŏ ƀiă, ƀing tơhan nao djru kuăi hlŭ dơlut, kih rơmet pưk sang, anih dŏ brơi mơnuih ƀôn sang kiăng rơgoh hơdjă, pơwơ̆t glăi pơ sang anŏ tañ, rơnăk brơi djah djâo, rơguh đôm pơgăn jơlan nao rai amăng plơi, pơdong glăi, hrêp brơi sang anŏ, gŏ awă, sang hră, sang ia jrao. Thiếu tá Nguyễn Công Trứ, Khua khul wai lăng tơhan hrip boh pơtuh, Sang hră hrăm bruă khua tơhan mơgăt rơdêh por brơi thâo:
“Ƀing tơhan kih rơmet sang kơ mơnuih ƀôn sang, rơmet sang hră kơ ană amôn hơmâo anih hrăm. Truh ră anai, bruă mă gah rơngiao ƀơi jơlan glông lu đơi anun khom ba na rơdêh čuk, rơdêh kuăi djah, yua kơ pran mơnuih ngă ƀu anăm ôh. Ba nao rơdêh tuah, rơdêh kuăi hăng rơdêh pơgiăng đuăi djah…kiăng ngă rơnăk ayuh hyiăng hơmâo jơlan agaih kơ mơnuih ƀôn sang rô nao rai hiam klă”.
Ƀu kơnong ngă djơ̆ bruă ƀơi anăp đôč ôh, ƀing tơhan blah ngă tơring čar Khánh Hòa dŏ prăp lui bruă mă, pơjing rai bruă mă mơdua pơhlom, pơgang tơlơi truh lŏn adai ngă rah; hơdai gum hrŏm kơ bruă pơtop pơhrăm ling tơhan hơdră djru pơklaih mơnuih ƀôn sang amăng mông ječ ameč truh lŏn adai ngă; jŭ yap glăi mrô ling tơhan, gơnam yua mă bruă, rơdêh đĭ, song nan, kanô, djop mơta bruă mă djru tui klôn kơ ling tơhan kơsung nao, kiăng ngă djơ̆ tơlơi pơtrun hiăp sit hơmâo tơlơi truh lŏn adai ngă. Khua tơhan tơring čar hơmâo ngă hrŏm tong ten hăng djop puhi kơđông tơhan mơ̆ng Ding jum ling tơhan pơdong ƀơi tơring čar, iâu pơtum giăm 16.000 čô khua mua, ling tơhan blah ngă, 283 boh rơdêh hăng gơnam yua gah ling tơhan, nao djru pơklaih brơi 118.000 čô mơnuih ƀôn sang đuăi mơ̆ng anih hŭi rơhyưt nao dŏ pơ anih rơnuk rơnua hơđong jăng jai.
Đại tá Nguyễn Túy, Khua anom bruă tơhan blah ngă tơring čar Khánh Hòa lăi pơtong: “Khom nao truh pơ rim anih, pơpha bruă mă, mrô ling tơhan, rơdêh đĭ, gơnam yua nao djop anih hơmâo anăn tong ten soh. Kanô, song nan, rơkĭ măi djop mơta nao rai amăng anih ia lip gêh găl soh. Pơtum djru ba pơklaih mơnuih hlâo, giong anun, ba nao mơnong ƀong huă, ia mơñum brơi mơnuih ƀôn sang ƀong huă jăng jai, yua sang anŏ plơi pla ia lip abih laih”.
Tal hơmâo tơlơi truh phrâo anai răm ƀăm kơtang biă mă ƀơi tơring čar Khánh Hòa, hơmâo 22 čô mơnuih djai, 20 čô mơnuih rơka rơkač, 89 boh sang dlưh ia kor abih, 290 boh sang răm kơtang. Ƀơi anăp kơ tơlơi anun, Khua git gai ping gah tơring čar Khánh Hòa pơtrun hiăp kơ djop gơnong bruă, sang bruă khom ngă tui tơpă 5 mơta khom ngă, 4 mơta bruă ngă tui sa anih, laih dơ̆ng brơi djru ba tơlơi hơdip mơda hơđong kơ mơnuih ƀôn sang, rŭ glăi bruă mă, tơlơi bơwih ƀong huă, pơhlom pơgang tong ten tơlơi truh lŏn adai ngă. Lăng tơlơi gơgrong ba mơ̆ng ƀing tơhan blah ngă, Khua git gai ping gah tơring čar Khánh Hòa, ơi Nghiêm Xuân Thành lăi pơtong:
“Ƀing tơhan blah ngă, tơhan kông an hơmâo djru ba hmao kru, mơ-it nao khua mua, ling tơhan, lu rơdêh, song nan kanô đi, hyu mă bruă; jing ƀing gơgrong ba phun pơklaih mơnuih ƀôn sang amăng mông ječ ameč lơ̆m ia ling dăo ngă phrâo anai”.
Ƀuh rơđah ƀơi tơring čar Khánh Hòa, wơ̆t amăng mông tơnap tap gleh glar pơpă hai, khua mua ling tơhan jing anih ưh kơnang tong ten biă mă mơ̆ng mơnuih ƀôn sang, jing ling tơhan kơsung nao pơ anăp, ƀing gơgrong tong ten amăng bruă pơgang tơlơi hơdip, kông ngăn hăng rŭ pơdong glăi bruă mă tơlơi hơdip mơda, anih dŏ bơwih ƀong huă kơ mơnuih ƀôn sang tơdơi kơ tal hơmâo tơlơi truh sat lŏn adai ngă.
Viết bình luận