Jơlan tuh gŏ drŏng hăng ƀêtông, rô nao rai hiam klă amăng plơi Ka Đô, să Ka Đô, tơring čar Lâm Đồng ră anai, ƀu kơnong dưi pơtruh brơi djop sang, đang hmua đôč ôh dŏ pơtruh brơi jơlan nao truh pơ anih mơnuih ƀôn sang ngă hmua pla pơjing pơtum sa anih, hlâo adih  nao rai tơnap tap, jơlan dơlut hlŭ, tơbor amăng bơyan hơjan. Dua bơnah jơlan, hơdôm boh đang păng hăng hơnôl, sreh pơgang phun pla amăng lăm mơtah mơda hñơ hñơr, tŏ tui lu ruăi, pơƀuh rơđah kơ sa boh kual ngă hmua pla pơjing hlăk pơblih phrâo kơtang biă mă.

Sang anŏ bơn ơi Ma Ren, sa amăng hơdôm sang anŏ nao hlâo amăng bruă pơblih bruă ngă hmua tui hơbô̆ bruă, pơgang đang sir krep. Mơ̆ng 5 ar đang pla pơhăng tơlô̆ čing, añăm asăt amăng sang ngă hơñôk, laih anun rông bơbui yuan 50 drơi hăng hơdôm hơpluh drơi rơmô pioh sĭ, rim thun sang anŏ gơñu hơmâo pơhrui prăk kơmlai năng ai 500 klăk prăk, laih pơhlưh hĭ prăk tuh pơ alin. Lăi nao hrŏm bruă ngă mơtam ơi Ma Ren, jing mơnuih arăng đăo kơnang ba jơlan hlâo amăng plơi laih anun mơnuih hmư̆ hing mơ̆n ƀơi Lâm Đồng. Ñu ba jơlan hlâo mơ̆ng bruă mă amăng plơi pla, pơyơr lŏn sang đang hmua truh pơ bruă jak iâu ană  plơi pla, ăt pơyơr lŏn sang kah hăng ñu  pioh pok jơlan rô nao rai amăng plơi pla rơhaih hloh, ngă tui hơbô̆ bruă ngă hmua, bơwih ƀong huă pơblih phrâo. Ơi Ma Ren brơi thâo:

“Kâo pô hrŏm hăng lu khul grup amăng plơi juăt hyu pơtô lăi, jak iâu mơnuih ƀôn sang pơkra jơlan brơi hiam, agaih amăng plơi pla, ƀôn ƀut. Kiăng mơnuih ƀôn sang pơblih pơjeh phun pla, djuai hlô mơnong rông lĕ, ta pô yơh khom ngă hlâo. Lơ̆m ƀuh hơmâo boh tŭ yua hnun kah hăng ană plơi pla đăo kơnang hăng hla tui. Truh ră anai, lu sang anŏ hơmâo ngă tui boh thâo phrâo, ia rơgơi, anun bruă ngă hmua pla pơjing pơhrui glăi lu mơ̆n, prăk kăk pơhrui glăi hơđong hloh kơ hlâo”.

Anŏ pơgôp pran jua mơ̆ng ƀing tha plơi, mơnuih arăng đăo kơnang kah hăng ơi Ma Ren hlăk ngă bang bơngač ƀơi lu plơi pla tơring čar Lâm Đồng. Ƀơi să Dam Rông 2, Khua ping gah plơi thôn 2, Kon Yông K’Khiếp khin pơblih pơblih phun pla kah hăng pla boh kruăi mơsăm ƀu hơmâo asar, boh durian hăng boh khuih (Sầu riêng hăng makka) amăng hmua 5 hektar đang kơphê pla hrŏm, hơmâo ba glăi boh tŭ yua kơ sang anŏ pơhrui glăi truh 1 klai prăk rim thun. Mơ̆ng hơbô̆ bruă anai, lu sang anŏ hơmâo pơblih hơdră ngă hmua, ba yua boh thâo ia rơgơi phrâo. Truh ră anai, đơ đam să hơmâ 478 ha lŏn ngă hmua, ba yua boh thâo phrâo ia rơgơi, akŏ pơjing anih hơmâo anăn gru pơkă kơnăl gơnam đang hmua, pơčrâo rơđah anih pla hăng pơjing pioh sĭ mơdrô hăng 11 khul ngă hrŏm pơkra ming sĭ mơdrô, pơđĭ tui rơnoh gơnam tam đang hmua hăng pơsir bruă mă bơwih ƀong huă hơđong. Ayong Kon Yông K’Khiếp lăi:

“Jing mơnuih ping gah lĕ ta khom nao hlâo, gir run hrăm tui pơđĭ kyar bruă ngă hmua pla plah wah amăng đang kơphê hăng boh durian, boh kruăi mơsăm ƀu hơmâo asar, boh khuih-makka kiăng pơtrut pơđĭ kyar bơwih ƀong huă amăng sang anŏ. Lơ̆m hơbô̆ bruă ngă phrâo anai ba glăi boh tŭ yua, mơnuih ƀôn sang ƀuh hăng đăo kơnang hăng ngă tui mơtam. Tơlơi mơ̆ ƀuh mơak hloh lĕ jai hrơi hơmâo lu sang anŏ ngă tui hơbô̆ bruă pla plah wah amăng đang hmua, sa blah hmua pla lu pơjeh phun pla anun tơlơi hơdip mơda đĭ tui ƀuh rơđah”.

Ta dưi lăi, mơnuih arăng đăo kơnang lĕ jing ƀing ngă bruă ba tơlơi bơngač ƀu kơnong amăng tơlơi pơhiăp đôč ôh, dŏ hăng bruă mă djru hrŏm, ngă hlâo pơblih hơdră ngă hmua ba glăi boh tŭ yua. Lơ̆m mơnuih ƀôn sang ƀuh hăng đăo kơnang hla tui, djop jơlan hơdră mơ̆ng ping gah, tơlơi phiăn kơnuk kơna pơtrun ăt dưi ngă tui tŭ yua. Mơ̆ng thun 2021-2026, mrô sang anŏ ƀun rin lu mơta ƀơi tơring čar hrŏ trun mơ̆ng 9,33%, dưm dưm hăng mrô hrŏ 50.000 boh sang anŏ ƀun rin. Ră anai, đơ đam tơring čar hơmâo 80 boh să dưi ngă djơ̆ tơhnal pơkă plơi pla phrâo, 3 boh să ngă djơ̆ tơhnal pơkă plơi pla phrâo hiam hloh hăng boh să jing plơi pla phrâo ba gru hiam hloh. Tui hăng ơi Bùi Ngọc Sơn, Kơ-iăng khua Gơnong bruă Djuai ania hăng Tơlơi đăo tơring čar Lâm Đồng, đơ đam tơring čar ră anai hơmâo năng ai 880 čô mơnuih arăng đăo kơnang amăng plơi pla djuai ƀiă hăng tơring đăo. Anai lĕ, ƀing mơnuih ngă bruă ba gru hlâo  gum hrŏm kơnuk kơna ba jơlan hơdră, tơlơi pơtrun mơ̆ng kơnuk kơna amăng tơlơi hơdip mơda.

“Tơlơi gơgrong mơ̆ng mơnuih arăng đăo kơnang thun blan laih rơgao yom biă mă amăng bruă djru pơtrut tơlơi bơwih ƀong huă mơnuih mơnam kual djuai ƀiă hăng čư̆ siăng. Gơñu ƀu kơnong ba jơlan hơdră ping gah, tơlơi phiăn kơnuk kơna truh hăng mơnuih ƀôn sang đôč ôh, gơñu jing mơnuih ba gru hlâo, amăng bruă ngă hmua, bơwih ƀong huă, akŏ pơdong tơlơi hơdip mơda tŭ yua hiam. Mơ̆ng bruă ngă hiam anun, dưi bang bơngač lu gru grua mơnuih hiam nao hlâo, ăt lu sang anŏ mơnuih ƀôn sang pơkŏn hrăm tui, pơhrŏ ƀun rin amăng kual plơi pla laih anun  tơring mơnuih djuai ƀiă dŏ hăng ƀơi kual ataih čư̆ siăng ăt pơblih tŭ yua hrŏm mơ̆n”.

Jơlan ƀêtông ƀơi Ka Dô ră anai pok brơi jơlan phrâo nao truh pơ hmua, đang kiăng pok jơlan anăp nao tơlơi bơwih ƀong huă phrâo kơ plơi pla. Jơlan hơdră mơ̆ng Kơnuk kơna hơmâo pơjing rai sa khul ngă bruă pran kơtang phrâo, bơ mơnuih arăng đăo kơnang lĕ jing ƀing mơnuih pô jak iâu gum hrŏm mă bruă. Ƀing arăng đăo kơnang pô nao hlâo, tơlơi đăo kơnang mơ̆ng ană plơi pla kiăo tui klôn, pơjing rai pran jua mă bruă tum teč rơđah rơđong hloh. Anun yơh jing atur phun pioh kơ lu plơi pla ala ƀôn mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă ƀơi Lâm Đồng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, hrưn đĭ ngă pơdrong pơklaih mơ̆ng ư̆ rơpa hơđong kơjăp yua mơ̆ng anŏ gêh găl amăng lăm pran jua, plơi pla anih dŏ mơ̆ng ta pô hơmâo baih hlâo.