Mơnuih ƀôn sang Dak Lak pơphun bơyan phrâo trun mă akan hơdang pơtrut ngă tui tơlơi phiăn  IUU
Thứ ba, 10:05, 23/12/2025 Hương Lý/Nay Jek pơblang Hương Lý/Nay Jek pơblang
VOV.Jarai-Tơdơi kơ hơdôm hrơi bong glăi hăng tơlơi tơnap tap kơthel mrô 13 hăng ling dăo ngă aka ƀu hơmâo djơ̆ ôh mơ̆ng hlâo, tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang amăng kual ter hăng ia rơsĭ Dak Lak hlăk pơblih hăng pơwơ̆t glăi bruă ngă kah hăng tơđar. Amăng djop anih bah ia rơsĭ, tơdrun kom păn, lăng mơnuih ƀôn sang dik dăk trun ia hyu mă akan hơdang. Lu boh ƀattô hlăk dŏ jưh amăng kơđăp mơ̆ng hrơi hơmâo kơthel, ia ling dăo ră anai pơphun kleh hrĕ jăng či trun ia, hlăk tuh pơbuă ia săng, ia jâo trun nao mă akan hơdang čang rơmang sa bơyan hyu mă akan hơdang gêh găl mơak klă, amra ƀu ngă soh glăi tơlơi pơkă nao djơ̆ anih ia rơsĭ arăng ƀudah mă akan hơdang ƀu djơ̆ tơlơi pơkă mơ̆ng IUU.

Tơdơi kơ ha mơkrah blan pơtum pơsir tơlơi răm ƀăm truh ia ling dăo ngă, ơi Lê Văn Trung, sa čô mơnuih hyu mă akan hơdang ƀơi phường Tuy Hòa, tơring čar Dak Lak, hlăk dik dăk prăp lui tal trun hyu mă akan hơdang amăng ia rơsĭ akŏ thun phrâo. Ơi Trung lăi:

“Tal ia ling dăo phrâo anai, sang ia lip mlĕp, ƀattô kơđông hĭ mơ̆n, rơngiă lu hrơi biă mă kih rơmet hlâo, ming pơkra glăi. Truh ră anai pơsir giong laih, dưi yơh trun nao amăng ia hyu mă akan hơdang. Ayuh hyiăng ră anai hlăk gêh găl, tơdah hyu mă akan hơdang mông anai amra hơmâo lu hloh. Kâo čang rơmang tal trun ia anai, ba glăi boh tŭ yua akan hơdang lu, pơhrui glăi prăk kăk hơđong kơ sang anŏ čơkă tơlơi ngă yang thun phrâo mơak”.

Tơlơi truh lŏn adai ngă, hơmâo na nao ngă tơ̆i đưn bruă hyu mă akan hơdang mơ̆ng mơnuih ƀôn sang laih anun rơngiă prăk ming pơkra glăi ƀattô, pưk sang mơnuih ƀôn sang pơ kual gah ngŏ tơring čar Dak Lak, lơ̆m anun prăk kăk ming pơkra lĕ ƀu hơmâo ôh. Tui hăng ơi Trần Văn Biên, Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Tuy An Đông, tơring čar Dak Lak, tơlơi tơnap prong hloh ră anai, mơnuih ƀôn sang mă akan hơdang kơƀah prăk ming pơkra glăi ƀattô song nan hăng kiăng hơđong tơlơi hơdip.

“Tơdơi kơthel 13 ngă laih anun ia ling dăo kơtang aka ƀu hơmâo djơ̆ ôh, lu sang anŏ dong hnưh truh hrơi blan tla laih samơ̆ aka dưi tla. Gong gai kơnuk kơna hlăk djru ba, laih dơ̆ng rơkâo sang bruă prăk brơi čan, kual glăi hĭ hnưh dong, pơhrơ̆i tla tui ƀơƀrư̆. Sang bruă prăk djru mơnuih mơnam tơnap tap hlăk ngă hră hyu sem lăng djop sang anŏ, jŭ yap glăi rơnoh prăk brơi čan djơ̆ găl, rơkâo djop gưl anom bruă kơnuk kơna, ngă gêh găl kơ mơnuih ƀôn sng dưi čan glăi prăk, pơhrơ̆i hrơi blan tla hnưh, pơhrŏ kơmlai čan, djru mơnuih ƀôn sang mă akan hơdang dưi tơgŭ rŭ glăi bruă mă, hơđong pran jua trun hyu amăng ia rơsĭ”.

Lơ̆m ƀattô hyu mă akan hơdang trun ia, glăi ngă bruă kah hăng tơdar sit mơ̆n tơlơi kiăng rŭ glăi bruă mă, pơphun hyu mă akan hơdang djơ̆ tơlơi phiăn pơkă, rơnuk rơnua hơđong. Hăng tơlơi gơgrong ba djru mơnuih mă akan hơdang trun ia hruaih, kiăng pơkă anih nao, anih dŏ, yom hloh lĕ bruă wai lăng mă akan hơdang khom pơgăn tơlơi soh glăi hră pơtrun, ƀu dưi hyu mă akan truh pơ anih guai ia rơsĭ dêh čar arăng, hyu mă akan hơdang khom lăi pơthâo tong ten jơlan nao, anih dŏ mă akan, khom hơmâo măi pơhiăp nao rai tơlơi pơhing djơ̆ hăng Hră pơtrun IUU jar kmar, tơdrun kom pan Đông Tác, ră anai hlăk wăi lăng 515 boh ƀattô hyu mă akan hơdang ƀơi dua boh phường Phú Yên hăng Tuy Hòa, amăng anun 328 boh ƀattô lĕ djuai prong mơ̆ng 15 met pơdlông, hơmâo dưm truă măi tơlơi pơhing rajio krăp lăng kiăng thâo tong ten anăp jơlan či nao. Lu boh ƀattô hyu mă akan hơdang amăng ia rơsĭ, jing bruă mă phun rông ba tơlơi hơdip mơnuih ƀôn sang amăng kual.

Yua bơbeč djơ̆ lu wơ̆t kơthel amăng thun anai, rơnoh akan hơdang mơ̆ng tơdrun mă akan Đông Tác thun anai kơnong hơmâo 3.500 tơn đôč, hrŏ hĭ pơkă hăng tơđar thun lĕ 4000 tơn juăt hơmâo thun hlâo. Samơ̆, mơ̆ng lơ 16/12, tơdơi kơ adai ayuh hyiăng mơak glăi, lu ƀattô trun hyu mă akan glăi yơh, yak nao amăng bơyan mă akan hơdang đah mơ̆ng pơhrua glăi anŏ kơƀah yua lŏn adai truh. Ơi Hà Viên, Khua git gai wai lăng tơdrun akan Đông Tác brơi thâo, hrŏm hrŏm hăng bruă ngă gêh găl kơ djop ƀattô mut tơbiă amăng tơdrun akan amuñ hloh lĕ, lu sang bruă wai lăng đing nao pơtô brơi mơnuih ƀôn sang kiăng ngă tui djơ̆ hră pơtrun mơ̆ng jar kmar pơkă hyu mă akan hơdang.

“Ƀing gơmơi juăt trun hyu djop anih kiăng pơtô lăi kơ mơnuih ƀôn sang, ƀing mơgăt ƀattô song nan trun mă akan hơdang, khom ngă tui djơ̆ tơlơi phiăn pơkă tui hăng hră pơčrâo mơ̆ng Ding jum laih anun Khua dêh čar. Sit nao pơ ia rơsĭ lĕ khom hơmâo gơnam dưm truă pioh krăp lăng tui jơlan nao, anih dŏ, anŏ rajio pơhiăp nao rai, čih pioh hrơi blan, bruă mă, mrô mơnuih hyu hrŏm mă akan hơdang amăng ƀattô, sit truh pơdrun glăi mơ̆ng hyu lĕ, jao glăi hră čih pioh hăng lăi pơthâo mrô rơnoh akan hơdang hơmâo mă mơ-it amăng plăng điện tử mrô lăi pơthâo. Laih dơ̆ng, khut khăt lăi mơnuih ƀôn sang anăm ngă soh glăi ôh anih pơkă guai ƀơi ia rơsĭ dêh čar tač rơngiao, anăm nao rơgao jơlan guai ia rơsĭ Việt Nam ôh, kơnong hyu mă akan hơdang amăng kual ia rơsĭ dêh čar ta pô đôč”.

Tơring čar Dak Lak pơtong rơđah, djru mơnuih ƀôn sang rŭ glăi bruă hyu mă akan hơdang tơdơi kơ tal hơmâo tơlơi truh lŏn adai ngă, jing tơhnal pơkă mă akan hơdang hơđong kơjăp hăng pơgăn tơlơi pơtrun IUU. Ơi Nguyễn Thiên Văn, Kơ-iăng Khua tơring čar Dak Lak brơi thâo, hrŏm hăng tơlơi rơkâo mơ̆ng gơnong dlông, ăt amra djru kơ mơnuih ƀôn sang dưi čan prăk hăng hơmâo hơdră djru ba djơ̆ găl, kiăng mơnuih ƀôn sang mă akan hơdang dưi  gêh găl tơgŭ ngă bruă bơwih ƀong huă, hyu mă akan hơdang, ăt pel ĕp tong ten, ƀattô mut tơbiă amăng tơdrun mă akan hơdang ia rơsĭ, čih pơthâo tong ten akan hơdang hơmâo mơ̆ng pơpă, laih anun ăt amra pơsir khut khăt ƀing ngă soh glăi.

“Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar lăi lơtong, amra pơsir khut khăt pô gơgrong ba ngă soh glăi pơdjơ̆ nao bruă hyu mă akan hơdang djơ̆  anăn kak kơñĭ. Tơdah ƀattô pô hlơi ngă soh, pơdjơ̆ nao kak kơñĭ, bơbeč djơ̆ kơnuih dêh čar Việt Nam hơmâo ƀuăn hăng jar kmar, tui hluai hnơ̆ng tơlơi soh ngă hơmâo hơdră sem lăng hăng phat kơđi pô ngă soh, khul ngă soh laih anun sang bruă kơnuk kơna jao wai lăng mơ̆ ngă soh hrŏm”.

Kơthel abih laih, ia ling dăo ăt hrŏm laih mơ̆n. Gah anăp adih dŏ lu tơlơi lông lăng prong, samơ̆ hăng bruă ngă gum hrŏm mơ̆ng gong gai kơnuk kơna laih anun tơlơi ngă tui khut khăt mơ̆ng mơnuih ƀôn sang hyu mă akan hơdang mơtam. Anun lĕ, ƀu kơnong jơlan hơdră anăp nao tơlơi bơwih ƀong huă hơdip mơda đôč ôh, dŏ jing bruă glăm ba, khom ngă lơ̆m hyu mă akan hơdang amăng ia rơsĭ djơ̆ hăng tơlơi phiăn, djru hrŏm amăng dêh čar brơi ruh lui hĭ Kak kơñĭ IUU, mơ̆ng jar kmar pơkă kơ bruă mă akan hơdang djơ̆ tơlơi phiăn, anăp nao pơphun sa bruă mă, hyu mă akan hơdang hơđong laih anun tŭ yua hloh kơñ pơgi ni anăp.

 

 

Hương Lý/Nay Jek pơblang

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC