Tơdơi kơ hơdôm hrơi ƀong tê̆t mơ-ak mơ-ai, ơi Nguyễn Viết Đồng dŏ amăng phường Ea Kao, tơring čar Dak Lak nao čuă đang kơphê kiăng ĕp lăng hyuh amăng lŏn, pioh đing ia pruih tơdjoh pơkrem, pơphlôm brơi djop ia kơ phun pla. Ơi Đồng brơi thâo, phun pla mơng đang hmua glăk amăng thun mơboh, pruih djop ia amra ngă kơ phun pla mơboh, lu tui gơnam pơhrui amăng bơyan pơ anăp.

“Kiăng kơ hơmâo sa bơyan pĕ pơhrui hơmâo hmăi, bruă ngă blung a yôm biă, kiăng pruih ia djơ̆ hrơi kah mơng phun pla mơboh. Ƀing gơmơi hơneč mă mơng hrơi ƀong tê̆t mơtăm, amra nao pơ hmua hơdôm hrơi ƀong tê̆t kiăng pruih brơi phun kơphê. Čang rơmang bơyan bơnga Bính Ngọ mơ-ak mơ-ai, bơyan pĕ pơhrui kơphê thun anai hơmâo hmăi”.

Tơdơi kơ hơdôm hrơi pơtum jơngum mơ-ak, ơi Nguyễn Văn Trường (să Cư Pơng, tơring čar Dak Lak) ăt ječ ameč pơwot glăi mă bruă ƀơi đang kơphê 1,5 ektar kiăng kơ prap lui pruih ia tal dua, anai lĕ hrơi mông yôm biă kiăng phun kơphê tơbiă mơboh hăng bluh đĭ hiam. Kiăng pơhlôm brơi ia pruih, ơi Trường hơmâo tuh pơ alin ha amăng plĕ mơng dơnao hliang baih hrŏm hăng đing pruih pơkrem dong.

“Ră anai, amăng să djop sang anŏ lêng kơ kuăi lŏn, blơi baih glăk kiăng kơ hliang amăng dơnao. Ngă dơnao hliang baih klă biă. Neh met wa ƀuh pơ hơpă hơmâo ia ƀô̆p glăi ia amăng dơnao. Lơm truh rơnuč bơyan phang ia khŏt, anun yua ia pioh lui amăng dơnao pioh pruih brơi phun pla”.

Dak Lak ră anai hơmâo giăm 213.000 ektar đang kơphê, prong hloh ƀơi kual yŭ (tơring čar Dak Lak hơđăp). Yua kơ djă pioh lui ia, mă yua boh thâo phrâo hăng tŏ tui bơwih brơi hơđong, kơphê pĕ pơhrui bơyan thun 2025-2026 tŏ lu tui, pơhrui rơbêh 570 rơbâo tơ̆n, ba glăi pơhrui lu kơ mơnuih pla.

Lơm mơnuih ƀôn sang kual Yŭ pơphun bơwih brơi phun kyâo boh troh hơmâo nua, mơnuih hyu mă akan hơdang kual Ngŏ tơring čar Dak Lak bra hyu amăng ia rơsĭ mơng hơdôm hrơi akŏ thun phrâo mơtăm. Ƀơi tơdrun mă akan hơdang Đông Tác, phường Phú Yên (tơring čar Dak Lak), lu ƀattô mă akan ngừ pơwot glăi pơ hang. Ayong Hồ Ngọc Hội-sa čô mơnuih mơgăt ƀattô brơi thâo:

“Mơng lơ 5 tê̆t adơi ayong mơgăt song nan pơwot glăi pơ hang. Hok mơ-ak biă mă, dưi mă lu akan ngừ. Tê̆t thun 2026 anai hơmâo prăk mơng ia rơsĭ yơh”.

Pơwot glăi pơ htơdrun Đông Tác tơdơi kơ hơdôm hrơi čơkă thun phrâo, ayong Hồ Trọng Hạnh, pô ƀattô dŏ amăng phường Phú Yên, tơring čar Dak Lak hok mơ-ak brơi thâo:

“Tal hyu mă tal anai hơmâo lu akan, adơi ayong ăt hur har mơ-ak biă mă. Akŏ thun phrâo hyu mă akan gêh gal tui anai mơ-ak biă”.

Lơm mơnuih mă akan hơdang glăk pơwot glăi pơ tơdrun, ƀing sĭ mlia nao blơi pơhrui lơm ƀattô pơwot glăi pơ hang. Ơi Cao Thành Hưng, pô pơ ala anom sĭ mơdrô blơi pơhrui akan ngừ sĭ mơdrô pơ tač rơngiao brơi thâo, akan mă mơng kual ia rơsĭ Trường Sa bơyan anai lu hăng hiam biă mă, hơmâo lu anih blơi mut tơnap anun lĕ kual Mi kô̆, dêh čar Mi, Japan tŭ biă mă. Abih bang akan ba glăi pơ hang amăng hơdôm hrơi akŏ thun phrâo lêng kơ hơmâo anom bruă sĭ mơdrô blơi abih mơtăm.

“Akŏ thun phrâo ƀing gơmơi gir run blơi pơhrui nua lu hloh, djru brơi neh met wa tơdơi kơ hơdôm hrơi hyu mă akan hơdang, kiăng hlơi hlơi lêng kơ čơkă thun phrâo trơi pơđao”.

Tui jŭ yap mơng anom bruă akan hơdang hăng bul pơtâo plao ia rơsĭ tơring čar Dak Lak, tơdơi kơ tê̆t tui phiăn juăt Bính Ngọ, rĭm hrơi hơmâo hơdôm hơpluh boh ƀattô (lu hloh hyu mă akan ngừ) pơwot glăi pơ tơdrun, hăng akan mă glăi him lăng hơdôm rơtuh tơ̆n.

Mơng hơdôm đang kơphê mơtah mơda truh pơ hơdôm boh ƀattô bă akan hơdang pơwot glăi pơ hang akŏ thun phrâo, rup rap bruă bơwih ƀong tơdơi kơ tê̆t ƀơi Dak Lak glăk pok rai tơlơi bơngač phrâo. Pran hur har ječ ameč, tơlơi pơmĭn pơplih amăng bơwih ƀong huă hăng pơlir kơplah wah mơnuih ƀôn sang hăng anom bơwih ƀong sĭ mơdrô ngă atur kjăp phik brơi sa thun phrâo lu tơlơi čang rơmang. Hăng tơlơi đăo gơnang phrâo, gir run phrâo hăng bruă mă jai hrơi tŭ yua, mơnuih ngă hmua, mơnuih hyu mă akan hơdang ƀơi Dak Lak čang rơmang thun Bính Ngọ truh kih, tơlơi hơdip jai hrơi hrưn đĭ, pơgôp amăng pơđĭ kyar hơđong kjăp amăng ƀon lan./.