Sang anŏ amai Y Hiền dŏ amăng plơi Kon Vơng Kia, să Măng Đen ăt kar hăng lu sang anŏ pơkŏn, tơlơi hơdip hlâo anun gơnang nao hơdôm blah hmua pơdai, bơyan giăm yuă hơpă ăt kơƀah huă mơn. Ƀing apăn bruă, mơnuih Ping gah hơmâo nao tơl sang črâo brơi bruă pla añăm tam, bơwih brơi phun pla, mut hrŏm hơbô̆ bruă pơlir hơbit ƀơƀrư̆ pơplih tơlơi pơmĭn mơng ñu. Mơng pla djop huă đôč, amai Y Hiền hơdai nao pla pioh sĭ hăng mut hrŏm bruă bơwih brơi tuai čuă ngui amăng plơi pla:

“Yua kơ hơmâo khua plơi, khua git gai Ping gah črâo ba bruă ngă kơphê, laih anun mut hrŏm pla añăm tam, mơng anun sang anŏ gơmơi bơwih ƀong đĭ ƀiă yơh”.

Ƀơi Kon Vơng Kia, tơlơi pơplih ƀu djơ̆ kơnong tui jơlan gah “hơđuh đĭ” đôč ôh mơ̆ lar hyu ƀơƀrư̆. Lơm ƀuh mơnuih ngă bruă sit nik, bruă mă sit nik, ba glăi tŭ yua, neh met wa đăo gơnang hăng amra ngă tui. Amăng hơdôm boh sang phrâo man pơdong, hơdôm tơlơi ngă yang gru grua ăt hơmâo tŏ tui.

Ră anai plơi Kon Vơng Kia hơmâo 3 grup atông čing hăng rơbêh 90 čô mơnuih, amăng anun hơmâo sa grup atông čing čơđai hơmâo 31 čô. Hơdôm anih pơtô brơi hơmâo pok soh sel, yua ƀing mơnuih Ping gah črâo brơi. Čing hơgor ƀu djơ̆ kơnong “răk rem pioh hơdor” đôč ôh mơ̆ “răk rem kiăng dŏ na nao”. Hơdôm mlăm mơmŏt rơnuč rơwang hrơi tơjuh, jua čing jing gơnam bơwih brơi tuai čuă ngui, ba glăi prăk pơhrui brơi mơnuih ƀôn sang. Mơng anun, pơjing rai sa grup mơnuih ngă hmua phrâo-ƀing mơnuih bơwih brơi tuai čuă ngui.

Mơnuih Ping gah A Đruông (37 thun) mơnuih blung a sĭ ha bơnah kiăng kơ pơdong homestay, bruă anai ngă lu mơnuih bơngô̆t, yua ñu juăt huač prăk hăng bruă pla kơphê, ăt dŏ đôm hnưh mơn. Sang glông hơmâo pơkra jing anih jưh tuai, ăt dŏ djă pioh anih dŏ hơdip amăng sang anŏ. Amăng sang, 8 ring čing hăng 22 boh hơmâo tôl yôl pioh bơră ruai glăi gru grua djuai ania pô. Ayong A Đruông brơi thâo, bruă bơwih brơi tuai čuă ngui ƀu djơ̆ lĕ tơlơi bơwih ƀong đôč ôh ăt lĕ bruă djă pioh gru grua plơi pla dong:

“Mơnuih Ping gah ƀu hŭi kơ hơdôm bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong huă ôh tơdah ƀu pơhrui glăi lu, lăng kar ta ngă aka ƀu dưi, anăm hŭi ôh. Ƀing ta kiăng ngă yơh, mơnuih Ping gah lĕ ƀing ba gru kiăng neh met wa ngă tui. Tơdah ta ngă hlâo kah lăi neh met wa hmư̆. Mơnuih Ping gah ăt djru ba hơdôm grup sang anŏ. Dua boh sang lĕ mơnuih tha rơma, dua boh sang pơkŏn lĕ ƀing hlăk ai. Hơdôm boh sang anŏ prap pơdong homestay. Neh met wa amăng grup sang anŏ anai ăt hluh rơđah kơ bruă pơplih tui ƀơƀrư̆”.

Ră anai amăng plơi Kon Vơng Kia hơmâo 8 boh sang anŏ pơdong homestay, brơi ƀuh Kon Vơng Kia glăk tui jơlan bơwih ƀong phrâo. Samơ̆ kiăng bruă bơwih brơi tuai čuă ngui hơđong kjăp hăng dŏ djă pioh anŏ yôm phara kiăng ba gru grua mă yua, tơlơi gơgrong mơng mơnuih Ping gah ƀu djơ̆ kơnong “ngă hlâo” đôč ôh mơ̆ ăt lĕ gum hrŏm sui pơ anăp. Rĭm čô mơnuih Ping gah djru ba mơng 4-5 boh sang anŏ, črâo ba amăng bơwih ƀong huă rah, hăng kiăo tui lăng, pơsir hĭ tơnap tap rah. Bruă jê̆ giăm mơnuih ƀôn sang amra ngă tơlơi črâo dưi tŏ tui na nao.

Sang anŏ ayong A Hùng, Khua plơi Kon Vơng Kia, să Măng Đen hơmâo tuh pơ alin pơdong 2 boh homestay hăng abih tih nua ñu hơdôm rơtuh prăk, amăng anun hơmâo prăk čan mơng sang bruă prăk. Ayong A Hùng brơi thâo, hlâo adih lu hlăk ai ƀu gưt mut Ping gah, samơ̆ lơm mut hrŏm hơdôm mông jơnum pơƀut, tŭ mă lu tơlơi pơhing, hrăm tui bruă bơwih ƀong, ƀing gơñu ƀơƀrư̆ pơplih tơlơi pơmĭn.

“Hăng ƀing hlăk ai ba gru, Khul Ping gah amra ngă gêh gal brơi jơnum pơƀut hrŏm mơnuih Ping gah. Mơng anun, ƀing hlăk ai ba gru dưi hrăm tui, thâo hluh ƀiă dong kơ Ping gah hăng dưi tŭ mă lu hơdră djru pơđĭ kyar bơwih ƀong huă-mơnuih mơnam. Ƀơƀrư̆ ƀing hlăk ai amra thâo hluh dơlăm ƀiă dong kơ Ping gah, mơng anun pơsur pran jua mut hăng Ping gah”.

Lu plơi pla ƀơi să Măng Đen glăk kiăo tui bruă bơwih brơi tuai čuă ngui amăng plơi pla pơlir hăng gru grua djuai ania hăng ngă hmua yua boh thâo phrâo. Mơng sa kual lŏn rin rơpa, hơdôm boh plơi pla ƀơi Măng Đen glăk hơmâo lu tơlơi pơplih. Đơ đam să Măng Đen hơmâo 48 khul grup Ping gah hăng rơbêh 800 čô mơnuih Ping gah. Ping gah să pơsit kiăng pơjing khul grup prong kơtang, pơđĭ kyar mơnuih Ping gah wŏt mrô mơnuih hăng mơnuih ba gru, mrô mơnuih Ping gah rĭm thun đĭ mơng 3-4%. Ơi Nguyễn Ngọc Sơn, kơ-iăng Khua git gai Ping gah să Măng Đen brơi thâo, kiăng hrưn đĭ klă bruă mă amăng khul grup hăng tơlơi glăm ba “Bruă hơget tơnap ƀing apăn bruă, mơnuih Ping gah ngă hlâo”. Tui ơi Nguyễn Ngọc Sơn, lơm mơnuih Ping gah ba gru, thâo pơmĭn, khin ngă hăng ngă ba glăi tŭ yua, mơnuih ƀôn sang amra đăo gơnang hăng ngă tui:

“Pơsit tong bruă pơjing hăng pơđĭ kyar Khul grup Ping gah, mơnuih Ping gah, Khul Ping gah să hơmâo tơlơi pơtrun phrâo, jao bruă brơi grup Ping gah, pơđĭ kyar mơnuih Ping gah amăng ha rơwang, rĭm thun. Ping gah să pơđĭ kyar hơđong kjăp kiăng git gai ngă bruă kơđi čar amăng ƀon lan, hrưn đĭ klă bruă git gai djop mơta amăng ƀon lan. Ƀing apăn bruă, mơnuih Ping gah kiăng ba jơlan hlâo, ngă klă kiăng mơnuih ƀôn sang tui. Ƀing apăn bruă amăng plơi pla ăt kiăng ruah tong ten, anai lĕ ƀing mơnuih hur har ngă bruă, pơhiăp nao hrŏm hăng ngă, gir run amăng hơdôm bruă ƀơi ƀon lan, ngă lêng kơ klă soh”./.