Thun 1996, ayong Xuin ba jơlan hlâo ba pla phun kơphê pơ đang hmua, pơplih hĭ bruă ngă đang hmua tui hơđăp anun lĕ tơjŭ pơdai, pla kơtor, pla plôi. Hơdôm thun blung a, yua aka ƀu thâo bơwih brơi, phun kơphê pĕ pơhrui ăt ƀu lu ôh. Ƀu pơtah hơtai, ñu gir pel ĕp, hrăm tui arăng, mut hrŏm hơdôm anih pơtop hrăm kơi boh thâo pla pơjing, mut hrŏm hơdôm hơbô̆ bruă pla kơphê pơkŏn kiăng kơ ngă tui amăng đang hmua pô….Yua anun, mơng 300 phun kơphê blung a, truh ră anai ayong Xuin hơmâo pok prong đĭ 5 ektar đang kơphê, pĕ pơhrui rĭm thun rơbêh 20 tơ̆n kơphê asar krô.

Ƀu djơ̆ kơnong bơwih ƀong rơgơi, ayong Xuin ăt gir run mut hrŏm amăng hơdôm bruă ƀơi plơi pla. Mơng sa čô khua git gai Ping gah hur har abih pran jua, ñu hơmâo pơmut Ping gah. Thun 2010, hăng tơlơi đăo gơnang hăng tơlơi glăm ba mơng pô, ñu hơmâo mơnuih ƀôn sang ruah ngă Khua plơi, tơdơi anun hơmâo ruah ngă Khua git gai Ping gah plơi Kdăng. Ayong Xuin lêng kơ pơmĭn nao tơlơi bơwih ƀong sui pơ anăp brơi neh met wa: “Lơm kâo glăk ngă khua plơi, lu sang anŏ rai pơ kâo kiăng kĭ hră sĭ lŏn, anun kâo ƀu kĭ ôh. Hăng črâo brơi neh met wa ƀuh hơdôm boh sang anŏ plơi pơkŏn yua mah hơmâo lu lŏn, samơ̆ sĭ tui ƀơƀrư̆ tơdơi anai hyu mă bruă arăng apah, tơlơi hơdip tơnap tap tui. Yua neh met wa thâo kơnong ngă hmua, ƀu thâo sĭ mlia, tơdah sĭ lŏn amra ƀu thâo ngă hơget dong tah. Kar hăng sang anŏ gơmơi hlâo adih ăt ƀun rin, ƀu hơmâo lŏn ngă hmua, khŏm gir run mă bruă, pơkrem prăk kak, blơi lŏn, hrăm tui arăng, mut hrŏm hơdôm anih pơtop hrăm kơ bruă bơwih brơi phun pla kah hơmâo kar hăng ră anai”.

Djă lui lŏn, samơ̆ ngă hiưm pă kiăng neh met wa hơmâo prăk pơhrui mơng lŏn ngă hmua ? hrŏm hăng prăk čan mơng Sang bruă prăk djru mơnuih mơnam, ayong Xuin ăt nao bưp hơdôm boh kông ti kơphê amăng ƀon lan, djru brơi neh met wa pơlir hơbit hăng hrưn đĭ boh tŭ yua amăng ngă hmua.

Jing sa čô mơnuih Ping gah, mơnuih ngă hmua rơgơi gưl tơring čar, ayong Xuin hơmâo pơlăi nao rai tơlơi găn rơgao, djru brơi hơdôm boh sang anŏ tơnap tap hrưn đĭ pơklaih mơng ƀun rin. Amai Kyăh, dŏ amăng plơi Kdăng brơi thâo: “Yua kơ hơmâo Ping gah, kơnuk kơna đing nao djru brơi kâo hơmâo rơmô rông tuh hrôh, dưi man pơdong sang phrâo. Hơmâo sang dŏ sir kjăp, sang anŏ gơmơi gir run rông rơmô, bơwih ƀong huă hăng hơmâo ayong Xuin črâo brơi bruă pla, bơwih brơi phun kơphê, yua anun sang anŏ gơmơi dưi pơklaih mơng ƀun rin. Thun anai ăt gir run dưi man pơdong sang phrâo anai”.

Ơi Đan, Khua Jơnum min djop djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam să Kdang, tơring čar Gia Lai brơi thâo, ayong Xuin lĕ sa čô mơnuih Ping gah ba gru ƀơi ƀon lan. Tơdơi kơ pơmut hrŏm plơi pla, ñu tŏ tui mut hrŏm grup wai pơgang rơnuk rơnua amăng plơi pla: “Lơm ayong Xuin ƀu gưt kĭ hơdôm hră pơ-ar brơi neh met wa sĭ lŏn, lu mơnuih hil biă mă kơ ñu, samơ̆ ră anai pơmĭn glăi ăt bơni biă mơn. Ñu lĕ mơnuih ƀu hŭi tơnap tap, lêng kơ abih pran amăng bruă mă, ba glăi tơlơi đăo gơnang amăng mơnuih ƀôn sang, pơgôp ba tơlơi črâo trun mơng Ping gah, hơdră bruă mơng Kơnuk kơna mut amăng tơlơi hơdip. Kơ bruă bơwih ƀong huă sang anŏ ñu lĕ sa amăng hơdôm boh sang anŏ bơwih ƀong rơgơi”.

Ră anai lu sang anŏ djuai ania Bahnar amăng plơi Kdăng hơmâo đing hmua pla kơphê pĕ pơhrui mơng 400-500 klăk prăk rĭm thun; lu sang anŏ hơmâo man pơdong sang prong rơhaih. Hăng ayong Xuin, djă lŏn ƀu djơ̆ kơnong djă pioh lŏn ngă hmua đôč ôh ăt jing tơlơi bơwih ƀong sui pơ anăp brơi neh met wa. Tơlơi bơră ruai lăi nao sa čô mơnuih Ping gah anai ăt brơi ƀuh, lơm mơnuih apăn bruă giăm mơnuih ƀôn sang, thâo hluh hăng thâo glăm ba, tơlơi črâo trun mơng Ping gah, hơdră bruă mơng Kơnuk kơna amra dưi ngă tui tong ten kiăng pơplih amăng plơi pla./.