VOV4.Jarai-Ƀrô hơdor glăi tal 92 thun Hrơi pioh kơ Đah kơmơi Việt Nam, phrâo anai, ƀơi sang bruă kơnuk kơna dêh čar, ơi Phạm Minh Chính Khua dêh čar hơmâo bưp ră ruai hrom ƀing đah kơmơi Việt Nam hăng akŏ ñu“Pơtrut bơkơnar đah rơkơi hăng bơnai laih anun pơđĭ tui tơlơi gơgrong ba mơ̆ng đah kơmơi amăng bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong huă-mơnuih mơnam”.

Jơnum anai dưi pơphun lăng nao rai amăng tivi anih phun ƀơi Hà Nôị hăng pơtruh nao rai ƀơi 62 boh anih amăng dêh čar, hơmâo khua mua git gai ping gah tơring čar, ƀôn prong, khua mua jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar, ƀôn prong hăng 5000 čô đah kơmơi ngă ding kơna mut phung ba gru hlâo amăng djop bruă, khua mua djop gưl amăng khul.

Pơ ala kơ khua mua Ping gah, Kơnuk kơna, Khua dêh čar mơ-it hiăp tơña bla hăng pơpŭ kơ abih bang đah kơmơi hrơi tơlơi pơpŭ hiam klă hloh, kơ ƀing yă, amĭ, neh wa, adơi amai, ană amôn đah kơmơi hrơi Việt Nam. Khua dêh čar ta lăi, Đah kơmơi Việt Nam găn rơgao hơdôm rơnuk, gưl mă bruă hơmâo tơlơi gơgrong ba yôm phara biă mă, hơmâo lu pran gum hrom prong amăng bruă man pơdong, pơgang hăng pơđĭ kyar lŏn ia. Ping gah hăng Kơnuk kơna ta đing nao na nao kơ bruă ngă bơkơnar đah rơkơi hăng bơnai laih anun yua kơ tơlơi thâo rơgơi hiam klă kơ đah kơmơi hăng lu jơlan hơdră, tơlơi phiăn pơtô hrăm, pơđĭ bruă, wai lăng tơlơi suaih pral, djru ba đah kơmơi amăng bruă mă, pơphun bruă mă…..

Mông jơnum bơ ră ruai hăng abih bang

Hăng jơlan hơdră anun, Việt Nam hơmâo akŏ pơjing anih dŏ, bruă mă ngă gêh găl kơ ƀing đah kơmơi jai hrơi lu hloh, kiăng pơtong glăi kơnuih bruă mă glăm ba mơ̆ng gơñu amăng sang anŏ, amăng plơi pla, bruă mơnuih mơnam. Khă tui anun, tui hăng Khua dêh čar ta ăt dŏ lu bruă khom ngă kiăng ba glăi tơlơi hơdip mơda hiam klă hloh kơ ƀing đah kơmơi, pioh kơ đah kơmơi ĕp anŏ gêh găl djru hrom bruă mơnuih mơnam, kơ lŏn ia, ƀu lui kơ sa čô pơpă ôh dŏ glăi pơ klôn adih. Khua dêh čar ta lăi:

“Tơlơi bưp nao rai anai kiăng pơđing hmư̆, kah pơpha, djru hrom pơsir laih anun hrom hơbit glăm ba bruă mă ngă tui hơdôm tơhnal pơkă ngă bơkơnar đah rơkơi hăng bơnai laih anun yua kơ tơlơi thâo rơgơi hiam klă mơ̆ng đah kơmơi ƀơi 3 khul akŏ bruă kah hăng: Đah kơmơi hăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă; Đah kơmơi hăng hơdôm tơlơi hơdip hơđong kơ mơnuih mơnam, bơkơnar đah rơkơi hăng bơnai; Đah kơmơi hăng rơnuk kơñ pơgi ni anăp.

Ƀing ta kiăng lăng glăi hơdôm bruă dưi ngă laih, bruă aka ƀu dưi ngă pioh ngă tui dơ̆ng pơsir klă, pơjing pran kơtang ĕp bruă mă, pơyơr pran jua mơ̆ng ƀing adơi amai đah kơmơi hrơi. Mông jơnum bưp bơ ră ruai anai ƀu dưi pơsir abih djop bruă ôh, samơ̆ ƀing ta thâo hluh tong ten, ƀu pơdơi ôh pơsir djop bruă hơmâo, gir run, khut khăt hrưn đĭ na nao pơ anăp”.

Hăng pran jua mă bruă ngă khua pô, tơpă, sit nik, ƀing pơ ala jơnum hơmâo tơña, lăi pơthâo tơlơi pơmin pran jua kiăng, tơlơi tơnap tap, gun amăng bruă. Khua dêh čar hrom hăng djop ding jum, anom bruă lăi glăi tơlơi ƀing đah kơmơi bơngơ̆t, pơmin hăng lăng nao pơ anăp amăng abih bang lơ̆md êh čar. Biă mă ñu bruă pok pơhư prong mơnuih yua prăk kăk kơ bruă čar, kiăng ƀing adơi amai đah kơmơi dưi tŭ mă prăk čan amuñ hloh. Yă Đỗ Thị Ninh, gah anom bruă prăk kăk gum tơlơi khap pap brơi čan anih bruă ƀơi Nghi Lộc, tơring čar Nghệ An lăi:

“Kiăng kơ prăk kăk dêh čar mă yua jing gơnam djru tong ten ngă tui jơlan hơdră mơ̆ng Kơnuk kơna amăng bruă pơhrŏ hĭ prăk čan kơmlai lu ƀu tơpă, djru pơhrŏ tơlơi ƀun rin hơđong, pơtrut ba yua prăk kăk tơpă mơ̆ng dêh čar, rơkâo Kơnuk kơna hơmâo hơdră pok pơhư prong khul mơnuih dưi čan prăk hăng rơnoh prăk brơi čan kơ djop anom bruă prăk anet, laih anun gleng nao ngă gêh găl tui tơlơi phiăn pơkă kiăng djop anom bruă prăk anet dưi pơđĭ kyar tla hăng mơ-it prăk djơ̆ hnong”.

Khua dêh čar đĭ pơhiăp ƀơi mông jơnum bơ ră ruai hăng đah kơmơi amăng dêh čar

Tui hăng Khua dêh čar ơi Phạm Minh Chính, Sang bruă prăk kơnuk kơna, kiăng hơmâo hơdră gleng nao hlâo hloh hăng djru kơ anom bruă prăk amăng dêh čar pok prong khul mơnuih dưi čan ƀudah sang bruă djru mơnuih mơnam mă bruă prong tui, dưi čan prăk rơnoh lu hloh, kiăng pơgăn brơi čan kơmlai lu ƀu tơpă hăng pioh kơ djop sang bruă bơwih ƀong huă anet dưi čan prăk tañ hăng hmar hloh.

“Khul mơnuih dưi tŭ mă prăk čan mơ̆ng anom bruă brơi čan prăk anai dŏ ƀiă đôč, anun yơh Sang bruă prăk khom pơmin ngă hiư̆m pă pok pơhư prong hloh pơđĭ tui rơnoh prăk brơi čan hăng thun blan djơ̆ găl, tui anun kah yap djru ba hlâo, hăng pok prong ăt khom hơmâo hơdră djop rơnoh prăk brơi čan, kiăng pơgăn prăk čan kơmlai lu ƀu tơpă. Ră anai kiăng pơgăn prăk brơi čan kơmlai ƀu tơpă lĕ, khom hơmâo lu anom bruă, amăng anun sang bruă kơnuk kơna khom ngă hrom samơ̆ sang bruă prăk pô ĕp hơdră hlâo kiăng hiư̆m pă dưi čan amuñ ƀiă, gêh găl hăng djơ̆ anŏ kiăng mơ̆ng arăng, samơ̆ khom hơđong hơmâo tơlơi gêh găl dưi tla glăi prăk ča”.

Hrom hăng anun, lu khua mua pơ ala ƀing đah kơmơi hơmâo tơña khua dêh čar pơdjơ̆ nao lu tơlơi djru ba đah kơmơi plơi pla ngă hrom hur har hloh hăng hơmâo lu tơlơi pơgôp hrom hơdră man pơdong Plơi pla phrâo; hơmâo hơdră hơgĕt pơtrut ngă bơkơnar đah rơkơi hăng bơnai amăng bruă kơsem min boh thâo ia rơgơi phrâo; rơkâo kơ Khua dêh čar git gai djop sang bruă pok pơhai lu hơdră ngă hră pơar pioh tŭ yap hăng čih anăn ao dai Việt Nam amăng hơdrôm hră anăn gru grua hiam pran jua gưl dêh čar.

VOV/Nay Jek: Pơblang