Thun hrăm 2022-2023, sang hră gưl dua să Đăk Mar, tơring glông Đăk Hà hơmâo 673 čô čơđai hrăm hră, amăng anun 321 čô čơđai djuai ania ƀiă. Nai Phạm Thị Kim Hồng, Kơ-iăng khua sang hră brơi thâo, hrŏm sang hră phun, ăt hơmâo hơdôm anih pơtô hrăm tal dua ƀơi plơi Kon Gung - Đăk Mút ataih rơbêh 11 km. Ƀơi hơdôm boh sang hră pơdong amăng plơi pla anai hơmâo 7 anih pơtô hăng 230 čô čơđai, lu hloh lĕ čơđai djuai ania Bahnar hăng Sêdang. Kiăng bruă pơtô hrăm ba glăi tŭ yua hloh, Khua mua sang hră gưl dua să Đăk Mar pơpha 7 čô nai pơtô lĕ ƀing nai mut Ping gah kiăo tui pơtô hrăm ƀơi hơdôm anih pơtô amăng plơi pla hăng ƀing nai kai hơmâo ngă tui pran gơgrong amăng bruă pơtô hrăm:

“Khul apăn bruă Ping gah sang hră jao ƀing nai mut Ping gah kiăo tui pơtô hrăm ƀơi rĭm boh ƀon lan, kiăo tui lăng ƀing čơđai kiăng kơ thâo rơđah tơlơi sit nik mơng rĭm boh sang anŏ ƀing čơđai kiăng thâo amăng bruă pơtô pơblang. Ngă tui bruă jao amăng pơtô hrăm mơ̆ ƀing nai kai hơmâo tơlơi tơnap tap amra pơčrông sai hăng ƀing mơnuih apăn bruă gơgrong bruă phun. Laih dong ăt jao brơi ƀing apăn bruă Ping gah gum hrŏm hăng ƀing khua plơi kiăng pơtrut pơsur ƀing čơđai gir run nao hrăm hră”.

Tui tơlơi sit nik brơi ƀuh bruă pơtô hrăm ƀơi hơdôm boh sang hră kah hăng hơdôm anih pơdong mă amăng plơi Kon Gung - Đăk Mút gah sang hră gưl dua să Đăk Mar, tơring glông Đăk Hà gêh gal biă mă. Hơdôm anih pơtô hrăm agaih rơnăk hăng abih bang hơdip jê̆ giăm ngă ƀing čơđai tañ hluh amăng hơdôm tơlơi pơtô hrăm mơng ƀing nai kai. Hăng neh met wa djuai anai ƀiă, anai lĕ rup rap ƀing ƀing nai, ƀing neh jê̆ giăm, kiăng khăp. Neh met wa juăt pơlăi nao rai, ƀing gơñu ƀu thâo pơtô hrăm brơi ană bă hiưm pă ôh, kơnong gơnang nao ƀing nai yơh. Mơng hơdôm bruă mă sit nik, tong ten mơng ƀing nai kai hơmâo pơtrut pơsur mơnuih ƀon sang pơplih tơlơi pơmĭn, lăng yôm bruă bruă ba ană bă nao hrăm hră. Amai Y Thoan, dŏ ƀơi plơi Kon Gung hơmâo ană glăk hrăm anih 6 brơi thâo:

“Ƀing nai ƀơi anai lêng abih pran jua, đing nao biă mă ƀing čơđai, lêng kơ čung ba ƀing čơđai. Hlơi thơ hrăm pơtŏ, ƀing gơñu amra kiăo tui pơtô phara. Ƀing nai gir biă mă, nao tơl sang kiăng pơtă pơtăn ƀing čơđai, tơdah ƀing amĭ ama aka ƀu thâo phe pho, ƀing gơñu ăt črâo ba amăng tơlơi hơdip, pơtô brơi ƀing ană bă. Hăng ƀing čơđai khăng akŏ, ƀing nai ăt nao tơl sang, đa bưp amĭ ama, đa ƀu bưp ôh samơ̆ ăt pơtô pơblang kiăng amĭ ama čơđai thâo tong ten. Ƀing nai tui nao pơ sang lu wŏt kah mơng dưi pơpli, tơlơi anai ngă ƀing čơđai pơwŏt glăi nao sang hră”.

Mơng tơlơi gir run abih pran jua amăng bruă pơtô hrăm mơng ƀing nai sang hră gưl dua să Đăk Mar, mrô čơđai nao sang hrăm dưi pơhlôm hơđong rơbêh 90%. Tơlơi anai lăng ai ñu amuñ đôč hăng hơdôm boh sang hră hơmâo lu tơlơi gêh gal, samơ̆ hăng sa boh sang hră mơ̆ mrô čơđai djuai ania ƀiă giăm 47%, anai lĕ tơlơi yôm biă mă. Ƀu djơ̆ kơnong pơtô brơi tơlơi thâo thăi, ƀing nai ăt črâo brơi ƀing čơđai thâo amăng tơlơi hơdip dong, pơtrut pơsur pran jua ƀing čơđai hrưn đĭ. Amon Y Kim Lan, čơđai hrăm anih 7C, sang hră amăng plơi Kon Gung-Đăk Mút brơi thâo:

“Ƀing nai kai lêng kơ đing nao ƀing čơđai hrăm hră, hơdip jê̆ giăm hăng ƀing gơmơi. Ƀing nai ƀơi anai hơdip mơ-ak biă mă, abih pran jua amăng pơtô hrăm. Kâo ăt khăp sang hră anai mơn, anai lĕ kar hăng sang tal dua. Ƀing nai kai kar hăng ƀing amĭ ama tal dua hăng ƀing gơmơi. Kâo amra gir run hrăm rơgơi kiăng pơdah pran khăp mơng ƀing nai pơtô”.

Hrŏm hăng bruă jao “pơtô brơi ƀing čơđai”, 42 čô nai pơtô ƀơi sang hră gưl dua Đăk Mar ăt pơgôp yôm phăn hrŏm hăng gong gah laih dong mơnuih ƀon sang ngă tui jơlan hơdră tui hơnong pơkă dêh čar amăng man pơdong plơi pla phrâo.

Pơsit tong mơnuih ƀon sang lĕ akŏ phun amăng man pơdong plơi pla phrâo, hơdôm thun laih rơgao sang hră gưl dua să Đăk Mar hơmâo ngă tui klă bruă pơtô hrăm hăng črâo brơi ƀing čơđai hrăm bruă, sit biă ñu ƀing čơđai ƀơi 3 boh plơi djuai ania ƀiă anun lĕ Kon Gung, Đăk Mút hăng Kon Klốc.

Lơ̆m ƀing čơđai mut hrăm anih 9, ƀing nai wai lăng rĭm boh sang hră hăng ƀing nai pơtô tui tơlơi hrăm amra sem lăng kiăng thâo ƀing čơđai hrăm hiưm pă kiăng kơ tŏ tui hrăm gưl III ƀudah kiăo tui hrăm bruă mă. Sang hră gưl dua să Đăk Mar ba tơbiă hơnong pơkă pơtô pơblang, pơtrut pơsur rơbêh 80% mrô mơnuih djuai ania ƀiă hrăm anih gưl dua tŏ tui hrăm gưl III hăng hrăm bruă kiăng kơ hơmâo mơnuih mă bruă amăng să tơdơi anai. Ơi Lê Xuân Hưng, Khua git gai Ping gah să Đăk Mar lăng yôm tơlơi gum pơgôp mơng ƀing nai pơtô mơng sang hră gưl dua să Đăk Mar hăng bruă pơtô hrăm laih dong ngă tui jơlan hơdră tui hơnong pơkă dêh čar amăng man pơdong plơi pla phrâo amăng să:

“Ƀing nai pơtô lêng kơ pơdah pran gơgrong, sit biă ñu lĕ ƀing nai pơtô ƀơi hơdôm sang hră pơdong amăng plơi pla. Hlâo adih să man pơdong plơi pla phrâo, hơdôm boh sang hră hơmâo tơlơi gum pơgôp prong prin kiăng pơhlôm brơi klă hloh hăng mrô čơđai nao sang hră tui anun mơn. Sang hră gưl dua nao hrăm bruă hăng hrăm đĭ gưl tlâo, ƀing gơñu lêng kơ ngă tui klă, ƀu hơmâo ƀing čơđai ƀu gưt kiăo tui hrăm bruă. Anai lĕ bruă pơtô hrăm kiăng hơmâo mơnuih apăn bruă djuai ania ƀiă brơi kơ să tơdơi anai”.

Hăng tơlơi gum pơgôp amăng bruă pơtô hrăm kah hăng amăng man pơdong plơi pla phrâo, amăng hơdôm thun mơtăm sang hră gưl dua să Đăk Mar mă pri amăng hơdôm tal pơplông: Khul grup ba gru, sang hră hiam klă…Ƀu djơ̆ kơnong ngă truh kih hơdôm hơnong pơkă amăng man pơdong plơi pla phrâo, thun 2021 laih rơgao, să Đăk Mar, tơring glông Đăk Hà, tơring čar Kon Tum ăt dưi ngă pơgiong hơdôm hơnong pơkă plơi pla phrâo tui gru hle.