Tơdơi sa rơwư̆ rơwang sui thun tơ̆i đưn, hơdôm kơčăo bruă man pơdong sang măi apui ayuh Ninh Thuận 1 hăng 2 hlăk pok pơhai glăi dơ̆ng amăng kual gah Dơnung tơring čar Khánh Hòa. Bruă pơklaih ala lŏn, duh glăi lŏn sang đang hmua glăk pơphun ngă, pơdong plơi phrâo hlăk tuh pơ alin, mơnuih ƀôn sang tŭ ư mơ̆n, amra jao glăi lŏn djơ̆ anih man pơdong sang măi.

Khă hnun, tơdơi kơ 15 thun, 2 kơčăo bruă anai pơdơi hĭ, lu tơlơi tŭ yua mơ̆ng mơnuih ƀôn sang bơbeč djơ̆. Lŏn tơnah lui soh sel, mơnuih ƀôn sang ƀu khin tuh pơ alin ngă bruă sui thun ôh. Jơlan hơdră duh glăi lŏn sang đang hmua aka ƀu djơ̆ hăng rơnoh pơkă phrâo. Ơi Tu Thanh Hường, ƀơi să Phước Dinh brơi thâo, mơnuih ƀôn sang pơblih mơ̆ng kual lŏn čuah jing dơnao rông hơdang, rông abao ia rơsĭ ba glăi rơnoh tơlơi bơwih ƀong huă lu.

Lơ̆m kơnuk kơna mă glăi, duh prăk kơ mơnuih ƀôn sang, tơlơi kiăng sem lăng hơdră bơwih ƀong huă kơ mơnuih ƀôn sang pơ anăp adih hiư̆m pă:

“Sang anŏ gơmơi lŏn arăng mă hĭ abih 2 hektar, hlăk rông abao ia rơsĭ hăng rông hơdang. Rơnoh rông hơdang hăng abao ia rơsĭ ră anai sĭ pơmă biă mă. Lu sang anŏ amăng plơi jao glăi lŏn kơ bruă man pơdong sang măi, khom nao pơ rơngiao adih dŏ, blơi lŏn pơdong sang pơmă truh 15 klai prăk sa hektar”.

Ƀu kơnong tơlơi bơwih ƀong huă đôč ôh, jơlan glông nao rai, pưk sang dŏ ăt sa tơlơi đing nao mơ̆n mơ̆ng mơnuih ƀôn sang djơ̆ anih man pơdong sang măi. Ƀơi plơi pla Vĩnh Trường, anih tong krah či man pơdong sang măi ƀơi să Phước Dinh, lu jơlan nao rai anet, răm laih, bơbeč djơ̆ bơwih ƀong huă, rô nao rai, hơdip mơda mơ̆ng mơnuih ƀôn sang. Yă Nguyễn Thị Thanh, plơi Vĩnh Trường kah pơpha lơ̆m pơdŭ đuăi nao dŏ pơ plơi phrâo, mơnuih ƀôn sang kiăng hơmâo djop jơlan glông, apui yua, gêh găl hloh kơ anih dŏ hơđăp:

“Mơnuih ƀôn sang plơi Vĩnh Trường jơlan rô nao rai anet đơi, tơnap biă mă. Pơdong pưk sang pơdŭ pơgiăng gơnam mut amăng jơlan anet, kơniă biă mă ƀu gêh găl kah hăng anih pơkŏn ôh. Gơmơi čang rơmang nao dŏ pơ anih phrâo gêh găl hloh, jơlan glông nao rai hiam prong rơhaih”.

Ƀơi anăp kơ tơlơi anun, anŏ kiăng lĕ khom čih pơkra glăi tơlơi pơkă djơ̆ găl hăng tơlơi hơmâo sit nik. Hră pơtrun mrô 189/2025 mơ̆ng khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar kơ hơdôm tơlơi pơkă, jơlan hơdră phara kơ anih tuh pơ alin man pơdong sang măi apui lơtrik ayuh Ninh Thuận pok brơi hơdră čih pơkra tơlơi phiăn djơ̆ hăng anih phara ƀơi anai. Samơ̆, hơdôm jơlan hơdră anai ăt khom jŭ yap glăi, ming pơkra phrâo, pơhrua nao pioh pơsir hĭ tơlơi dŏ gun ƀơi plơi pla, kiăng mơnuih ƀôn sang huăi kơƀah đơi, tơnap tap yua kơčăo bruă dŏ yôl lui sui thun.

Ƀu dŏ tơguan kiăng tơlơi phiăn pơkă djop tum teč ôh, tơring čar Khánh Hòa hlăk git gai 2 boh să Vĩnh Hải, Phước Dinh prăp lui hlâo ngă tui bruă duh glăi lŏn sang đang hmua mơnuih ƀôn sang, djru pơdong plơi pla phrâo. Truh ră anai, bruă duh glăi, pơdong glăi plơi phrâo hơmâo boh tơhnal tŭ yua blung a. Kơčăo bruă sang măi apui lơtrik ayuh Ninh Thuận 1 mă glăi 450 hektar, duh glăi kơ 150 pô, sang anŏ hăng rơnoh prăk 168 klai prăk. Anih pơdong plơi phrâo lĕ 65 hektar ăt ngă giong laih. Kơčăo bruă Ninh Thuận 2 mă glăi 320 hektar, hơmâo jŭ yap rơbêh 530 boh sang, rơbêh 100 boh sang anŏ duh glăi sir laih, mă prăk hlâo. Ơi Nguyễn Văn Nhựt, Khua Gơnong bruă wai lăng sĭ mơdrô tơring čar Khánh Hòa brơi thâo:

“Ƀơi dua boh să, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar git gai pơtrut hmar duh glăi lŏn sang đang hmua, ngă tui rơnoh prăk duh glăi tui Hră pơtrun mrô 189 ră anai, laih dơ̆ng ngă tui hơdră ming pơkra glăi dơ̆ng. Lơ̆m khua mua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar ngă hră čih pơhrua glăi sit nik Hră pơtrun anun, tơring čar hơmâo yơh anŏ či ngă tui, pok pơhai”.

Ƀuh rơđah, dua kơčăo bruă man pơdong sang măi apui lơtrik ayuh anai ƀu kơnong yom kơ bruă pơhlom djop apui yua kơ dêh čar đôč ôh, djru hrŏm ngă hơđong tơlơi hơdip mơda sui pơ anăp kơ mơnuih ƀôn sang laih anun bruă pơđĭ kyar lŏn ia, pok brơi rơnoh pơđĭ kyar phrâo ƀơi kual Dơnung Tong krah. Hăng bruă mă phun lĕ apui yua, jua kơtang hloh, pơgăn tơlơi ngă hơƀak jrak amăng asăp dơluh ƀơi rơngit adai, hơdôm boh sang măi pơgôp hrŏm apui yua huăi kơnang kơ hơdăng boh pơtâo, ia jâo amăng gŭ lŏn, prăp lui djop apui yua.

Gah tơring čar, hăng anŏ gêh găl hơmâo ia rơsĭ prong, tơdron rơdêh por ngă giong laih, kual anai gêh găl prong biă mă pơđĭ kyar tơlơi bơwih ƀong huă mơ̆ng ia rơsĭ, bơwih bơwang hăng tuh tia pơkra ming apui yua. Ơi Nghiêm Xuân Thành, Khua git gai ping gah tơring čar Khánh Hòa brơi thâo, kiăng pơđĭ tui anŏ gêh găl sit nik či ngă tui, pơsir hĭ hmao kru tơlơi gun jơlan hơdră, pơhlom brơi boh tŭ yua kơ mơnuih ƀôn sang hăng prăp lui sa hnơ̆ng anŏ gêh găl pơđĭ kyar jing sa bruă yom phun.

“Tơring čar kiăng đing nao kơ tơlơi bơwih ƀong huă sui thun pơ anăp adih pioh kơ mơnuih ƀôn sang amăng kual mă glăi lŏn sang đang hmua; prăp lui kơsem min, čơkă hlâo djop bruă mă bơwih bơwăng mơ̆ng kual hơmâo kơčăo bruă, pioh pơsir bruă mă, djru pơtô hrăm, djru pơsir bruă mă. Hơdôm bruă pơdjơ̆ nao anih dŏ, pơdơi pơdă, ƀong huă, ngui ngor mơak, hrŏm hăng pơđĭ kyar gơnam sĭ mơdrô boh troh đang hmua, akan hơdang…kiăng prăp lui hlâo sa hnơ̆ng. Kiăng pơtum lu mơnuih mă bruă, ngă djơ̆ anăp nao, khom hơmâo kơčăo bruă pơkă hlâo soh”.

Tơlơi bơtŭ ư hơmâo laih, anih man pơdong hlăk pok, tơlơi dŏ glăi lĕ tơlơi phiăn pơkă kơ bruă či ngă, kiăng hmao tơlơi hơmâo sit nik. Lơ̆m hơdôm anih kơđông dưi pơsir laih, dua kơčăo bruă sang măi apui lơtrik amra ƀu dưi ngă giong djơ̆ thun pơkă đôč ôh, dŏ djru ngă pran kơtang pơđĭ kyar sui thun brơi kơ tơring čar Khánh Hòa wơ̆t hăng abih bang amắng kual Dơnung Tong krah.