Ƀơi plơi Kon Tun, să Tu Mơ Rông, tơring čar Quảng Ngãi, ơi A Hai (50 thun) lĕ mơnuih ba jơlan hlâo amăng pơplih phrâo bơwih ƀong huă kiăng pơđĭ kyar tơlơi hơdip amăng sang anŏ. Ră anai sang anŏ ñu hơmâo giăm 20 ektar lŏn hmua, amăng anun hơmâo rơbêh 10 ektar lŏn glai, phun pla lu hloh lĕ phun Gáo vàng. Hrŏm hăng anun, ñu pla pơplah hrom phun bơr, hông, xà cừ hrom hăng rông rơmô gah yŭ glai kyâo, mơng anun đĭ tui prăk pơhrui. Ƀu djơ̆ kơnong thâo bơwih ƀong huă, ơi A Hai ăt gir run pơtrut pơsur mơnuih ƀôn sang pơplih tơlơi pơmĭn amăng bơwih ƀong huă, pơplih mơng pla phun ƀiă hrơi hơdai nao pla kyâo glai pơlir hăng wai lăng glai rưng.

“Kâo gir run ngă hmua pla pơjing kiăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă. Tơdah ta dưi ngă kah ană bă ngă tui. Mơnuih Ping gah kiăng ba gru, ba jơlan hlâo amăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă. Ƀơi anai, ƀing gơmơi pơtrut pơsur neh met wa đing nao bơwih ƀong, hrăm tui arăng, pơlăi nao rai hơdôm bruă mă ba glăi tŭ yua”.

Ăt ƀơi să Tu Mơ Rông, amai Y Khương (36 thun), Khua plơi ngă rah Khua git gai Ping gah plơi Ngọc Leng lĕ sa amăng ƀing mơnuih apăn bruă ƀơi ƀon lan ba gru amăng bruă pơtrut pơsur mơnuih ƀôn sang pơplih phun pla, ƀơƀrư̆ đĭ tui prăk pơhrui, pơplih tơlơi hơdip mơda. Mơng thun 2024, amai Y Khương khin hơtai hơdai nao pla kơphê giăm 6 ar. Đơ đam đang pla kơphê hơmâo să djru brơi, ƀing apăn bruă gah ngă hmua hơmâo črâo brơi mơng bruă klơi luh, pruai kmơk truh kơ bơwih brơi phun pla. Tơdơi kơ rơbêh ha thun, phun kơphê hơmâo bluh đĭ hiam. Amai Y Khương brơi thâo, ñu lĕ mơnuih Ping gah kiăng ba gru, ba jơlan hlâo amăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă kiăng neh met wa ngă tui:

“Pơtô pơblang, pơtrut pơsur mơnuih ƀôn sang pơplih tơlơi pơmĭn, bruă mă. Phun kơphê ba glăi pơhrui lu, neh met wa ƀuh anŏ ba glăi anun khin hơtai ngă tui. Hlâo adih pla hơbơi plum samơ̆ djai lu đơi. Mơng anun 2024, kâo pơtrut pơsur neh met wa pla kơphê. Thun 2024, plơi Ngọc Leng hơmâo 24 boh sang anŏ mut hrŏm; truh thun 2025 hơmâo dong 25 boh sang anŏ pla, pơhrui glăi mơng kơphê lu ƀiă anun neh met wa jai gir run ngă tui”.

Mơng hơdôm hơbô̆ bruă bơwih ƀong huă tong ten ƀơi ƀon lan, hăng pran jua ba tơlơi pơtrun mut amăng tơlơi hơdip mơda ƀơi să Tu Mơ Rông glăk ƀơƀrư̆ hơmâo ngă tui. Ƀon lan pơsit pơđĭ kyar bơwih ƀong huă lĕ bruă akŏ phun, pơlir hăng hơnong pơkă pơhrŏ trun ƀun rin hơđong kjăp hăng man pơdong plơi pla phrâo.

Amăng rơwang thun 2025-2030, să Tu Mơ Rông ba tơbiă hơnong pơkă pơhrui rĭm akŏ mơnuih ƀiă biă mă ñu 63 klăk prăk ha thun. Kiăng dưi ngă tui hơnong pơkă anai, să hơmâo ruah bruă ngă hmua jing jơlan gah phun, amăng anun kơphê hơmâo pơsit tong lĕ phun pla phun, ƀơƀrư̆ pơjing kual pla pơtum pơƀut. Ơi Võ Trung Mạnh, Khua git gai Ping gah să Tu Mơ Rông, tơring čar Quảng Ngãi brơi thâo, ƀon lan glăk pok pơhai bruă pơjing kual pla hăng pơjing anăn apăn sĭ mơdrô kơphê Tu Mơ Rông, kiăng lăp djơ̆ hơnong pơkă sĭ mơdrô pơ tač rơngiao:

“Sa amăng năm bruă jao akŏ phun, pơtrut pơplih amăng să lĕ tơlơi git gai khut khăt amăng pơplih tơlơi pơmĭn, bruă mă, mă mơng ƀing apăn bruă, mơnuih Ping gah. Ƀing apăn bruă, mơnuih Ping gah ƀu pơčlah lĕ Ping gah, Jơnum min djop djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam să ƀudah Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Tu Mơ Rông lêng kơ mut hrŏm amăng hơdôm bruă tong ten, mơng pla anah kyâo, črâo brơi truh pơ pel ĕp, pơtrut pơsur. Pel ĕp ƀơi anai lĕ ngă bruă hrŏm, krăo lăng, mơ̆ anăm dŏ tơguăn truh ngă giong kah mơng nao pel ĕp”.

Hơdôm boh than ba glăi hăng bruă mă mơng să Tu Mơ Rông lĕ tơlơi pơƀuh tong ten amăng bruă ba tơlơi pơtrun mơng Jơnum ruah khua mua Ping gah tơring čar Quảng Ngãi tal I, rơwang thun 2025-2030 mut amăng tơlơi hơdip. Hơdôm boh ƀon lan lêng pơlir pơđĭ kyar bơwih ƀong huă hăng hrưn đĭ tơlơi hơdip mơnuih ƀon sang, lăng mơnuih ƀôn sang lĕ phun, mơng anun ngă atur kiăng ba Quảng Ngãi pơđĭ kyar tañ, hơđong kjăp amăng rơwang phrâo.

Ping gah tơring čar Quảng Ngãi hơmâo pơsit hruă kjăp bruă mă, pơtô pơblang lĕ bruă jao akŏ phun, pok pơhai ha amăng plĕ tơlơi pơtrut mơng tơring čar truh pơ ƀon lan. Ơi Hồ Văn Niên, Khua git gai Ping gah tơring čar Quảng Ngãi rơkâo djop gưl Ping gah, gong gai ječ ameč pơjing jơlan hơdră bruă mă, akŏ bruă ngă tui tong ten, pơlir hăng tơlơi glăm ba mơng ƀing apăn akŏ.

“Pơtrut tañ bruă ngă tui hơdôm akŏ bruă akŏ phun, dưi pơlir hơbit, pơtrut ngă lar hyu, pơtrut pơtrut pơđĭ kyar bơwih ƀong huă-mơnuih mơnam. Pel ĕp, lăng glăi hơdôm akŏ bruă đôm glăi sui thun kiăng đing nao pơsir hĭ tơnap tap, gun găn, pơtrut tañ ƀudah pơsir hĭ djơ̆ tơlơi pơkă, anăm brơi ngă khưi khai, rơngiă ngăn rơnoh”. /.