Quảng Ngãi hơmâo anŏ gêh găl pla jrao akha kyâo, pla kơphê, pla kyâo pơtâo pioh kơ-uă hăng gêh găl mă akan hơdang amăng ia rơsĭ. Khă hnun, bruă pơkra ming dŏ raih daih đôč, aka ƀu lir hơbit plah wah mơnuih ƀôn sang hăng ƀing ngă bruă mơdrô ôh, tơlơi thâo bruă pơkra ming tong ten jing gơnam sĭ mơdrô hiam dŏ kơƀah. Yua kơ anun, mơ̆ng thun 2026-2030, tơring pơkă anăp pơphun glăi rbuă mă, akŏ pơjing ruăi sĭ mơdrô pơhlom rơnoh yom, pơmă ƀiă, pơđĭ hnơ̆ng tŭ yua gơnam pơkra ming hăng pok prong anih anom sĭ mơdrô blơi gơnam.

Đĭ pơhiăp ƀơi mông jơnum ơi Võ Văn Hưng, Kơ-iăng Khua Ding jum Ngă hmua hăng Ayuh hyiăng rơkâo tơring čar Quảng Ngãi pơtum nao bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong huă mơ̆ng lơ̆n glai, pơ alin lu rơnoh yom pla phun jrao akha kyâo, ngă hmua pơkra ming gơnam sĭ mơdrô tŭ yua hiam ngă hrŏm bơih ƀong huă sĭ mơdrô mơnong akan hơdang mŏng ia rơsĭ tui hơdră phrâo rơnuk anai. Ơi Võ Văn Hưng lăi lĕ, hăng gơnam pơkra ming phun jrao akha kyâo lĕ, tơring čar Quảng Ngãi khom čih pơthâo phun pơjeh djuai gen răk pioh djuai, rah anah lu hăng pơkra ming tong ten laih anun čih anăn ngă gru kơnăl gơnam sĭ mơdrô:

“Ƀu kơnong pok đơ đam pla đôč ôh, pla amăng glai ƀudah pla amăng đang sĭ pĕ ƀhu krô aka pơkra ten. Tơhnal pơkă lĕ pơđĭ kyar bruă tuh tia pơkra ming hăng măi mok pơjing rai jrao, pơkra gơnam sĭ mơdrô hơmâo pơkă hnơ̆ng anŏ tŭ yua hiam, hơmâo anăn ngă pô hăng rơnoh sĭ mơdrô bơwih ƀong lu hloh”.

Sa amăng hơdôm anŏ ngă gun dưi hơmâo sang bruă mơdrô lăi pơthâo ƀơi mông jơnum lĕ kơƀah anih či pla sa ƀut prong. Ơi Phan Văn Hồng, Khua sang bruă ngă hmua, pơkra ming, Kông ty pơčruh ngăn pơkra ming sĭ mơdrô gơnam đang hmua Sao Mai brơi thâo, thun 2026, sang bruă mơdrô hơmâo ngă hrŏm hăng 120 anih pla, sang bruă ngă hrŏm hăng sang anŏ mơnuih ƀôn sang pla rơbêh 581 ha đang boh kruăi hrĕ laih anun đang boh čik. Anih pla gơnam anun blơi hơmâo 22.000 tơn đôč, lơ̆m anun sang măi dưi kơ-uă pơkra ming năng ai 75.000 tơn rĭm thun. Ơi Phan Văn Hồng rơkâo tơring čar Quảng Ngãi djru pơsir brơi tơlơi gun gah lơ̆n mơnai či pla, jơlan glông nao rai hăng ngă brơi mrô gru anăn anih pla:

“Kơnong hơmâo lơ̆n, hơmâo lơ̆n mơnai kah hơmâo anih či pla, dưi akŏ pơdong hăng ba yua boh thâo ia rơgơi phrâo”.

Đing nao hrŏm kơ tơlơi anai, ơi Nguyễn Trung Kiên, Kơ-iăng khua phun kông ty kơphê Việt Nam rơkâo, tơring čar djru ba jŭ yap glăi tơlơi phiăn pơkă kơ lơ̆n mơnai, pơtong rơđah gah hmua anih pla hăng glai klô, hmua đang mơnuih ƀôn sang kiăng huăi hơmâo tơlơi bơrơsua nao rai laih anun čih pioh rơnoh mrô bơwih brơi bruă ĕp lăng phun tơdŭ anih pla tong ten:

“Rơkâo Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Quảng Ngãi git gai djop gơnong bruă ƀơi tơring čar, sang bruă kơnuk kơna gong gai să, plơi pla ngă hrŏm lăi pơthâo tơlơi pơhing pơkă hnơ̆ng, lơ̆n dŏ yua hăng jơlan glông nao rai. Kơnang kơ rơnoh anun, sang bruă mơdrô nao ĕp, pơtong rơđah kual pla pơjing brơi djơ̆ lăp, bĕ hĭ tơlơi ngă hmua pla pơjing bơrơkua nao rai, kơsing mă lơ̆n pơkă hnơ̆ng, kiăng pơgang anŏ tŭ yua găl kơđi kơ mơnuih yua lơ̆n”.

Ƀơi anih bơwih ƀong huă amăng kual ia rơsĭ, ơi Trần Đình Luân, Khua anom bruă wai lăng bruă mă akan hơdang lăi lĕ, gơnam sĭ mơdrô hăng hnơ̆ng pơkra ming tong ten mơnong akan hơdang ƀơi Quảng Ngãi aka ƀu lăp hăng anŏ gêh găl. Tơring čar dăp glăi khul ƀattô, pơtrut pơsur bruă hyu mă akan hơdang tŭ yua hloh, pơđĭ tui boh tŭ yua hiam laih hyu mă akan hơdang, ba glăi pơkra ming tŭ yua klă, kiăng pơtong glăi kual rông akan hơdang amăng ia rơsĭ, mă yua anŏ gêh găl hơmâo 180 boh dơnao pơkong ia, laih dơ̆ng pơđĭ kyar gơnam pơkra ming lir hơbit hăng bruă pơgang pioh djuai hăng mơnong hơdip pioh ba tuai hyu ngui lăng lơ̆n mơnai glai klô, ia rơsĭ. Ơi Trần Đình Luân rơkâo:

“Kiăng iâu pơthưr khul sĭ mơdrô ngă hrŏm djru bruă rông akan hơdang amăng ia rơsĭ khom lăi pơthâo rơđah kual anai dưi rông, kual anai dưi pơđĭ kyar hnun sang bruă mơdrô nao tuh pơ alin. Mơ̆ng anun, hơdui ba wơ̆t tơlơi ră ruai pơjeh djuai, rông, pơkra ming hăng răk pioh”.

Ơi Hồ Văn Niên, Khua ping gah tơring čar Quảng Ngãi brơi thâo, tơdơi kơ pơmut glăi tơring čar Quảng Ngãi hăng Kon Tum, tơring čar hơmâo anih anom pơđĭ kyar phrâo, pơtum lu anŏ gêh găl ter hang ia rơsĭ Tong krah hăng kual čư̆ siăng Dap Kơdư. Anai lĕ, atur pioh pơtruh nao rai kơtang gah bruă tuh tia pơkra ming, tơdrun kompan ia rơsĭ, akan hơdang, bruă ngă hmua ƀuh rơđah, phun jrao akha kyâo hăng pla kyâo pioh kơ-uă dưi hơđong. Ơi Hồ Văn Niên lăi:

“Tơlơi či kiăng lĕ ƀu kơnong djă pioh hơgĕt anŏ hơmâo laih hlâo, dŏ pơphun brơi ba yua, ngă hmua, pơhluh hĭ anŏ gêh găl, pơđĭ rơnoh sĭ mơdrô hăng pơđĭ kyar bơkơnar plah wah bơwih ƀong huă, mơnuih mơnam hăng pơgang lơ̆n mơnai glai klô ayuh hyiăng anih hơdip jum dar”.

Lăng nao pơ anăp adih truh thun 2045, tơring čar Quảng Ngãi anăp nao pơđĭ kyar bruă ngă hmua phrâo, jing anih anom pơkra ming, pla phun jrao akha kyâo, uă kyâo pơkra gơnam yua hăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă amăng ia rơsĭ jing atur tơlơi bơwih ƀong huă mơtah mơda, bơwih ƀong huă pơhlom akŏ klôn.