Bơtŭ ư hăng tơlơi pơsit kơ tơlơi bơwih ƀong pok prong hăng boh than ngă tui hơnong pơkă jơlan gah lăi nao amăng črăn hră pơsit, kơ-iăng nai tha prin-nai prin tha Trần Hoàng Ngân, Khua pơ ala mơnuih ƀôn sang tal 15 brơi thâo: mrô hnưh đôm mơng dêh čar ta thun 2025 dŏ kơnong 36% (pơhmu hăng tơlơi đăo lăng hlâo lĕ 60%), anai lĕ tơlơi dưi prong, pơdah pran wai lăng tŭ yua, ngă hơkrŭ pran đăo gơnang mơng anom bruă tuh pơ alin hăng hơdôm khul grup jar kmar amăng bruă prăk kak ƀơi Việt Nam. Laih dong ngă bơkơnar prong amăng pơhrui-mă yua ngăn drăp, anai lĕ tơlơi yôm kiăng ngă bơkơnar ngăn rơnoh brơi tŭ pơ alin pơđĭ kyar. Ơi Trần Hoàng Ngân brơi thâo:  

“Hăng akŏ bruă tuh pơ alin pơđĭ kyar kơnong 2,8 klăk klai, rơnuk rơwang ngă bruă anai ƀing ta dưi ngă 3,4 klăk klai brơi tuh pơ alin man pơdong anih anom bơwih ƀong huă-mơnuih mơnam. Anai lĕ tơlơi kâo lăng ba glăi truh kih. Yua anun, ƀing ta hơmâo tuh pơ alin man pơkra jơlan rơdêh đuăi hmar, jơlan rôk hang ia rơsĭ, hơdôm tơdrun kompăn, tơdron rơdêh por, jơlan ter 4 Hà Nội, jơlan ter 3 ƀôn prong Hồ Chí Minh hăng lu ring bruă pơtô pơjuăt, ia jrao hơmâo tuh pơ alin”.

Kơ bruă pơđĭ kyar GDP, tơdah ƀu yap wŏt thun 2021, anai lĕ thun bơdjơ̆ nao kơtang yua klin Covid-19, pơđĭ kyar bơwih ƀong huă amăng dêh čar đĭ 7,2% amăng 4 thun mơtăm. Thun 2025, rơnoh sĭ mơdrô pơ tač rơngiao mơng Việt Nam him lăng truh 900 klai đôlar Mi. Anai lĕ sa rơnoh lu hloh. Mơng sa boh dêh čar rin rơpa, truh ră anai dêh čar ta jing sa boh dêh čar dong amăng grup 20 boh dêh čar sĭ mơdrô prong hloh amăng rŏn lŏn tơnah.

Hăng tơlơi pơmĭn ngă tui na nao lĕ pơđĭ kyar tañ hăng hơđong kjăp, hơdôm boh than ba glăi amăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă amăng dêh čar hơmâo pơdah amăng bruă pơđĭ kyar djop mơta amăng mơnuih mơnam hăng pran hrưn đĭ mơng ană mơnuih. Mrô pơđĭ kyar ană mơnuih Việt Nam hơmâo pơplih tong ten, đĭ 37 gưl, dong amăng mrô 46 amăng mrô dong dăp dêh čar hơdip yâo mơ-ak amăng rŏng lŏn tơnah thun 2025, lu ƀiă pơhmu hăng hơdôm boh dêh čar hơmâo prăk pơhrui bơkơnar. Nai prin tha gah bơwih ƀong huă Lê Duy Bình brơi thâo:

“Hơbô̆ bruă pơđĭ kyar mơng dêh čar ta ƀu djơ̆ kơnong lĕ pơđĭ kar amăng bơwih ƀong huă đôč ôh ăt pơlir hăng pơđĭ kyar kơ ană mơnuih, lăng ană mơnuih lĕ phun, lăng anih bơwih ƀong ngă akŏ, rơnuk tơdơi jing ƀing mơnuih phun kiăng gir run, kiăng ƀing ta hơmâo hơbô̆ bruă pơđĭ kyar hơđong kjăp, kiăng pioh glăi tơlơi gêh gal brơi ană tơčô ƀing ta tơdơi anai”.

Hrŏm hăng hơdôm bruă bơwih ƀong huă pơkŏn, bruă boh thâo ia rơgơi, pơplih pơčeh phrâo hăng pơplih mrô amăng dêh čar ta ăt hơmâo hơdôm tơlơi yak nao tañ. Mrô pơplih pơčeh phrâo amăng rŏng lŏn tơnah thun 2025 mơng Việt Nam dong 44/139 boh dêh čar, kual lŏn. Anih anom pơplih mrô pơđĭ kyar kơtang, lu anih; plang internet dong amăng grup 20 boh dêh čar. Sĭ mơdrô amăng plang internet pơđĭ kyar tañ, đĭ 20% ha thun. Mơng tơlơi sit nik bruă mă mơng anom bơwih ƀong sĭ mơdrô, ơi Nguyễn Hữu Sơn, Khua grup ATS brơi thâo:

“Ƀing ta ƀuh rơđah tơlơi gir run prong mơng kơnuk kơna, ngă gêh gal brơi hơdôm anom bơwih ƀong sĭ mơdrô. Anun lĕ tơlơi yôm hloh. Bruă mă amăng yua boh thâo phrâo bruă prăk kak, kâo ƀuh bruă anai Việt Nam glăk hơmâo lu tơlơi gal hăng dưi pơđĭ kyar tañ hloh, ƀing ta glăk mut hrŏm jar kmar hăng tơlơi črâo trun pơđĭ kyar yua boh thâo phrâo, prăk kak mrô”.

Lăng yôm hơdôm tơlơi găn rơgao hơmâo lăi nao amăng črăn tơlơi pơsit: “Djop tơlơi črâo trun, hơdră bruă kiăng mơng tơlơi čang rơmang, tơlơi dưi sit nik hăng tơlơi yâo mơ-ak mơng mơnuih ƀôn sang, pơhlôm rơđah rơđông, tong ten. Lăng pran tŭ ư, đăo gơnang mơng mơnuih ƀôn sang, anom bơwih ƀong sĭ mơdrô lĕ tơlơi pơkă brơi ƀing apăn bruă hăng boh tŭ yua amăng bruă mă. Pơtruh pran gir run mă bruă yua kơ lŏn ia, ngă tui pran gir run mă pô, thâo pơmĭn khin ngă, thâo pơplih pơčeh phrâo, ngă bruă khut khăt hăng glăm ba yua tơlơi dưi hrŏm”, yă Lưu Thị Thanh Mẫu, kơ-iăng khua khul mơnuih bơwih ƀong sĭ mơdrô hlăk ai Việt Nam čang rơmang:

“Hrŏm hăng jơlan hơdră bruă mă mơng Kơnuk kơna mrô, pơlir hăng yua boh thâo phrâo hăng hrưn klă dong bruă mă mơng gưl ƀon lan, kâo pơmĭn gưl Ding jum hăng kơnuk kơna amra pok pơhai ngă tui tañ tơlơi pơtrun mrô 66 hăng tơlơi pơtrun mrô 68 mơng Ding jum kơđi čar. Tui anun ngă hơdră bruă hăng pok phai ngă truh pơ tơlơi sit nik amra pơtrut pơđĭ kyar tơlơi bơwih ƀong huă amăng dêh čar kar hăng Khua git gai Ping gah lăi pơtong, anai lĕ rơnuk hrưn đĭ mơng dêh čar ta. Ƀing ta amra gum hrŏm kiăng pơjing tơlơi bơwih ƀong huă dik dak, ba dêh čar Việt Nam pơđĭ kyar jing dêh čar bơwih ƀong prong amăng rŏng lŏn tơnah”.

Amăng thun blan pơđĭ kyar bơwih ƀong huă dêh čar 5 thun rơgao, ăt dŏ hơdôm anŏ aka ƀu klă kiăng pơsir hĭ, hăng tơlơi găn rơgao hơmâo lăi nao rơđah amăng črăn tơlơi pơsit mơng Ping gah. Samơ̆, hăng boh than ba glăi prong amăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă mơ̆ dêh čar dưi ngă 5 thun rơgao, hăng pran jua pơplih phrâo, pran gum pơgôp hăng hrưn đĭ pơđĭ kyar kơtang, dêh čar Việt Nam glăk yak nao rơnuk pơđĭ kyar phrâo-rơnuk hrưn đĭ pơdrong sah, yâo mơ-ak, mut hrŏm hăng ngă pô./.