Mơng jơnum tal 13 truh ră anai, mơng tơlơi tơnap tap hrŏm amăng tơlơi bơwih ƀong huă rŏng lŏn tơnah, “Găn rơgao angĭn pưh đuai glăi”, tơlơi bơwih ƀong huă ăt pơđĭ kyar kơtang hăng tŏ tui hrưn đĭ hơđong tơdơi kơ klin Covid-19. Thun 2023, rơnoh sĭ mơdrô pơ tač rơngiao giăm 700 klai đôlar Mi; pơhưč tuh pơ alin mơng tač rơngiao truh 23 klai đôlar Mi, anai lĕ rơnoh đĭ lu hloh dong mơng hlâo truh ră anai; laih dong, jing sa tơlơi bơngač kơ tơlơi hơđong, hơkrŭ glăi hăng pơđĭ kyar bơwih ƀong hhuă lơm amăng lŏn ia ta hăng rŏng lŏn tơnah bưp lu tơnap tap, rung răng. Thun 2024, rơnoh GDP truh rơbêh 476,3 klai đôlar Mi (đĭ giăm 60 wŏt pơhmu hăng thun blung a pơplih phrâo), jing dêh čar bơwih ƀong huă prong tal pă amăng kual ASEAN hăng dong 32 amăng rŏng lŏn tơnah. Đĭ pơhiăp amăng Jơnum ƀing bơwih ƀong sĭ mơdrô hlăk ai Việt Nam tal VIII phrâo anai, Khua dêh čar ơi Phạm Minh Chính lăi rơđah:

“Tơdơi kơ giăm 40 thun pơplih tơlơi bơwih ƀong huă Việt Nam hơmâo pơđĭ kyar tañ hloh. Tơdah abih thun 2025 pơđĭ kyar rơbêh 8%, abih tih rơnoh bơwih ƀong huă 510 klai đôlar Mi, dong tal 32 amăng rŏng lŏn tơnah. Pơhrui rĭm akŏ mơnuih rơbêh 5.000 đôlar Mi. Yua anun, dêh čar ta glăk yak nao dêh čar pơhrui rĭm akŏ mơnuih lu (dưm dưm rơnoh lu juăt giăm 4.700 mơ̆ Việt Nam rơbêh 5.000). Anai lĕ sa tơlơi dưi hrŏm mơng Ping gah hăng kơnuk kơna ta”.

Ƀing ta amra ƀuh, 40 thun ngă tui jơlan gah pơplih phrâo hơmâo pơjing rai tơlơi yak nao yôm, ba lŏn ia ta găn rơgao tơlơi rung răng, kaih amăng pơđĭ kyar kiăng hrưn đĭ kơtang hăng tơlơi gal phrâo. Tơlơi bơwih ƀong huă sĭ mơdrô tui jơlan xã hội chủ nghĩa jai hrơi pơgiong klă, bruă pok prong hăng pran bơkơtưn hơmâo hrưn đĭ tong ten; pơđĭ kyar tŏ tui lu hloh amăng lu rơwang, tơlơi hơdip mơnuih ƀôn sang ƀu pơdơi pơplih phrâo. Anih anom kơđi čar hơmâo hơkrŭ, jơlan gah git gai mơng Ping gah tŏ tui pơplih phrâo, klă hloh, tŭ yua amăng wai lăng kơnuk kơna jai hrơi đĭ tui. Pơtom hiăp hăng mut hrŏm jar kmar hơmâo lu tơlơi dưi yôm, hrưn đĭ kơdrưh ang hăng tơlơi đăo gơnang mơng Việt Nam amăng jar kmar.

Hơdôm tơlơi dưi yôm phăn anai lĕ atur kjăp phik kiăng lŏn ia ta hrưn đĭ, laih dong hơkrŭ tơlơi đăo gơnang mơng mơnuih ƀôn sang nao tơlơi git gai mơng Ping gah, ba glăi tơlơi sit nik yôm phăn kiăng Ping gah čih pơkra hră pơ-ar Jơnum tal XIV tui jơlan gah pơplih phrâo, pran hrưn đĭ anăp nao pơđi kyar phrâo. Tui Khua git gai Ping gah dêh čar ơi Tô Lâm, Jơnum ruah khua mua đơ đam dêh čar tal XIV yôm phăn biă mă jing tơlơi yak nao, tơlơi kơđŏm glăi yôm phăn amăng jơlan pơđĭ kyar lŏn ia ta, pok rai “rơnuk hrưn đĭ mơng pô pơđĭ kyar prong kơtang hăng pơdrong sah”.

Kiăng ngă tui hơdôm hơdră yôm mơng Ping gah, hơdôm črăn hră pơsit mơ-it naop Jơnum tal XIV hơmâo prap lui tong ten, črâo ba sui pơ anăp, pơtum pơƀut tơlơi thâo thăi mơng Ping gah hăng mơnuih ƀôn sang, pơdah pran pơlir hơbit “Boh pơhiăp Ping gah” hăng “Djơ̆ pran mơnuih ƀôn sang”, pơtum pơƀut djop tơlơi gal kiăng lŏn ia ta yak nao rơwang pơđĭ kyar phrâo. Kơ-iăng nai tha prin, nai prin tha Nguyễn Trọng Phúc, Sang hră pơtô bruă kơđi čar dêh čar Hồ Chí Minh brơi thâo:

“Jơnum tal XIV lĕ tơlơi yak nao pơđĭ kyar kơtang mơng Ping gah, kơđŏm glăi gru grua prong kơtang mơng Ping gah, Kơnuk kơna… samơ̆ pơphun ngă tui, ngă tui hơdôm tơlơi pơtrun mơng Jơnum, ngă tui hơdôm tơlơi črâo trun pơprong, hơdôm tơlơi git gai yôm phăn mơng Jơnum, hơnong pơkă prong hloh mơng rơnuk phrâo…Git gai kiăng ngă tui hiưm pă jing tơlơi yôm hloh. Djop bruă pơđĭ kyar mơng lŏn ia ta tơdơi kơ Jơnum tal XIV ăt hluai tui tơlơi git gai mơng gơnong glông, Ding jum kơđi čar, anih anom kơđi čar amăng rơnuk phrâo”.

Hăng anăn “Tui hla kơ hing ang mơng Ping gah, gum tơngan hrŏm, ha pran ngă tui truh kih hơdôm hơnong pơkă pơđĭ kyar lŏn ia truh thun 2030; ngă pô, gơgrong, khin hơtai, anăp nao kơtang rơnuk hrưn đĭ pô mơng djuai ania, yua kơ tơlơi rơnuk rơnua, rơngai, ngă pô, pơdrong sah, hiam klă, yâo mơ-ak, kjăp yak nao jơlan chủ nghĩa xã hội”, Jơnum ruah khua mua đơ đam dêh čar tal XIV lĕ tơlơi tŏ tui hăng ngă tui hơdôm tơlơi truh kih dưi ngă amăng 40 thun pơplih phrâo; anai lĕ tơlơi kơđŏm glăi yôm phăn amăng jơlan anăp nao sa boh dêh čar pơđĭ kyar, pơdrong sah hăng prong kơtang./.