Mơ̆ng blan 7 thun anai, plơi Tân Hạ, să Tà Năng, tơring čar Lâm Đồng prong tui, lu mơnuih ƀôn sang hloh, tơdơi kơ pơmut hrŏm hăng plơi Čơrĕ ( Chơ Ré). Đơ đam plơi prong tui rơhaih truh 476 hektar, rơbêh 309 boh sang anŏ, lu kơ mơnuih djuai ƀiă, bruă mă mơ̆ng kơ-iăng khua ping gah, ngă rah khua plơi yă Čil K’Hạnh lu hăng tơnap hloh. Hiư̆m ngă kiăng mơnuih ƀôn sang amăng plơi pla huăi pơmin h’ĭn glăi juăt ƀuh kah hăng "pơpŭ kơ pô khua hơđăp, dơneh kơ pô khua phrâo", ñu hrŏm hăng ƀing khua mua amăng plơi pla, ƀing ngă bruă wai lăng djop djuai ania mơnuih mơnam amăng plơi, biă mă ñu khul khua apăn bruă amăng ping gah, nao tơl rim sang anŏ pioh pơhiăp tom. Amăng mông jơnum plơi ƀudah amăng mông dŏ mă bruă hrŏm hai, ñu dăp bruă pioh brơi mơnuih ƀôn sang dua boh plơi hơđăp hăng plơi phrâo ngă hrŏm, mă bruă sa mơta kiăng bưp nao rai ngă juăt hăng gum pơgôp.
Lăp hơdor pioh amăng mông tơgŭ ngă bruă kih rơmet jơlan plơi pla brơi rơgoh hiam tơdơi kơ pơmut plơi Čơrĕ hăng plơi Tân Hạ. Pô jik jik kơ ñu, pô klơi klơi, pô kor djah kor djah kơ ñu; abih bang mă bruă rah bơră ruai nao rai mơak, puăi tlao ok or dŏ ber mơñum ia. Lăng jơlan plơi tơpă bơbrăng hiam klă rơgoh laih, yă K’Hạnh mưn ƀuh rơđah anŏ pơblih hiam klă.
“Tơdơi kơ pơmut glăi plơi, kâo pơmin bruă yom hloh lĕ ƀu lui kơ ană plơi pla ta pơmin “Mơnuih hơđăp, khua phrâo ôh”, khom lăng abih bang lêng kơ mơnuih ƀôn sang sa boh plơi Tân Hạ đôč. Yua kơ anun, kâo gir run jĕ giăm, pơđing hmư̆ tơlơi či kiăng mơ̆ng mơnuih ƀôn sang amăng dua boh kual, bruă hơgĕt ngă hrŏm khom pơčrong sai nao rai, ngă hrŏm kah pơpha tơlơi glăm ba. Ta ƀu pơgô̆ ôh ană plơi pla khom mut hrŏm mơtam, khom ngă brơi gêh găl mơnuih ƀôn sang bưp nao rai laih anun pơdjru tơdruă, kah pơpha tơlơi thâo thăi, kiăng thâo hluh nao rai laih anun hrŏm hơbit ngă bruă. Lơ̆m ngă hrŏm sa bruă laih, pơgang ba anŏ tŭ yua djơ̆ hrŏm tơlơi pleh ploh amra lŏm lui yơh”.
Tơlơi đăo kơnang mơ̆ng mơnuih ƀôn sang ƀu djơ̆ mơ̆ng tơlơi pơhiăp mơak ôh, khom pơjing rai mơ̆ng bruă mă tŭ yua sit nik. Yă K’Hạnh lăi pơthâo hăng gong gai plơi pla să Tà Năng pok anih pơtô brơi boh thâo ia rơgơi čem rông hlô mơnong, hơdră pla pơjing, pơphun brơi bruă hyu sem lăng tong ten bruă ngă sit nik….Yă K’Hạnh jak iâu mơnuih ƀôn sang pơblih đơ đam đang hmua ƀu jing mơnong pioh ĕp pơjeh pla brơi gêh găl hloh. Hăng hơdôm sang anŏ tơnap tap, ñu pơtô brơi ngă hră čan prăk djru kơmlai. Truh ră anai, amăng plơi hơmâo 78 boh sang anŏ dưi čan prăk mơ̆ng sang bruă prăk djru mơnuih mơnam, rơnoh prăk dong hnưh truh 6,2 klai prăk; đơ đam hmua, đang pla añăm pơtam truh 8 hektar, đĭ 3 hektar pơkă hăng akŏ thun. Plơi ăt tŭ mă wai pơgang 780 hektar glai rưng. Kơnong amai K’Hạnh pô đôč, hơmâo djru ba amôn Ka Să Ha Cường hrăm anih 3, yua sang anŏ tơnap tap. Amai Čil Yŭ K’Im, plơi Tân Hạ lăi nao kơ yă Čil K’Hạnh:
“Amai Čil K’Hạnh lĕ sa čô đah kơmơi ngă khua plơi ba jơlan hlâo, amăng djop bruă lơ̆m plơi pla. Anun lĕ sa gru bơngač mơ̆ ƀing gơmơi kiăng hrăm tui. Yua hơmâo ñu ƀing gơmơi thâo hluh lu tơlơi puăi tlao, bưp nao rai amăng mơnuih mơnam djơ̆ rơ-ua. Hlâo adih amai K’Hạnh dŏ ngă bruă gah ia jrao plơi, sit hơmâo tơlơi hơgĕt lĕ, ñu hur har djru ba pơjrao hlâo amăng mông ječ ameč hlaoa kwo ba nao pơ sang ia jrao, djru lu mơnuih amăng plơi laih anun djru ngă hră brơi kơ mơnuih ƀôn sang sit hơmâo mông hăt, pơtô brơi ƀing aka ƀu thâo jơlan hơdră ngă hră pơar”.
Ơi Bùi Ngọc Nghiễm, khua khul mơnuih tha rơma plơi Tân Hạ, lăi nao kơ yă K’Hạnh lĕ sa čô khua plơi beč bal, thâo mơbruă, jĕ giăm mơnuih ƀôn sang. Biă mă ñu, tơdơi kơ pơmut glăi plơi pla, ñu hơmâo pơdah rai sa čô mơnuih mă bruă hmar, hơmâo kơnuih hiam, mơnuih ƀôn sang đăo kơnang biă mă.
“Aka pơmut glăi plơi Tân Hạ hơđăp ñu ăt mă bruă beč bal laih, hur har hăng ană plơi pla. Dơ̆ng mơ̆ng hrơi pơmut glăi plơi, amai K’Hạnh mă bruă hur har beč bal dơ̆ng mơ̆n. Ngă bruă jĕ giăm hăng ană plơi pla. Ƀơi mông jơnum, K’Hạnh hơmâo pran jua djru hrŏm akŏ pơdong plơi pla hiam klă, anun mơnuih ƀôn sang dong yua biă mă. Ră anai, khua mua plơi Tân Hạ hăng plơi Čơrĕ hơđăp jing sa boh plơi Tân Hạ phrâo, ăt mă bruă abih pran jua mơ̆n, mơnuih ƀôn sang ruah ñu ngă khua, dong yua kơ ñu truh rơbêh 97, 98% mơtam”.
Giăm 17 thun mă bruă ƀơi kual plơi pla, amai Čil K’Hạnh, Kơ-iăng khua ping gah ngă rah khua plơi Tân Hạ, să Tà Năng, tơring čar Lâm Đồng mưn amăng pran jua tơlơi gum pơgôp amăng mơnuih ƀôn sang yơh jing pran kơtang djop bruă mă kiăng tŭ yua. Mơ̆ng bruă mă anet đôč samơ̆ ƀuh tŭ yua sit nik hăng tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang, ñu ăt hlăk djru hrŏm lŏm lui anŏ pleh ploh prong plah wah plơi hơđăp, hăng plơi mă anăn phrâo; kiăng plơi Tân Hạ tơdơi kơ pơmut hrŏm jing khul ngă hrŏm gum pơgôp, akŏ pơdong plơi pla, tơlơi hơdip hiam klă phrâo.
Viết bình luận