Ơi Y Tong Bkrông, 47 thun, djuai ania Êđê, ƀơi să Ea Na, nao pơ Sang ia jrao Krông Ana či pơkă, sem lăng tơlơi suaih pral. Ƀơi Kiosk rơgơi, ñu hơmâo pơtô brơi tut anăn khăm, pơkă lăng, sem lăng tơlơi pơhing hăng mă mrô dŏ tơguan arăng iâu anăn kơnong kơ hơdôm mơnit đôč. Mơ̆ng mông tut anăn truh kơ arăng iâu mut khăm aka ƀu truh 20 mơnit lơi. Ơi Y Tong brơi thâo: “Nao pơkă tơlơi ruă pơ anai kâo lăng amuñ, gêh găl biă. Hlâo adih, nao khăm, pơkă lăng tơlơi ruă ta prăp lui lu mơta glêh biă, samơ̆ tơ tă anai kiăng djă ba hră anăn căn cước công dân, dưm pơmut gru mrô, giong anun čih anăn ta lĕ giong yơh. Anun jing mơak biă. Anai jing anŏ klă mơ̆ng ia rơgơi mrô gah bruă ia jrao hăng djŏp mơta bruă pơkŏn amăng tơlơi hơdip mơnuih ƀôn sang”.

Ƀu kơnong dưm Kiosk rơgơi, Sang ia jrao Krông Ana hơmâo čih pioh tơlơi ruă amăng glông điện tử, hơmâo mă yua mơ̆ng blan 9/2025, ƀơ ƀrư̆ plih hĭ hră čih amăng hla pơ-ar. Boh thâo anai wai lăng abih tih tơlơi pơhing mơ̆ng hră pơ-ar, hrơi mông, thun blan nao khăm, pơjrao, pơčrang drah, rup, truh kơ hră ia jrao hăng bruă pơjrao. Mơnuih ruă dưi nao pơkă lăng tơlơi ruă hăng hră căn cước, VNeID ƀudah VssID, djru ngă hră tañ, huăi tơguan sui, bruă wai lăng jing klă hloh mơn. Ơi ia jrao Hồ Văn Lập, Kơ-iăng khua sang ia jrao Krông Ana brơi thâo, sang bruă glăk mă yua ia rơgơi mrô tui hăng tơlơi pơčrâo ba mơ̆ng Ding jum ia jrao laih anun dưi ngă giong amăng blan 11/2026: “Amăng hrơi mông tơnap, sang bruă hơmâo iâu pơthưr abih bang mơnuih tơpuôl gum ngă, hơmâo djru brơi sa boh măi Kiosk rơgơi, mơ̆ng anun dưi dưm pơmut mă yua hră čih pioh tơlơi ruă amăng điện tử, či ba yua ia rơgơi mrô. Tui hăng hrơi blan ngă bruă, truh blan 11/2026 mơ̆ng Ding jum ia jrao, Sang bruă amra prăp lui djŏp, dưi lui hlao hră čih pioh amăng hla pơ-ar tui hăng hlâo adih”.

Ăt kah hăng ƀơi gơnong bruă ia jrao kơnuk kơna pơdong mơn, ba yua ia rơgơi mrô glăk hơmâo ngă kơtang ƀơi sang ia jrao mơnuih ƀôn sang ngă pô tơring čar Dak Lăk. Kah hăng ƀơi Sang ia jrao Đại học Y dược Buôn Ma Thuột, hơmâo mă yua 100% măi Kiosk čih anăn nao khăm, măi computer kơ sang bruă ia jrao, pơtruh nao rai hơdôm anih mă bruă, djru djă pioh, ba nao, ba pơƀuh rup phin tơlơi ruă či đăo lăng. Rơngiao kơ anun, măi pơčrang amăng lăm kian pruăi hơmâo dưi ia rơgơi AI hăng anih pơčrang drah hơmâo pơčrang kơdah mă hơjăn, mơ̆ng anun ngă bruă klă tui. Ơi jrao Võ Minh Thành, Khua sang ia jrao brơi thâo, hăng bruă pơplih yua boh thâo mrô djŏp bruă tui anun, ƀu kơnong bruă čơkă, pơjrao amuñ, bơbruai đôč ôh, mơnuih ruă hai amuñ mơn sem lăng tơlơi suaih pral mơ̆ng ƀing čơđai: “Pơđut tal pơkă, pơjrao tơlơi ruă, mơnuih ruă hơmâo brơi mrô QR dưm pơmut glông link, lơ̆m gư̆ nao, mut ĕp ƀuh mơtăm yơh glông čih pioh djŏp tơlơi pơhing pơčrang drah, đăo lăng rup mơ̆ng CT, MRI laih anun dưi mă dưm amăng măi computer ƀudah măi telephôn. Amuñ biă tui anun, yua dah pô ruă huăi djă ba hră pơ-ar tui hlâo dong tah”.

Tui hăng mrô jŭ mơ̆ng Gơnong bruă ia jrao tơring Dak Lăk, 100% sang bruă khăm, pơjrao tơlơi ruă pơ tơring hơmâo mă yua căn cước công dân, căn cước công dân điện tử (VNeID) či sem lăng tơlơi pơhing khăm pơjrao tơlơi ruă, plih hĭ hră pơhlom nua ia jrao; laih dong brơi tla prăk ia jrao ƀu kiăng prăk mơta. Rơbêh kơ 771.000 čô mơnuih hơmâo laih hră čih pioh tơlơi suaih pral điện tử. Lu sang ia jrao hơmâo čih pioh tơlơi ruă amăng điện tử, amăng anun 8 sang bruă plih hĭ hlao laih čih amăng hla pơ-ar. Ơi Phạm Minh Hữu, Kơ-iăng khua gơnong bruă ia jrao tơring čar Dak Lăk, brơi thâo bruă mă mơ̆ng Ding jum ia jrao, truh abih blan 11/2026, abih bang sang ia jrao ƀơi Dak Lăk khŏm čih anăn nao khăm ƀơi Kiosk, mă yua hră čih tơlơi ruă amăng điện tử, plih hĭ hla pơ-ar, pơmut amăng glông djă pioh bruă ia jrao amăng plơi pla: “Ƀing gơmơi glăk sem lăng abih bang sang ia jrao să kơ măi mok pôr pơhing, hrĕ dăng kông kiăng thâo hră pơ-ar tơlơi suaih pral điện tử mơ̆ng mơnuih ƀôn sang. Ră anai 12 glông čih pioh tơlơi pơhing ană plơi bơdjơ̆ nao ia jrao glăk hơmâo pok pơhai ngă amăng 90 hrơi tui hăng tơlơi git gai mơ̆ng Ding jum ia jrao laih anun amra giong mơn pơ anăp anai. Mơ̆ng anun, hơmâo djŏp tơlơi pơhing ia jrao amăng plơi pla mơ̆ng tơring čar Dak Lăk”.

Ba yua ia rơgơi mrô tui Hră pơtrun 57 mơ̆ng Ding jum kơđi čar ƀơ ƀrư̆ pơplih hơdră mă bruă mơ̆ng gơnong bruă ia jrao Dak Lăk, mơ̆ng bruă čih anăn khăm, wai lăng hră pơ-ar, đăo lăng tơlơi ruă truh kơ tla prăk. Bruă dưm pơmut abih bang hră pơ-ar amăng glông măi hăng mă yua boh thâo ia rơgơi ƀu kơnong wai lăng klă hloh đôč ôh, yom hloh lĕ tañ ƀiă, hră pơ-ar aset ƀiă mơn, laih anun gêh găl kơ mơnuih ruă mơn. Anai ăt jing atur blung a kiăng anom bruă ia jrao Dak Lăk pơjing sang bruă ia jrao rơgơi, lăng ană mơnuih yơh yom hloh či djru brơi./.