Ơi Y Du, djuai ania Bahnar, mơnuih ngă bruă amăng sang ia jrao plơi Đêkôp-Đuôl, să Mang Yang, tơring čar Gia Lai. Rim guang (rơwang) hrơi kom, ñu nao pơ djop sang anŏ mơnuih ƀôn sang amăng plơi, pioh pơtô lăi kơ tơlơi pơhing mač kman duăm ruă, kiăng pơgang drơi jăn hăng rơnăk anih hơdip dŏ, ayuh hyiăng lŏn mơnai glai klô jum dar, pơkă lăng tơlơi suaih pral, găng añrăng kơ ƀing tha rơma, đah kơmơi pi kian hăng lăi pơthâo hrơi mông khom nao tlâ̆o pơgang djơ̆ tui tơlơi pơkă, wơ̆t kơ ƀing čơđai nge khom tlâ̆o pơgang. Tui hăng ơi Y Du, boh tơhnal ngă bruă ia jrao amăng plơi pla ƀuh tŭ yua rơđah biă. Hlâo adih, mơnuih ƀôn sang hyu blơi mă ia jrao glăi mơñum sit duăm ruă, truh duăm kơtang, kraih laih kah mơ̆ng ba nao đih pơ sang ia jrao. Ră anai, phara laih sit duăm ruă mơnuih ƀôn sang nao pơ sang ia jrao să, tơdah pơ-ai buai ƀudah kiăng thâo tlâ̆o pơgang kơ čơđai anet, đah kơmơi pi kian rim blan pơkă, gơñu nao pơ sang ia jrao pioh krăp lăng, pơkă hlâo:
“Sang ia jrao să ră anai dưi tuh pơ alin klă hloh laih. Mơnuih ƀôn sang amăng plơi pla ăt thâo hluh laih mơ̆n sit duăm ruă, nao pơkă lăng pơ sang ia jrao, hmư̆ lăi pơthâo hơdră pơjrao brơi, kiăng suaih pral, tŭ yua hloh”.
Hơdôm mơnuih ngă bruă gah ia jrao plơi pla kah hăng ơi Y Du anun, jing kah hăng mơnuih pơtruh brơi amăng glông bruă ia jrao hăng ană plơi pla, jing mơnuih hyu pơtô pơblang brơi tơlơi suaih pral, pơtô ba hăng boh pơhiăp djuai ania pô kiăng mơnuih ƀôn sang, ană plơi pla thâo hluh.
Ƀơi Sang ia jrao să Gao, sang ia jrao pơkă hnơ̆ng mrô 3, yă Đinh Thị Cất, Kơ-iăng khua sang ia jrao brơi thâo, hơdôm thun giăm anai, bruă mă gah ia jrao amăng plơi pla hơmâo lu tơlơi pơblih biă mă, lăng hiam klă.
Bruă pơtô lăi kơ tơlơi suaih pral khom dưi ngă tui re se, lir hơbit hăng mông jơnum amăng plơi, hlong pioh mông pơtô lăi, kiăng djop mơnuih thâo hluh rơđah kơ tơlơi pơgang suaih pral, drơi jăn pô. Jing anih hơmâo truh 65% mrô mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă, mrô mơnuih blơi hră pơhlom nua ia jrao đĭ tui lu na nao rim thun hăng ră anai truh 90% laih. Anai lĕ tơlơi mơak, yua hơmâo hră pơhlom nua ia jrao, sit duăm ruă đih pơ sang ia jrao plai ƀiă huač prăk apah pơjrao, mơak pran jua hloh, hơđong yơh sit nao pơ pơjrao pơ sang ia jrao. Tui hăng yă Cất, anom bruă ia jrao djru hrŏm lu biă mă kơ bruă pơjrao ƀơi plơi pla mơtam, huăi ba nao pơ sang ia jrao prong tơdah duăm djong, tơdu ƀiă, djru pơkrem prăk kăk hăntg hrơi mông kơ mơnuih ƀôn sang ƀơi kual ataih, kual asuek.
“Wai pơgang tơlơi suaih pral kơ mơnuih ƀôn sang mơ̆ng plơi pla mơtam lĕ, kah hăng pôr pơthâo kơ tơlơi tlâ̆o pơgang, ră anai lu mơnuih thâo hluh ten laih anun hơmâo boh tŭ yua klă. Bruă pơhlom pơgang tơlơi duăm ruă, pơtô kơ bruă ƀă ană hơmâo hơdră, ƀă ană hui, kiăng sang anŏ rơguăt ngă tui klă biă mă. Klâo dŏng lĕ bruă pơhlom pơgang klin kheng, ƀing ơi ia jrao nao tơl plơi pla pơtô lăi mơnuih ƀôn sang thâo hăng pơgang mă pô, ană plơi thâo hluh klă laih”.
Ơi Nguyễn Đăng Quang, Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Gao, tơring čar Gia Lai brơi thâo, tơdơi kơ ngă tui hơbô̆ bruă gong gai kơnuk kơna dua gưl, lui hĭ gưl tơring glông hăng plơi prong, pơmut lu să, jing sa, anih mă bruă prong rơhaih tui, mrô mơnuih ƀôn sang lu hloh 3-4 wơ̆t pơkă hăng hlâo. Bruă pơđĭ tui rơnoh prăk tuh pơ alin, kơtưn pơtô hrăm brơi mơnuih apăn bruă kiăng thâo hruaih kơhnăk amăng bruă mă, boh nik ñu ƀing nai ia jrao hăng mơnuih mă bruă gah ia jrao amăng plơi kiăng biă mă yơh, mơ̆ng dưi djru pơgang ba tơlơi siah pral kơ mơnuih ƀôn sang amăng rơnuk phrâo. Biă mă ñu, kiăng hơmâo jơlan hơdră djru ba khul nai ia jrao plơi pla jing ƀing ngă hrŏm tong ten hloh amăng bruă pơgang ba tơlơi suaih pral kơ mơnuih ƀôn sang amăng plơi pla. Ơi Nguyễn Đăng Quang brơi thâo:
“Čang rơmang ping gah, kơnuk kơna đing nao lu hloh kơ ƀing ngă bruă gah ia jrao, sang ia jrao plơi pla, biă mă ñu prăk kăk djru ba ƀing nai ia jrao kiăng hơđong mă bruă. Kiăng pơhlom klă amăng bruă mă, djơ̆ tui anŏ kiăng pơgang tơlơi suaih pral blung a. Yua hnun, ră anai, hơdră gong gai kơnuk kơna dua gưl, nao rai ataih hloh”.
Dưi lăi, glông bruă ia jrao amăng kual plơi pla, ƀing nai ia jrao pơjrao mơnuih ƀôn sang amăng kual ƀơi Gia Lai hăng hlăk gơgrong ba tong ten amăng bruă pơgang tơlơi suaih pral blung a kơ mơnuih ƀôn sang, djru pơtô pơblang kiăng thâo hluh pơgang tơlơi duăm ruă, huăi ngă kơniă kơ sang ia jrao pơ dlông laih anun ba bruă pơjrao duăm ruă jĕ giăm mơnuih ƀôn sang amăng plơi pla mơtam. Lơ̆m gong gai kơnuk kơna dua gưl, hơmâo lu tơlơi pơblih yơh hŏ, să prong rơhaih nao rai ataih hloh, mrô mơnuih ƀôn sang lu hloh, kiăng djop sang ia jrao să, mơnuih mă bruă gah ia jrao ăt pơđĭ tui tơlơi gơgrong ba yom anai, kiăng hơmâo Kơnuk kơna khom đing nao, tuh pơ alin lu kơ bruă mă, blơi gơnam yua mă bruă, gơnam yua pơjrao hăng pơtô hrăm tơlơi thâo amăng bruă mă sa bruă kiăng biă mă yơh ră anai.
Viết bình luận